πρότερος

πρότερος and πρῶτος, Comp. and Sup. formed from πρό, opp. ὕστερος, ὕστατος.

• A Comp. πρότερος, α, ον,
• • I of Place, before, in front, π. πόδες the fore-feet, Od. 19.228; π. ἵπποι horses in front, B. 5.43:— but mostly,
  • II of Time, former, earlier, ἄνδρες Il. 21.405; ἄνθρωποι 5.637, 23.332; οἱ π. men of former times, 4.308 (rarely without Art., A. Ag. 1338 (anap.), etc.); οὗτος δὲ προτέρης γενεῆς π. τʼ ἀνθρώπων Il. 23.790: also, older, opp. ὁπλότερος, 2.707, etc.; γενεῇ π. 15.182; but παῖδες π. children by the first or a former marriage, Od. 15.22; παῖδες ἐκ τῆς π. γυναικός Hdt. 7.2; τῇ προτέρῃ (sc. ἡμέρᾳ) on the day before, Od. 16.50; ἠοῖ τῇ π. Il. 13.794 (in Prose more freq. τῇ προτεραίᾳ, cf. προτεραῖος); τοῦ π. ἐνιαυτοῦ the year before, IG 1(2).352.11; τοῖς π. Παναθηναίοις the preceding P., ib. 57.8; τὰ π. what has preceded, Plot. 3.2.8:—freq. used predicatively, sts. where we should expect the Adv. (which is never used by Hom.), ὅ με π. κάκʼ ἔοργε Il. 3.351, cf. 16.569, Hes. Op. 708, etc.; σπονδὰς οὐ λύσετε πρότεροι Th. 1.123; οἱ π. ἐπιόντες ibid.; τοῖς π. μετὰ Κύρου ἀναβᾶσι X. An. 1.4.12, cf. IG 2(2).1.7; εἰ μὴ π. ἑωράκη αὐτὸν ἢ ἐκεῖνος ἐμέ Pl. R. 336d, cf. 432c, etc.; ὅτι εἴη π. ὑπὸ ἐκείνων ἠδικημένος PCair.Zen. 288.9 (iii B.C.).
  • • 2 as regular Comp., c. gen., ἐμέο πρότερος Il. 10.124; π. τούτων Hdt. 1.168, cf. Pl. Phd. 86b, Hp.Ma. 282d; τὰς γυναῖκας μὴ ἀπιέναι προτέρας τῶν ἀνδρῶν IG 12(5).593.19 (Iulis, v B.C.); τῇ π. ἡμέρᾳ τῆς τροπῆς the day before . ., Arist. Pol. 1316a16; προτέρᾳ εἰδυῶν Ὀκτωμβρίων IG 7.2225.14 (Thisbe, Senatus Consultum, ii B.C.); τῷ π. ἔτει Παναθηναίων τῶν μεγάλων ib. 2(2).212.27; τῷ π. ἔτει τῆς ἥττης Plb. 2.43.6: folld. by ἤ, τῷ προτέρῳ ἔτεϊ ἢ τὸν κρητῆρα [ἐληΐσαντο] Hdt. 3.47.
  • III of Rank, Worth, and generally of Precedence, superior, τῷ γένει, τῇ δυνάμει, Is. 1.17, D. 3.15; π. τινὸς πρός τι superior to him in . ., Pl. La. 183b; π. τι ἄγειν, π. ποιήσασθαι τὰ σὰ πράγματα, Lib. Or. 58.36, 52.1.
  • IV after Hom., neut. πρότερον freq. as Adv., before, earlier, Pi. O. 13.31, Hdt. 4.45, IG 1(2).374.265, etc.; ὀλίγον π. Pl. Prt. 317e: c. gen., π. φήμης A. Th. 866 (anap.); ὀλίγῳ τι π. τούτων Hdt. 8.95; πολλοῖσι ἔτεσι π. τούτων ib. 96; ἐνιαυτῷ π. τῆς ἁλώσεως D. 9.60; also πρὸ τῶν Περσικῶν δέκα ἔτεσι π. Pl. Lg. 642d, cf. Criti. 112a; τούτου π. Paus. 1.1.2: most freq. folld. by ἤ, π. ἢ κατὰ τὴν προσδοκίαν Pl. Sph. 264b; also μὴ π. ἀπαναστῆναι ἢ ἐξέλωσι Hdt. 9.87, cf. 7.54, Antipho 2.1.2, Th. 7.63, etc.: with inf., π. ἢ βασιλεῦσαι Hdt. 7.2, cf. Th. 1.69, etc.: folld. by πρίν, Hdt. 1.82; by πρὶν ἄν, ib. 140; by πρὶν ἤ with vb. in Indic., Id. 6.45, 8.8, or Subj., 7.8.β (v.l. πρὶν ἂν ἢ), 9.93; also οὐ π. εἰ μὴ . . Plu. Lys. 10, etc.; οὐ π. ἕως . ., or ἕως ἂν . ., Lys. 12.71, Ath. 14.640c; μὴ π., ἀλλʼ ὅταν . . Plb. 9.13.3: also used with the Art., τὸ π. Pl. R. 522a, X. An. 4.4.14, etc. (τὸ π., also, for the first time, Ep. Gal. 4.13): c. gen., τὸ π. τῶν ἀνδρῶν τούτων Hdt. 2.144: the Adv. is freq. put between Art. and Subst., ὁ π. βασιλεύς Id. 1.84; τὰ π. ἀδικήματα Id. 6.87; αἱ π. ἁμαρτίαι Ar. Eq. 1355, etc.
• B Sup. πρῶτος, η, ον, Dor. πρᾶτος (q.v.):
• • I as Adj.,
  • • 1 of Place, foremost, πρώτοισιν ἐνὶ προμάχοισι μιγέντα Od. 18.379; ἐν πρώτοις, μετὰ πρώτοισι alone, Il. 19.424, 11.64; πρώτῃ ἐν ὑσμίνῃ, ἐνὶ πρώτῳ ὁμάδῳ, 15.340, 17.380; τῆς πρώτης τάττειν (sc. τάξεως) Isoc. 12.180, cf. Lys. 16.15, etc.; ἐν π. ῥυμῷ at the front or end of the pole, Il. 6.40, 16.371; πρώτῃσι θύρῃσιν at the outermost doors, 22.66; π. ξύλον the front bench, Ar. Ach. 25, Poll. 4.121, etc.; οἱ π. πόδες, like πρόσθιοι, Id. 1.193.
    • 2 of Time, στάντα πρὸς π. ἕω looking towards first dawn, S. OC 477; περὶ π. νύκτα Poll. 1.70.
    • 3 of Order, serving as ordinal to εἷς, ἄεθλα θῆκε . . τῷ πρώτῳ· ἀτὰρ αὖ τῷ δευτέρῳ . ., αὐτὰρ τῷ τριτάτῳ . ., κτλ., Il. 23.265, cf. 6.179; opp. ὕστατος, 2.281, 5.703, etc.; opp. τελευταῖος, A. Ag. 314; opp. τανύστατος, Od. 9.449; πρῶτοι πάντων ἀνθρώπων Hdt. 2.2; τὰ π. τῶν ὀνομάτων Pl. Cra. 421d; τῇ π. τῶν ἡμερέων Hdt. 7.168, etc.; π. ἄξων IG 1(2).115.10; ἐπὶ τοῦ π. [ἱερείου] first-offered, X. An. 4.3.9; ἐν τοῖς π. λόγοις in the earlier books, Arist. Ph. 263a11, al.; ἐν πρώτοις among the first, Is. 7.40; hence, above all, especially, Hdt. 8.69, Pl. R. 522c; in Att., ἐν τοῖς πρῶτοι (v. ὁ, ἡ, τό A. VIII. 6):—freq. used predicatively of being the first to do something, Νέστωρ πρῶτος κτύπον ἄϊε Il. 10.532; πρῶτος ἀνατέλλει Eratosth. Cal. 42; εἴθε π. σοι ἐνέτυχον Luc. Tyr. 21.
    • • b Philos., first in order of existence, primary, αἱ π. οὐσίαι Arist. Cat. 2b26, cf. Metaph. 1032b2; π. ὕλη, π. φιλοσοφία, ib. 1015a7, 1061b19; primitive, simple, οἰκία π., ἡ π. πόλις, Id. Pol. 1252b10, 1291a17; ἡ π. κοινωνία ib. 1257a19; ἡ π. ὀλιγαρχία ib. 1293a14; ὁ π. συλλογισμός normal, typical, Id. Rh. 1357a17; τὰ π. σώματα, μόρια,= τὰ ὁμοιομερῆ, Gal. 5.673,674; πρῶτα κατὰ φύσιν, e.g. health, perception, Stoic. 3.34; τὰ π. πάθη ib. 92; αἱ π. ἀρεταί ib. 64.
      • c Math., πρῶτοι ἀριθμοί prime numbers, Euc. 7 Def. 11,12; but also, first numbers (= 1 to 100,000,000) in the notation of Archim., Aren. 3.2.
      • d πρῶτος is sts. used where we should expect πρότερος, Αἰνείας δὲ πρῶτος ἀκόντισεν Il. 13.502, cf. 18.92: in late Greek folld. by gen., πρῶτός μου ἦν Ev.Jo. 1.15, 30, cf. 15.18; οἱ πρῶτοί μου ταῦτα ἀνιχνεύσαντες Ael. NA 8.12; πρώτη εὕρηται ἡ περὶ τοὺς πόδας κίνησις τῆς διὰ τῶν χειρῶν Ath. 14.630c; γεννήτορα πρῶτον μητέρος εἰς ἀΐδην πέμψει Man. 1.329, 4.404; ἀλόχου πρῶτος before his wife, IG 12(5).590.5 (vi (?) A.D.).
    • 4 of Rank or Dignity, μετὰ πρώτοισιν among the first men of the state, Od. 6.60, etc.; νομίσαντες πρῶτοι ἂν εἶναι Th. 6.28; διαβάλλειν τοὺς π. X. An. 2.6.26, cf. Arist. Pol. 1266a18; αἱ π. πόλεις Th. 2.8; ὁ π. ἄρχων IG 12(3).481.10 (Thera), CIG 2837 (Aphrodisias); ὁ π. τῆς πόλεως, as a title, IG 12(5).292.2 (Paros); ὁ π. τῆς νήσου Act.Ap. 28.7; τῶν π. φίλων, title at the Ptolemaic court, PTeb. 31.15 (ii B.C.), etc.; τῶν π., as military title, PHib. 1.110.72 (iii B.C.), PPetr. 3 p.23 (iii B.C.), PTeb. 815 Fr. 4.23, al.(iii B.C.): c. gen., ἐν πρώτοισι Μυκηναίων Il. 15.643; οἱ π. στρατοῦ S. Ph. 1305, cf. E. Hec. 304, etc.: c. dat. modi, ἀρετῇ π., οἱ π. καὶ χρήμασι καὶ γένει, πλούτῳ π. τῶν Ἑλλήνων, etc., S. Ph. 1425, Th. 3.65, Isoc. 16.31, etc.; π. ἐν συμφοραῖς βίου S. OT 33.
    • 5 of Degree, first, highest, μοῖρα Id. OC 145 (anap.), etc.
  • II as Subst. in neut. pl. πρῶτα, τά,
  • • 1 (sc. ἆθλα), first prize, τὰ π. λαβών Il. 23.275; τὰ π. δόρει κρατύνων S. OC 1313; ἔχειν πρῶτα κυναγεσίας AP 6.118 (Antip.); τὰ π. φέρεσθαι D.C. 42.57, etc.
    • 2 first part, beginning, τῆς Ἰλιάδος τὰ π. Pl. R. 392e; ἐν τοῖς π. Id. Smp. 221d; τὸ π. τοῦ ᾄσματος Id. Prt. 343c.
    • 3 first, highest, in degree, τὰ π. τᾶς λιμῶ (Dor.) the extremities of famine, Ar. Ach. 743 (nisi leg. ἄπρατα) ; ἐχέτωσαν τὰ π. τῆς εὐδαιμονίας Luc. Cont. 10; ἐς τὰ π. τιμᾶσθαι Th. 3.39, cf. 56; φρενῶν ἐς τὰ ἐμεωυτοῦ π. οὔκω ἀνήκω I have not yet come to the highest development of my judgement, Hdt. 7.13, cf. D.C. 38.22; of persons, ἐὼν τῶν Ἐρετριέων τὰ π. Hdt. 6.100; Λάμπων . . Αἰγινητέων <ἐὼν> τὰ π. Id. 9.78, cf. E. Med. 917; ἐστὶν τὰ π. τῆς ἐκεῖ μοχθηρίας (of a person) Ar. Ra. 421.
    • 4 Philos., primary things, elements, Emp. 38.1, Arist. GC 335a29; τὰ π. αἴτια Id. Mete. 338a20; also τὸ π. ἐνυπάρχον ἑκάστῳ Id. Ph. 193a10.
    • 5 in Logic, the first undemonstrable propositions, on which all future conclusions rest, Id. Top. 100b18; τὰ π. ἀναπόδεικτα Id. APo. 71b26.
  • III in Adverbial phrases,
  • • 1 τὴν πρώτην (sc. ὥραν, ὁδόν) first, for the present, just now, Hdt. 3.134, Ar. Th. 662, D. 3.2, Arist. Metaph. 1038a35, etc.; τὴν πρώτην εἶναι Hdt. 1.153.
    • 2 with Preps., ἀπὸ πρώτης (sc. ἀρχῆς) Antipho 5.56, Th. 1.77; ἀπὸ τῆς π. εὐθύς Luc. Hist.Conscr. 1; ἐκ π. Babr. 45.14; κατὰ πρώτας Pl. Plt. 292b, D.C. 52.19; κατὰ τὴν π. εὐθύς Id. 62.3; παρὰ τὴν π. the first time, opp. ἐπὶ τῆς δευτέρας, Philostr. VA 1.22.
    • 3 freq. as Adv. in neut. sg. and pl., πρῶτον, πρῶτα,
    • • a first, in the first place, πρῶτόν τε καὶ ὕστατον (vulg. ὕστερον) Hes. Th. 34; π. μὲν . ., δεύτερον αὖ . ., τὸ τρίτον αὖ . . Il. 6.179; τί π. τοι ἔπειτα, τί δʼ ὑστάτιον καταλέξω; Od. 9.14; Κύπριδα μὲν πρῶτα . ., αὐτὰρ ἔπειτʼ . . Il. 5.458; οὐρῆας μὲν π. ἐπῴχετο . ., αὐτὰρ ἔπειτα . . 1.50; π. μὲν . ., ἔπειτα δὲ . . S. OC 632, X. Cyr. 2.1.2, 23, An. 5.6.7-8, Hier. 11.8, etc.; π. μὲν . ., ἔπειτα . . Pl. Phd. 89a, etc.; π. μὲν . ., ἔπειτα δεύτερον . ., τρίτον δὲ . . Aeschin. 1.7; π. μὲν . ., εἶτα . . Pl. Phlb. 15b; π. μὲν . ., εἶτα δὲ . . X. An. 1.2.16; π. μὲν . ., εἶτα . ., ἔτι δὲ . . Id. Mem. 1.2.1; π. μὲν . ., . . δὲ αὖ . . Pl. Lg. 935a; π. μὲν . ., ἔτι δὲ . . Lys. 4.10, etc.; π. μὲν . ., ἔτι τοίνυν . . D. 44.57; freq. answered only by δέ, Id. 9.48, etc.; sts. the answering clause must be supplied, A. Ag. 810, D. 7.7, etc.: also πρῶτον μὲν . . δεύτερον μήν . . Pl. Phlb. 66a: also πρῶτα μὲν . ., ἔπειτα . . S. Tr. 616, Ar. Pl. 728; πρῶτα μὲν . ., ἔπειτα . ., εἶτα . . E. Med. 548; πρῶτα μὲν . ., . . δὲ . . A. Pr. 447; πρῶτα μὲν . ., ἔπειτα δὲ . . X. HG 7.1.7, cf. S. Ph. 919; ἐπεί σε πρῶτα κιχάνω since my first meeting is with you, Od. 13.228, cf. 7.53, Il. 8.274: also τὸ πρῶτον, first, in the first place, at the beginning, ὡς τὸ π. ὑπέστην καὶ κατένευσα 4.267; οὕνεκά σʼ οὐ τὸ π., ἐπεὶ ἴδον, ὧδʼ ἀγάπησα Od. 23.214. cf. Il. 3.443, 6.345, Pi. P. 9.41, N. 3.49; τὸ μὲν οὖν π. Pl. Prt. 333d, etc.; τὸ π . . ., μετὰ ταῦτα . . D. 1.12: also τὰ π., Il. 1.6, Od. 1.257, etc.; πόντῳ μὲν τὰ π . . ., αὐτὰρ ἔπειτα . . Il. 4.424; τὰ π. μὲν . ., ὡς δὲ . . A. Pers. 412; τὰ π . . ., τέλος δὲ . . S. Fr. 149.5, cf. 966.
      • b too early, before the time, ἦ τʼ ἄρα καὶ σοὶ πρῶτα (v.l. for πρωΐ) παραστήσεσθαι ἔμελλε Μοῖρʼ ὀλοή Od. 24.28.
      • c = πρότερον, before, ἢν . . πρῶτον ἀπόλωμαι κακῶς Ar. Ec. 1079; π. οὐδʼ ὑφʼ ἑνὸς . . κρατηθέντες X. HG 5.4.1; θάλασσα π. ἦν ἢ γενέσθαι γῆν v.l. in Heraclit. 31; λόγῳ π. ἢ τοῖς ἔργοις Arist. Rh.Al. 1420b28; οὐ π. αὐτὴν ἀπέκτειναν πρὶν ἢ ἀπεκύησεν Ael. VH 5.18; π. συμμελετᾶν ἢ μελετᾶν μαθέτω AP 12.206 (Strat.).
      • d first, for the first time, οὐ . . νῦν πρῶτα ποδώκεος ἄντʼ Ἀχιλῆος στήσομαι Il. 20.89; οὐ νῦν πρῶτον, ἀλλὰ καὶ πάλαι S. Ph. 966; ἐνταῦθα πρῶτον ἔφαγον X. An. 2.3.16.
      • e πρῶτον, πρῶτα are used after the relat. Pron. and after relat.Advbs., like Engl. once (= at all), οὐδʼ ἐνοσίχθων λήθετʼ ἀπειλάων, τὰς . . Ὀδυσῆϊ π. ἐπηπείλησε Od. 13.127, cf. 3.320, 10.328, 13.133, Il. 1.319, 19.136; μοῖραν δʼ οὔ τινά φημι πεφυγμένον ἔμμεναι ἀνδρῶν . . ἐπὴν τὰ π. γένηται when once he is born, 6.489, cf. Od. 3.183, 4.13, 414; οὔτε . . Λυκίους ἐδύναντο τείχεος ἂψ ὤσασθαι, ἐπεὶ τὰ π. πέλασθεν Il. 12.420, cf. Od. 11.106, 221; also ἐπεὶ τὸ (or τὰ) π. now that . ., ἀλλʼ ἐπεὶ οὖν τὸ π. ἀνέκραγον, οὐκ ἐπικεύσω now that I have spoken up, 14.467; τὸ μὲν οὔ ποτε φύλλα καὶ ὄζους φύσει, ἐπεὶ δὴ πρῶτα τομὴν ἐν ὄρεσσι λέλοιπε Il. 1.235, cf. 276, 19.9: c. part., τῷ ῥʼ Αἴας τὸ π. ἐφεζόμενος μέγʼ ἀάσθη (the rock) on which once seated A. blasphemed, Od. 4.509: the sense as soon as is never necessary in Hom., but is possible in Od. 4.414, 19.355; δινέμεν εὖτʼ ἂν πρῶτα φανῇ σθένος Ὠαρίωνος when once (or perh., as soon as), Hes. Op. 598; ὅπως τις πρῶτα γένοιτο πάντας ἀποκρύπτεσκε as soon as each was born, Id. Th. 156; ὡς τὸ π. X. An. 7.8.14; τότʼ εὐθὺς . ., ὅτε πρῶτον εἶδον D. 18.141; αὖθίς με ἀνερέσθαι ὅταν ἐντύχῃς πρῶτον the first time you meet me, Pl. Ly. 211b; ἐὰν μάθω γε πρῶτον . . τί λέγεις Id. R. 338c.
  • IV Adv. πρώτως primarily, first in Arist., π. καὶ κυρίως EN 1157a30; opp. δευτέρως, ib. 1158b31; π. καθʼ αὑτό, opp. κατὰ συμβεβηκός, Id. Ph. 192b22, cf. Gal. 1.692, al., Jul. Or. 5.168b.
  • • 2 ὅτε π. ἐπεδήμησεν . . when he first visited . ., BSA 27.228 (Sparta, ii A.D.).—(From πρῶτος was formed a new Sup. πρώτιστος, q.v.)

πρότερος, der vor Andern od. Andern voran ist, ein von πρό gebildeter Kompar., wie πρῶτος der superl. dazu ist,
1) von der Zeit, früher, eher, älter ; Hom. u. Hes. öfter, auch mit dem Zusatz πρότερος γενεῇ, älter von Geburt, Il. 15.166, 182 ; πρότερος γεγόνει, 13.355 ; παῖδες, Kinder aus der frühern Ehe, Od. 15.22, wie πρότερος πόσις, Il. 3.163 ; ὅς με πρότερος κάκʼ ἔοργεν, 351 ; τὸν πρότερος προσέειπεν, 5.276 u. öfter ; τῇ προτέρῃ, sc. ἡμέρᾳ, am vorigen Tage, Od. 16.50, wie ἠοῖ τῇ προτέρῃ, Il. 13.794 ; auch als Kompar. mit dem gen., ἐμέο πρότερος, früher als ich, 10.124, πρότερος ἐξ ἀρχῆς λέγων, Aesch. Eum. 553 ; u. in Prosa überall ; τοῦ προτέρου βίου, Plat. Rep. X.620a ; τοὺς παλαιούς τε καὶ προτέρους ἡμῶν, Hipp. mai. 282b ; auch da, wo wir das Adverbium setzen, προτέραν τοῦ θνητοῦ ἀπολομένην, Phaed. 86d ; Ggstz ὕστερος, Rep. V.458b ; οἱ πρότεροι ἐπιόντες, Thuc. 1.123 ; τοῖς προτέροις μετὰ Κύρου ἀναβᾶσι, Xen. An. 1.4.12, vgl. 5.4.26 ; τῷ προτέρῳ ἔτει τῆς ἥττης, Pol. 2.43.6 ; ἐν τῇ προτέρᾳ βίβλῳ ταύτης, 3.40.7.
2) vom Orte, weiter nach vorn, voran, weiter vorwärts, wie man Il. 16.569, 17.274 erklärt, ὦσαν δὲ πρότεροι Τρῶες ἑλίκωπας Ἀχαιούς, wo auch an die Zeit zu denken ist ; πρότεροι πόδες, Vorderfüße, Od. 19.228.
3) vom Range, von der Würde, vorangehend, vorzüglicher, πρότεροι ἡμῶν πρὸς τὰ τοῦ πολέμου, vorzüglicher als wir in Beziehung auf das Kriegswesen, Plat. Lach. 183b ; τῷ γένει, Isae. 1.17.
Bes. häufig ist das neutr. πρότερον als adv. gebraucht, früher, eher, vorher, Her. u. Folgde ; περὶ ὧν ὀλίγον πρότερον μνείαν ἐποιοῦ, Plat. Prot. 317e ; πρότερον ἢ βασιλεῦσαι, Her. 7.2, vorher, ehe er König war, u. sonst ; aber auch ἤ c. verb. finit., 7.54, 9.87 ; πολλοὶ πρότερον τοῦ σώματος ἐπεθύμησαν ἢ τὸν τρόπον ἔγνωσαν, Plat. Phaedr. 232e ; auch πρότερον πρὶν ἤ mit folgdm acc. c. inf., Her. 7.116, 9.16 ; u. c. verb. finit., 6.45, 7.8.2, 9.93 ; u. c. gen., ὀλίγον πρότερον τουτέων, 8.95 ; τὸ πρότερον τῶν ἀνδρῶν τούτων, 2.144. – Plut. vrbdt οὐ πρότερον ἀφῆκεν, εἰ μὴ ἐλθεῖν τρεῖς τριήρεις, Lys. 10. – Oft tritt es zwischen Artikel u. Subst., ὁ πρότερον βασιλεύς, Her. 1.84, 186 ; τὰ πρότερον ἀδικήματα, 6.87, wie αἱ πρότερον ἁμαρτίαι Ar. Eq. 1352 ; οἱ πρότερον, Plat. Prot. 319d, Rep. IV.425a u. Folgde ; ἐκ τοῦ πρότερον χειμῶνος, Pol. 3.54.1. – Den komischen Kompar. προτεραίτερος s. oben.

πρότερος

-η, -ον

[comp. fr. πρό.]

• • 1

    That is in front : ἐν προτέροισι πόδεσσιν (his fore-paws) Od. 19.228.

  • 2

    Sooner, earlier : οὔ τις π. τόν γʼ εἴσεται (before you) Il. 1.548, π. γεγόνει (had been born before him, was the elder) Il. 13.355. Cf. Il. 17.14, Il. 19.219, Il. 21.440 : Od. 2.31, 43.

    With genit., sooner than, before : ἐμέο π. ἐπέγρετο Il. 10.124.

    With πρίν: οὐκ εἴων προτέρην αἵματος ἆσσον ἴμεν, πρὶν . . . (to do so before . . ., until I should . . .) Od. 11.88.

  • 3

    In neut. sing. πρότερον as adv., sooner Il. 14.467.

  • 4
  • • a

      Doing, succeeding in doing, something before another, anticipating him, taking the lead or initiative, assuming the aggressive, commencing, first (cf. πρῶτος 5..a) : ὁππότεροι πρότεροι πημήνειαν Il. 3.299, πρότερος προΐει ἔγχος Il. 5.15. Cf. Il. 3.351, Il. 4.67, Il. 5.276, Il. 8.253 (cutting in), Il. 16.569, Il. 19.183, etc. : Od. 3.13, Od. 16.460, Od. 20.394, Od. 24.23, etc.

    • b

      Sim. in oblique cases of one to whom action is directed before another, first (cf. πρῶτος 5..b) : ὑμῖν πὰρ προτέροισι πυρὸν ἔθηκεν Il. 8.188. Cf. Il. 15.157 : Od. 3.50, 53.

  • 5

    Belonging to time past : ἐπὶ προτέρων ἀνθρώπων (in the days of the men of old) Il. 5.637, Il. 23.332. Cf. Il. 11.691, Il. 21.405 : Od. 8.223, Od. 11.630.

    Absol. in pl., the men of old : οἱ πρότεροι Il. 4.308.

  • 6

    Born sooner, older : π. καὶ ἀρείων Il. 2.707, Il. 23.588 : Od. 19.184. Cf. Il. 15.166, 182.

  • 7

    Belonging to the past as opposed to the present, the former . . ., one’s former . . .: ἀνδρός Il. 3.140. Cf. Il. 3.163, 429 : Od. 15.22, Od. 19.504, Od. 22.264 (to add to the former wrongs).

    The preceding . . . : ἠοῖ τῇ προτέρῃ Il. 13.794. Cf. Il. 21.5, Il. 23.790 (of the last generation and the men who lived then).

    Absol. : τῇ προτέρῃ (sc. ἡμέρῃ), the day before Od. 16.50.

πρότερος (-ων; -ᾳ, -αις, -ας; -ον).

• • a in former times, early κραίνων ἐφετμὰς Ἡρακλέος προτέρας O. 3.11 ἐπὶ προτέρων ἀνδρῶν O. 7.72 ἀρχαῖς δὲ προτέραις ἑπόμενοι O. 10.78 ἐκ προτέρων καμάτων P. 3.96 ὁ δὲ καμὼν προτέρᾳ πάθᾳ P. 8.48 χώρας Μυρμιδόνες ἵνα πρότεροι ᾤκησαν N. 3.13
  • b pro subs., men of old σὲ δʼ ἀντία προτέρων φθέγξομαι O. 1.36 μανθάνων οἶσθα προτέρων P. 3.80 λεγόμενον δὲ τοῦτο προτέρων ἔπος ἔχω (v. l. πρότερον) N. 3.52
  • c n. s. pro adv. ἀντεβόλησεν τῶν ἀνὴρ θνατὸς οὔπω τις πρότερον O. 13.31 “δώδεκα δὲ πρότερον ἁμέρας” P. 4.25 ἔγεντο καὶ πρότερον Ἀντίλοχος βιατὰς P. 6.28 τοὶ καὶ σὺν μάχαις δὶς πόλιν Τρώων πράθον, ἑσπόμενοι Ἡρακλῆι πρότερον, καὶ σὺν Ἀτρείδαις I. 5.37

πρότερος (comp. to πρό): fore, former; πόδες, Od. 19.228; usually of time, (οἱ) πρότεροι, ‘men of former time,’ Il. 4.308; τῇ προτέρῃ (sc. ἡμέρῃ), Od. 16.50; γενέῃ, ‘elder,’ Il. 15.166.

πρότερος πρότερος and πρῶτος comp. and Sup. formed from πρό

• as Lat. prior, primus, from prae.
• Acomp. πρότερος, η, ον
• • Iof Place, before, in front, forward, Il.; πόδες πρ. the fore feet, Od.
  • IIof Time, before, former, sooner, Hom., etc.; οἱ πρότεροι men of former times, Il.; πρότερος γενεῇ Il.; but, πρ. παῖδες children by the first or a former marriage, Od.; τῇ προτέρῃ (sc. ἡμέρᾳ) on the day before, Lat. pridie, Od.; ὁ πρότερος Διονύσιος Dionysius the elder, Xen.:—the adj. is often used where we use the adv., ὅ με πρότερος κάκʼ ἔοργεν Il., etc.
  • • 2as a regular comp., c. gen., Il., Hdt., etc.; also foll. by ἤ, τῷ προτέρῳ ἔτεϊ ἢ κρητῆρα ἐληίσαντο Hdt.
  • IIIof Rank, Worth, and generally of Precedence, before, above, superior, Dem.; πρ. τινος πρός τι superior to him in a thing, Plat.
  • IVafter Hom., neut. πρότερον as adv. before, sooner, earlier, Hdt., etc.; ὀλίγον πρ. Plat.:—c. gen., ὀλίγῳ τι πρ. τούτων Hdt., etc.; most commonly foll. by ἤ, Hdt., Attic; also by πρίν, πρὶν ἄν, πρὶν ἤ, Hdt., Attic; also used with the Art., τὸ πρ. τῶν ἀνδρῶν τούτων Hdt.: adv. often between Art. and Subst., e. g. ὁ πρότερον βασιλεύς Hdt.
• BSup. πρῶτος, η, ον, contr. from *πρόατος, Doric πρᾶτος,
• • Iadj. first, serving as the ordinal to the cardinal εἷς, Hom.
  • • 2of Place, first, foremost, ἐνὶ πρώτοισι or μετὰ πρώτοισι alone, Il.; ἐν πρώτῳ ῥυμῷ at the front or end of the pole, Il.; πρώτῃσι θύρῃσι at the first or outermost doors, Il.
    • 3of Time, πρὸς πρώτην ἕω at first dawn, Soph.
    • 4of Order, πρῶτοι πάντων ἀνθρώπων Hdt.; τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν Hdt.:— ἐν πρώτοις, among the first, then like Lat. imprimis, above all, especially, greatly, Hdt.; in Attic, ἐν τοῖς πρῶτοι (v. τό A. IV. 7):—in late Greek it is even foll. by a gen., πρῶτός μου NTest.
    • 5of Rank, μετὰ πρώτοισιν among the first men of the state, Od., etc.
  • IIneut. pl. πρῶτα, ων, τά,
  • • 1(sc. ἆθλα) , the first prize, Il., Soph.
    • 2the first part, beginning, τῆς Ἰλιάδος τὰ πρ. Plat., etc.
    • 3the first, highest, in degree, τὰ πρ. τᾶς λιμῶ (Doric) the extremities of famine, Ar.; ἐς τὰ πρῶτα τιμᾶσθαι Thuc.:—of persons, ἐὼν τῶν Ἐρετριέων τὰ πρῶτα Hdt.; τὰ πρῶτα τῆς ἐκεῖ μοχθηρίας the chief of the rascality down there, Ar.
  • IIIas adv.,
  • • 1τὴν πρώτην (sc. ὥραν, ὁδόν) first, at present, just now, Hdt., etc.; so, τὴν πρώτην εἶναι, like ἑκὼν εἶναι, at first, Hdt.
    • 2with Preps., ἀπὸ πρώτης (sc. ἀρχῆς) , Thuc.
    • 3most commonly in neut. sg. and pl., πρῶτον, πρῶτα,
    • • afirst, in the first place, Lat. primum, Hom., etc.
      • b= πρότερον, before, Xen., Anth.
    • 4first, for the first time, Soph., etc.; ἐπεὶ πρῶτον, Lat. quum primum, as soon as, Hom.; so, ὁππότε κε πρῶτον Od.; ὅτε or ὅταν πρ. Dem.; ἐὰν or ἢν πρ. Plat.
  • IVadv. πρώτως, Arist., etc.