πιστός

πιστός (A), ή, όν, (πιπίσκω)

• = ποτός, liquid; πιστά liquid medicines, draughts, A. Pr. 480.

πιστός (B), ή, όν, (πείθω):

• A Pass., to be trusted or believed:
• • I of persons, faithful, trusty, ἑταῖρος Il. 15.331, etc.; φύλακες Hes. Th. 735; μάρτυρες Pi. P. 1.88; Ζηνὶ π. ἄγγελος A. Pr. 969, etc.: Comp. -ότερος Th. 5.108, Isoc. 10.38: Sup. πιστότατος Ar. Pl. 27: c. dat., -ότατος δέ οἱ ἔσκε Il. 16.147; ὁ π. ἡμῖν κἀγαθὸς καλούμενος S. Tr. 541, cf. E. IA 153 (anap.), etc.: c. gen., τοῦ Φαλάνθου πιστόν τινα a trusted friend of P., Ergias ap. Ath. 8.360f; π. πρὸς τὰ συμβόλαια Arist. Pol. 1283a33; οἱ πιστοί, in Persia, trusty councillors, X. An. 1.5.15, cf. Hdt. 1.108 (Sup.); τάδε Περσῶν πιστὰ καλεῖται A. Pers. 2 (anap.); so πιστὰ πιστῶν, = πιστότατοι, ib. 681, cf. 528, 979.
  • • 2 trustworthy, worthy of credit, Antipho 3.3.5 (Comp.), 5.3, Th. 3.43. Adv., -τῶς καὶ ἀδόλως IG 1(2).90.14,17.
    • 3 genuine, π. Ἀταλάντης γόνος S. OC 1322; Θηρικλέους π. τέκνον, of a cup, Theopomp.Com. 32.1; unmistakable, νόσοι πονηραὶ καὶ π. LXX De. 28.59.
  • II of things, trustworthy, sure, ὅρκια π. Il. 3.269, cf. Pi. O. 11(10).6, etc.; τέκμαρ τῶνδε, τεκμήρια, μαντεῖα, A. Ag. 272, 352, Th. 66; τοῖσι Ἕλλησι ὡς πιστὰ δὴ τὰ λεγόμενα ἦν Hdt. 8.83; ἔσται πιστὰ καὶ ἄδολα καὶ ἁπλᾶ ἅπαντα τὰ ἀπʼ Ἀθηναίων Ῥηγίνοις IG 1(2).51.11; οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν no longer can one trust women, Od. 11.456; βροτῶν δὲ π. οὐδέν S. Fr. 667.3; οὐκ ἔχοντες τὴν ἐλπίδα . . πιστὴν ἔτι no longer having such hope as could be relied on, Th. 5.14; ὑπόληψις ἡ πιστοτάτη, of knowledge, Arist. Top. 131a23.
  • • 2 deserving belief, credible, π. καὶ οἰκότα Hdt. 6.82, cf. 8.80; π. ὑπόθεσις Pl. Phd. 107b; τοῦτο π. ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς Arist. Cael. 276a14; πιθανὸν καὶ π. Id. Rh. 1356b28; [λόγος] ἀποδεικτικὸς καὶ π. ib. 1377b23.
  • III πιστόν, τό, as Subst., pledge, security, warrant, τὸ π. τῆς ἀληθείας S. Tr. 398, etc.; τὸ π. τῆς ἐπιστήμης Th. 6.72 (but τὸ π. τῆς καθʼ ὑμᾶς πολιτείας its honesty, Id. 1.68); τὸ π. ἔχοντες . . κἂν περιγενέσθαι feeling confidence that . ., Id. 1.141: freq. in pl., τὰ πιστὰ ποιέεσθαι, πίστιν ποιεῖσθαι, Hdt. 3.8; πιστὰ θεῶν, of oaths, X. Cyr. 4.2.7; ἐδώκαμεν καὶ ἐλάβομεν πιστά we gave and received pledges, c. fut. inf., Id. An. 3.2.5, cf. 4.8.7, etc.; πιστὰ ἠξίου γενέσθαι Id. Cyr. 7.4.3; τὰ πίστʼ ἐδειξάτην A. Ag. 651; στέργειν τὰ π. τῶνδε Id. Eu. 673; τὰ π. ἐμαυτῷ τοῦ θράσους παρέξομαι E. Ph. 268.
• B Act., believing, relying on, τινι Thgn. 283, A. Pr. 917, Pers. 55 (anap.), S. OC 1031; trustful, τῆς ἐλευθερίας τὸ π. Th. 2.40, cf. Pl. Lg. 824a; τινὶ τὸ π. νέμειν App. BC 3.39.
• • • 2 obedient, loyal, τὴν τῶν Ἀθηναίων χώραν οἰκείαν καὶ π. ποιήσασθαι X. HG 2.4.30.
    • 3 faithful, believing, Act. Ap. 16.1, IG 3.3435.
• C Adv. πιστῶς with good faith, μὴ π. καταμαρτυρηθείς Antipho 2.4.7; loyally, D. 3.26: Comp. -οτέρως Aen.Tact. 22.17.
• • • 2 persuasively, in Comp., πιστότερον ἢ ἀληθέστερον Antipho 3.3.4; credibly, demonstrably, Pl. Epin. 983e; unmistakably, κριθῆναι Gal. 9.857.
    • 3 with disposition to believe, D. 34.49: Comp., πιστότερον πρὸς ἐκείνους ἢ πρὸς ὑμᾶς αὐτοὺς διακείμενοι Lys. 18.15.

2. πιστός -ή -όν [πείθω]
1.  pass., te vertrouwen
a.  van pers. betrouwbaar, trouw: πιστὸς ἐταῖρος trouwe makker Il. 15.331; met dat.: ὁ πιστὸς ἡμῖν ... καλούμενος die trouw aan ons heet te zijn Soph. Tr. 541; subst.: οἱ πιστοί de vertrouwelingen Xen. An. 1.5.15; subst. τὰ πιστά betrouwbaarheid: οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν (er is) geen vertrouwen meer in vrouwen te stellen Od. 11.456.
b.  van zaken betrouwbaar, zeker: φιλότητα καὶ ὅρκια πιστὰ ταμόντες vriendschap en betrouwbare eden sluitend Il. 3.73; subst. τὸ πιστόν betrouwbaarheid: τὸ πιστὸν τῆς ἀληθείας νεμεῖς; ga jij echt de waarheid vertellen? Soph. Tr. 398; zekerheid, vertrouwen: τὸ πιστὸν ... τῆς καθ’ ὑμᾶς αὐτοὺς πολιτείας het vertrouwen dat u in uw eigen politieke leven stelt Thuc. 1.68.1; μετὰ τοῦ πιστοῦ τῆς ἐπιστήμης met het vertrouwen in hun kunde Thuc. 6.72.4; subst. τὰ πιστά garantie: τὰ πίστ’ ἐμαυτῷ τοῦ θράσους παρέξομαι ik zal mijzelf de garantie van mijn moed geven Eur. Phoen. 268; πιστὰ δοῦναι καὶ λαβεῖν garanties geven en krijgen Xen. An. 3.2.5; verdrag, afspraken: τὰ πιστὰ ποιέεσθαι een verdrag sluiten Hdt. 3.8.1.
c.  van pers. en zaken geloofwaardig, vertrouwenwekkend: πιστὰ ... τὰ λεγόμενα ἦν de woorden waren vertrouwenwekkend Hdt. 8.83.1; ἔχετε οὖν ὧν λέγετε πιστόν τι ἡμᾶς διδάσκειν ὡς ἀληθεύετε; kunnen jullie ons dan een garantie geven dat de dingen die jullie zeggen waar zijn? Xen. Cyr. 4.2.7.
2.  act., wie of wat vertrouwt
a.  vol vertrouwen: ἔσθ’ ὅτῳ σὺ πιστὸς ὢν ἔδρας τάδε er is iets waarop jij vertrouwde toen je dit deed Soph. OC 1031.
b.  christ. gelovig: μὴ γίνου ἄπιστος ἀλλὰ πιστός wees niet ongelovig, maar gelovig NT Io. 20.27; subst.: οἱ πιστοί de gelovigen NT Act. Ap. 10.45.
3.  adv. πιστῶς in goede trouw, te goeder trouw: πιστότερον πρὸς ἐκείνους meer in goede trouw aan hen Lys. 18.15; πράσσειν ὡς ... πιστότατα zo trouw mogelijk doen Thuc. 1.129.1.

πιστός ¹, 1) Passivisch :
   a) von der Person, der man glauben, trauen kann oder muß, treu, zuverlässig, glaubwürdig ; ἑταῖρος, Il. 15.331, u. oft ; πιστότατος δέ οἱ ἔσκε, Il. 16.147 ; φύλακες, Hes. Th. 755 ; γένος θεῶν, Pind. N. 10.54 ; μάρτυρες, P. 1.88, 12.27 ; ἄγγελος, Aesch. Prom. 971 ; Soph. O.R. 385, 1118 ; φύλαξ, O.C. 357 ; Eur. oft ; εἰς ξυμμαχίαν, Thuc. 3.11, vgl. 8.9 ; Plat. Phaed. 89d ; φίλοι, Phaedr. 233d ; πρός τι, Arist. Pol. 3.13. Bei den Persern sind οἱ πιστοί eine Art vertraute Räte, Xen. An. 1.5.15, vgl. ὦ πιστὰ πιστῶν, = πιστόταται, Aesch. Pers. 681. – Auch • adv., πιστῶς τὰ πρὸς αὐτὸν διακείμενος, Pol. 3.98.5.
   b) von Sachen, worauf man bauen kann, zuverlässig, sicher, glaubhaft ; ὅρκια πιστά, Hom., wie Pind. Ol. 10.6, N. 9.16 ; οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν, man darf den Weibern nicht mehr trauen, Od. 11.456 ; σύμβολον πιστόν, Pind. Ol. 12.8, wie τέκμαρ Aesch. Ag. 263 ; τεκμήρια, 543, u. öfter ; ὁμιλία πιστὴ καὶ βέβαιος, Soph. Phil. 71 ; μαντεῖα, Tr. 77, u. sonst ; πιστὰ καὶ οἰκότα, Her. 6.82 ; πιστότερον ἢ ἀληθέστερον σύγκειται, Antipho 3 γ 4 ; πιστῷ καὶ βεβαίῳ χρήσασθαι λόγῳ, Plat. Tim. 49b ; εἰ πισταὶ ὑμῖν εἰσιν αἱ ὑποθέσεις, Phaed. 107b ; dah. τὸ πιστόν, = πίστις, Unterpfand der Treue, was Glauben gibt, Verbürgung, Aesch. Ag. 637, Eum. 643, Ch. 391 ; ἦ καὶ τὸ πιστὸν τῆς ἀληθείας νέμεις ; Soph. Trach. 397 ; τὸ πιστὸν τόδε λόγων ἐμῶν δέχου, Eur. Or. 245 ; τὰ πίστʼ ἐμαυτῷ τοῦ θράσους παρέξομαι, Phoen. 275, u. öfter ; πιστὸν οὐδέν ἐστιν αὐτοῖς, Ar. Lys. 629 ; τὰ πιστὰ ποιεῖσθαι, = πίστιν ποιεῖσθαι, Her. 3.8 ; πιστὰ δοῦναι καὶ λαβεῖν, Pfänder der Treue geben und empfangen, wodurch man sich gegenseitig verbürgt, Xen. An. 3.2.5 u. oft ; Cyr. 3.2.23 ; πιστὰ ἠξίου γενέσθαι, 7.4.3, vgl. An. 2.2.10 ; auch πιστὰ θεῶν ποιεῖσθαι, einen Eid leisten, Cyr. 4.2.7 ; Sp.
2) Akt., glaubend, trauend, sich auf Einen verlassend ; Theogn. 283 ; τοῖς πεδαρσίοις κτύποις πιστός, Aesch. Prom. 919 ; Pers. 55 ; ἀλλʼ ἔσθʼ ὅτῳ σὺ πιστὸς ὢν ἔδρας τάδε, Soph. O.C. 1035 ; vgl. Porson Eur. Hec. 1125. – Auch = folgend, gehorsam, Sp., wohin man auch zieht τὴν χώραν οἰκείαν καὶ πιστὴν ποιεῖσθαι Xen. Hell. 2.4.30.

πιστός ², trinkbar, zum Trinken, neben βρώσιμος, Aesch. Prom. 478.

πιστός

-όν

[πιθ-τός, fr. πιθ-, πείθω.]

• • 1

    Of persons : trusty, faithful, true, Il. 15.331, 437, Il. 17.500, 575, 589, Il. 18.235, 460 : Od. 15.539.

    In superl. πιστότατος Il. 16.147.

  • 2
  • • a

      In which one may feel confidence, such as to beget trust, sure, faithful : ὅρκια Il. 2.124, Il. 3.73 = 256, Il. 3.94, 245, 252, 269, 280, 323, Il. 4.157, Il. 7.351, Il. 19.191, Il. 22.262 : Od. 24.483.

    • b

      Absol. in neut. pl., trustworthiness, faith (cf. ἶσος 2

    • c

      , φυκτός) : ἐπεὶ οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν (in . . .) Od. 11.456.

πιστός (-οί; -ά, -άς; -όν nom., acc., -ά acc.: πιστόταται.)

• • a trusty, loyal, sure of people. καὶ μὰν θεῶν πιστὸν γένος N. 10.54 παῖδα ποντίας Θέτιος βιατάν, πιστὸν ἕρκος Ἀχαιῶν Pae. 6.85 πιστὰ δʼ Ἀγασικλέει μάρτυς ἤλυθον ἐς χορὸν a girlsʼ chorus speaks Παρθ. 2. 38. c. inf., “παῦροι δʼ ἐν πόνῳ πιστοὶ βροτῶν καμάτου μεταλαμβάνειν” N. 10.78 πολλοὶ μάρτυρες ἀμφοτέροις πιστοί P. 1.88
  • b of things
  • • α ὕμνοι πιστὸν ὅρκιον μεγάλαις ἀρεταῖς O. 11.6 σύμβολον δʼ οὔ πώ τις ἐπιχθονίων ποστὸν εὗρεν θεόθεν O. 12.8 (δόνακες) πιστοὶ χορευτᾶν μάρτυρες P. 12.27 Ἐριφύλαν ὅρκιον ὡς ὅτε πιστόν, δόντες Οἰκλείδᾳ N. 9.16 ἀλλὰ δίκας ὁδοὺς π[ισ]τὰς ἐφίλη[σ.]ν (G-H: π[ά]σας Diehl) Παρθ. 2. 65. ἔσθʼ ὅτε πιστόταται σιγᾶς ὁδοί (Bergk: -οτάταις ὁδοῖς codd.: -οτάτα ὁδός Sylburg) fr. 180. 2.
    • β credible ἄπιστον ἐμήσατο πιστὸν ἔμμεναι O. 1.31 πιστὸν δʼ ἀπίστοις οὐδέν fr. 233
  • c n. pl. pro adv. πιστὰ φρονέων with honest intent O. 3.17
  • d n. s. pro subs, what is trustworthy μαστεύει δὲ καὶ τέρψις ἐν ὄμμασι θέσθαι πιστόν (Mommsen e Σ paraphr.: πιστά, πιστάν codd.: fort. -ον m. s.) N. 8.44

πιστός , sup. πιστότατος: trusty, faithful; w. inf., Il. 16.147; neut. pl. as subst., πιστὰ γυναιξίν, ‘faith,’ ‘confidence,’ in, Od. 11.456.

πιστός πίνω

• liquid medicines, opp. to βρώσιμα, Aesch.

πιστός2 πείθω

• Apass. to be trusted or believed:
• • Iof persons, faithful, trusty, true, Il., Hes., Attic:—in Persia οἱ πιστοί were Privy-councillors, "trusty and well-beloved, " Xen.; πιστὰ πιστῶν = πιστότατοι, Aesch.
  • • 2trustworthy, worthy of credit, Thuc., etc.
  • IIof things, trustworthy, sure, of oaths, etc., Hom., etc.; οὐκέτι πιστὰ γυναιξίν no longer can one trust women, Od.; ἐλπὶς πιστὴ λόγῳ warranted by reason, Thuc.
  • • 2deserving belief, credible, probable, Hdt., Plat., etc.
  • IIIπιστόν, οῦ, as Subst., like πίστις II, a pledge, security, warrant, certainty, Soph., etc.; τὸ π. τῆς ἐλευθερίας Thuc.; τὸ π. ἔχοντες κἂν περιγενέσθαι feeling confidence that they should survive, Thuc.:—in pl., τὰ πιστὰ ποιεῖσθαι πίστιν ποιεῖσθαι, Hdt.; πιστὰ θεῶν, of oaths, Xen.; πιστόν or πιστὰ δοῦναι καὶ λαβεῖν to give and receive pledges, to interchange pledges, Xen., etc.
• Bact. like πίσυνος, believing, trusting in, relying on, τινι Theogn., Aesch., etc.
• • • 2obedient, Xen.
    • 3faithful, believing, NTest.
• Cadv. πιστῶς, with good faith, persuasively Dem.
• • IIwith disposition to believe, Dem.