πρόσχημα
πρόσχημα, that which is held before
- that which is held before: hence,
- I that which is held before to cover, screen, cloak, τὸ σῶφρον τοῦ ἀνάνδρου π. Th. 3.82; pretence, pretext, πατὴρ . . σοὶ π. ἀεί, ὡς ἐξ ἐμοῦ τέθνηκεν S. El. 525; τοῦτο π. ποιούμενος Lys. 6.37; also π. τοῦ λόγου in the same sense, Hdt. 4.167, cf. 6.133: c. gen., αὗται [αἱ πόλεις] π. ἦσαν τοῦ στόλου ib. 44; Φίλιππος γίγνεται π. τοῦ πολέμου Plb. 11.5.4; τῷ τῆς τέχνης π. on the ground of . ., D. 5.6; π. ποιεύμενος ὡς ἐπʼ Ἀθήνας ἐλαύνει making a pretence or show of marching against Athens, Hdt. 7.157: c. inf., π. ποιούμενοι τοὺς ἐπὶ Θρᾴκης μὴ προδώσειν pretend that they will not . ., Th. 5.30; π. ἦν ἀμύνεσθαι Id. 1.96; also π. ποιεῖσθαι or ποιήσασθαί τι to put forward as a screen or disguise, Pl. Prt. 316d, 316e, cf. 317a: πρόσχημα, as acc. abs., by way of pretext, Hdt. 9.87; καλῶν ὀνομάτων καὶ προσχημάτων μεστή full of fair words and appearances, Pl. R. 495d.
- 2 preface, π. καὶ ἀρχὴ τοῦ λόγου Id. Hp.Ma. 286a.
- II ornament, τῆς Ἰωνίης π., of Miletus, Hdt. 5.28, cf. Plb. 3.15.3; τῆς Ἑλλάδος Str. 10.2.3, cf. 11.11.1, Plu. Alex. 17; τὸ κλεινὸν Ἑλλάδος π. ἀγῶνος, of the Pythian games, S. El. 682; μετὰ προσχήματος ἀξίου τῆς πόλεως with a dignity, D. 18.178; τὸ τοῦ γένους π. the nobility of his birth, OGI 470.23 (i B.C./i A.D.); Ἀχιλλέα τινʼ ἢ Νιόβην . ., π. τῆς τραγῳδίας the pomp or show of tragedy, Ar. Ra. 913; Δαρείου τὸ π. his pomp, Arist. Mu. 398a12; of a person, π. ἑαυτῆς (sc. τῆς πόλεως) IG 12(7).395.17 (Amorgos).
- 2 outward appearance of a wound, f.l. in Hp. Ulc. 24; aspect, τῆς ὅλης θεουργίας διττόν ἐστι π., τὸ ἱερατικὸν τῶν θεῶν π., Iamb. Myst. 4.2.
- 3 costume, uniform, PMasp. 334.12, PFlor. 288.9 (both vi A.D.).
1. praal, sieraad;
2. motief:
3. voorwendsel, dekmantel:
4. voorwoord:
a) das zum Schmuck Dienende, Zierde, Pracht, wie Soph. die pythischen Kampfspiele πρόσχημα Ἑλλάδος nennt, El. 672, u. Her. 5.28 πρόσχημα Ἰωνίης von Milet sagt ; καλῶν ὀνομάτων καὶ προσχημάτων μεστήν, Plat. Rep. VI.495c ; ὡς ἐπὶ προσχήματός τινος οὖσα, Dem. 59.41 ; öfter bei Pol., τῆς οἰκίας, ἀρχῆς, 5.10.1, 6.33.12 ; εἰς βασιλικὸν ἦλθε πρόσχημα, DS. 2.6.
b) Vorwand, Beschönigung, Deckmantel ; οὐδὲν ἄλλο σοι πρόσχημʼ ἀεί, Soph. El. 515 ; πρόσχημα ποιεῖσθαι, Her. öfter ; αὗταί σφι πρόσχημα ἔσαν τοῦ στόλου, 6.44 ; λόγου, 6.133 ; auch πρόσχημα ποιεύμενος ὡς ἐπʼ Ἀθήνας ἐλαύνει, 7.157, indem er sich stellte, als wollte er gegen Athen ziehen (auch als absol. accus.), zum Vorwand, um einen Vorwand zu haben, 9.871 ; Thuc. 5.30 ; Lys. 6.37 ; Plat. Prot. 316d vrbdt πρόσχημα ποιεῖσθαι καὶ προκαλύπτεσθαι ποίησιν ; vgl. 317a ; Einleitung, πρόσχημα δέ μοί ἐστι καὶ ἀρχὴ τοιάδε τις τοῦ λόγου, Hipp. mai. 286a ; ποιεῖσθαι, Lys. 6.37 ; Φίλιππος ὄνομα καὶ πρόσχημα ἦν τοῦ πολέμου, Pol. 11.6.4 ; u. a.Sp.
- that which is held before: hence,
- Ia screen, cloak, Thuc.: a plea, pretence, pretext, ostensible cause, Soph.; so, πρ. τοῦ λόγου Hdt.; πρ. ποιεῖσθαι ὡς ἐπʼ Ἀθήνας ἐλαύνει to make a pretence or show of marching against Athens, Hdt.; c. inf., πρ. ποιούμενοι μὴ προδώσειν to pretend that they will not betray, Thuc.; also, πρ. ποιεῖσθαί τι to put forward as a screen or disguise, Plat.:— πρόσχημα, acc. absol., by way of pretext, Hdt.
- IIoutward show, ornament, as Miletus is called πρ. τῆς Ἰωνίης, Ioniaʼs chief ornament, Hdt.; and the Pythian games τὸ κλεινὸν Ἑλλάδος πρ. ἀγῶνος, Soph.; πρ. τῆς τραγῳδίας the outward show of tragedy, Ar.
-
…ἔτι ὢν οὐδενὸς ἥττων σοφιστὴς Ἡρόδικος ὁ Σηλυμβριανός, τὸ δὲ ἀρχαῖον Μεγαρεύς · μουσικὴν δὲ Ἀγαθοκλῆς τε ὁ ὑμέτερος πρόσχημα ἐποιήσατο, μέγας ὢν σοφιστής, καὶ Πυθοκλείδης ὁ Κεῖος καὶ ἄλλοι πολλοί. οὗτοι πάντες, ὥσπερ λέγω ,…
Plato, Protagoras
-
…διαπράξασθαι ὃ ἐβουλήθησαν οὐ γὰρ λαθεῖν τῶν ἀνθρώπων τοὺς δυναμένους ἐν ταῖς πόλεσι πράττειν, ὧνπερ ἕνεκα ταῦτʼ ἐστὶν τὰ προσχήματα · ἐπεὶ οἵ γε πολλοὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν οὐδὲν αἰσθάνονται, ἀλλʼ ἅττʼ ἂν οὗτοι διαγγέλλωσι, ταῦτα ὑμνοῦσιν τὸ…
Plato, Protagoras
-
…σοφιστικὴν τέχνην φημὶ μὲν εἶναι παλαιάν, τοὺς δὲ μεταχειριζομένους αὐτὴν τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν, φοβουμένους τὸ ἐπαχθὲς αὐτῆς, πρόσχημα ποιεῖσθαι καὶ προκαλύπτεσθαι, τοὺς μὲν ποίησιν, οἷον Ὅμηρόν τε καὶ Ἡσίοδον καὶ Σιμωνίδην, τοὺς δὲ αὖ τελετάς…
Plato, Protagoras
-
…, τῷ τρόπῳ διόλλυται ; κἀπεμπόμην πρὸς ταῦτα καὶ τὸ πᾶν φράσω. κεῖνος γὰρ ἐλθὼν εἰς τὸ κλεινὸν Ἑλλάδος πρόσχημʼ ἀγῶνος Δελφικῶν ἄθλων χάριν, ὅτʼ ᾔσθετʼ ἀνδρὸς ὀρθίων κηρυγμάτων δρόμον προκηρύξαντος, οὗ πρώτη κρίσις, εἰσῆλθε λαμπρός ,…
Sophocles, Electra
-
…. πρώτιστα μὲν γὰρ ἕνα τινʼ ἂν καθῖσεν ἐγκαλύψας, Ἀχιλλέα τινʼ ἢ Νιόβην, τὸ πρόσωπον οὐχὶ δεικνύς, πρόσχημα τῆς τραγῳδίας, γρύζοντας οὐδὲ τουτί. μὰ τὸν Δίʼ οὐ δῆθʼ. ὁ δὲ χορός γʼ ἤρειδεν ὁρμαθοὺς ἂν…
Aristophanes, Frogs
-
…οὐκ ἔχω, κακῶς δέ σε λέγω κακῶς κλύουσα πρὸς σέθεν θαμά. πατὴρ γάρ, οὐδὲν ἄλλο, σοὶ πρόσχημʼ ἀεὶ ὡς ἐξ ἐμοῦ τέθνηκεν. ἐξ ἐμοῦ · καλῶς ἔξοιδα · τῶνδʼ ἄρνησις οὐκ ἔνεστί μοι · ἡ γὰρ…
Sophocles, Electra
-
…πυνθάνομαι δʼ αὐτὸν μέλλειν ἀπολογήσεσθαι ὡς αἱ συνθῆκαι καὶ αὐτῷ εἰσι, καθάπερ καὶ τοῖς ἄλλοις Ἀθηναίοις. καὶ τοῦτο πρόσχημα ποιούμενος οἴεται πολλοὺς ὑμῶν, δεδιότας μὴ λύσητε τὰς συνθήκας, αὐτοῦ ἀποψηφιεῖσθαι. ὡς οὖν οὐδὲν προσήκει Ἀνδοκίδῃ τῶν…
Lysias, Speeches
-
…ἦν δʼ ἐγώ, λεγόμενα. καθορῶντες γὰρ ἄλλοι ἀνθρωπίσκοι κενὴν τὴν χώραν ταύτην γιγνομένην, καλῶν δὲ ὀνομάτων καὶ προσχημάτων μεστήν, ὥσπερ οἱ ἐκ τῶν εἱργμῶν εἰς τὰ ἱερὰ ἀποδιδράσκοντες, ἅσμενοι καὶ οὗτοι ἐκ τῶν τεχνῶν ἐκπηδῶσιν εἰς…
Plato, Republic
-
…νέον ἐπιτηδεύειν. ἔστι γάρ μοι περὶ αὐτῶν παγκάλως λόγος συγκείμενος, καὶ ἄλλως εὖ διακείμενος καὶ τοῖς ὀνόμασι · πρόσχημα δέ μοί ἐστι καὶ ἀρχὴ τοιάδε τις τοῦ λόγου. ἐπειδὴ ἡ Τροία ἥλω, λέγει ὁ λόγος ὅτι Νεοπτόλεμος…
Plato, Hippias Major
-
…τῆς ἄλλης παραλίας τήν τε Σαραόστου καλουμένην καὶ τὴν Σιγέρδιδος βασιλείαν. καθʼ ὅλου δέ φησιν ἐκεῖνος τῆς συμπάσης Ἀριανῆς πρόσχημα εἶναι τὴν Βακτριανήν · καὶ δὴ καὶ μέχρι Σηρῶν καὶ Φρυνῶν ἐξέτεινον τὴν ἀρχήν. πόλεις δʼ εἶχον τά τε…
Strabo, Geography