ἀφανίζω

ἀφανίζω, to make unseen, hide from sight

ἀφᾰν-ίζω, Att. fut. -ῐῶ X. An. 3.2.11, Pl. Tht. 184a: pf. ἠφάνικα D. 36.18:—

make unseen, hide, νεφέλη . . ἠφάνισεν ἥλιον X. An. 3.4.8; hush up, ἔργον Pl. Smp. 217e: hence, lose sight of, Eub. 107.18; ἀ. τὸ συμφορώτατον do away with, reject, Hp. VM 21 (v.l. for ἀφαιρέοντας); make away with a person, Hdt. 3.126, X. Mem. 1.2.53, Th. 4.80; μή μʼ ἀφανίσῃ λαβών Men. Epit. 210:—Pass., τὴν γνώμην μηδὲν . . ἀφανισθεῖσαν in no part concealed or suppressed, Th. 7.8.
- - 2 do away with, remove, ἄχος S. OC 1712 (lyr.); τινὰ πόλεος carry one off from the city, E. Ph. 1041 (lyr.); Μούσας ἀ. Ar. Nu. 972; ἀ. αὑτὸν εἰς τὸν νεών disappear into the temple, Id. Pl. 741.
  - 3 destroy, Ἀθήνας X. An. 3.2.11, cf. Plb. 1.81.6, LXX De. 7.2; ὅλως ἀ. ἱερά D. 21.147, cf. Epigr.Gr. 376.8 (Aezani).
  - 4 obliterate writing, Th. 6.54; footsteps, X. Cyn. 5.3, etc.; traces of bloodshed, Antipho 5.45; spirit away a witness, ib. 52; get rid of, δίκην Ar. Nu. 760.
  - 5 secrete, steal, X. Oec. 14.2.
  - 6 obscure, mar oneʼs good name, etc., πατρικὰς ἀρετάς, ἀξίωσιν, δόξαν, Th. 7.69, 2.61: in good sense, ἀ. ἀγαθῷ κακόν wipe out ill deeds by good, ib. 42; δύσκλειαν Id. 3.58; τὰ χρώματα ἀ. ἐκ τοῦ σώματος, of the wasting effect of grief, Antiph. 98; τρίχα βαφῇ ἀ. disguise it by dyeing, Ael. VH 7.20; ἀ. τὰ πρόσωπα (cf. ἀπρόσωπος), of artificial disfigurement, Ev.Matt. 6.16, cf. LXX Jl. 2.20, Za. 7.14.
  - - b spoil, οἶνον, ὕδωρ, Sor. 1.90, Gal. 9.645.
  - 7 make away with property, etc., ἀργύριον, ναυτικόν, ἀνθρώπους, Aeschin. 1.101, 3.222, D. 28.12; ἀ. τὴν οὐσίαν Aeschin. 1.103; but, conceal the existence of, ἐργαστήριον, οὐσίαν, D. 27.26,44.
  - 8 drain a cup of wine, Eub. 82.
  - 9 ἀφανίσαι· σκεπάσαι, προνομεῦσαι, Hsch.
- II Pass., disappear, be missing, Hdt. 4.8, 124, S. Ant. 255; of persons buried by a sand-storm, Hdt. 3.26; or lost at sea, Th. 8.38, X. HG 1.6.33; ἀ. κατὰ τῆς θαλάσσης, of islands, Hdt. 7.6; ὑποβρύχιος ἠφ. Plu. Crass. 19; ἀ. ἐκ τῶν Θρηίκων Hdt. 4.95; ἐξ ἀνθρώπων Lys. 2.11; ἀ. εἰς ὕλην disappear into it, X. Cyn. 10.23; καταγελασθὲν ἠφανίσθη was laughed down and disappeared, Th. 3.83.
- - 2 live retired, X. Ages. 9.1.

I tr. en v. act.

1 gener. hacer desaparecer, hacer invisible εἰ γὰρ ἄνθρωπος ... μαγεύων ... ἥλιον ἀφανιεῖ Hp.Morb.Sacr.1.31, νεφέλη ... ἠφάνισεν ἥλιον X.An.3.4.8, τὸ τῆς ἡμέρας φέγγος ἀφανίζει τὴν ἀστραπήν Arist.Mete.370^a21, las pelusas que sueltan los cardos πέταται καὶ γῆν ἀφανίζει Eub.106.17

• ref. al color empalidecer, decolorar τὰ χρώματα ... ἐκ τοῦ σώματος Antiph.98, τρίχα βαφῇ Ael.VH 7.20

• tapar, ocultar ἔργον Pl.Smp.217e, ἐλέγχους ... τῶν πραγμάτων Hld.8.6.7, cf. Pl.Tht.151d, Numen.27.71, τὸν μοχλόν Aen.Tact.18.22, τὰ ἐν τῇ χώρᾳ ... ἀφανίζειν ἢ ἀχρεῖα ποιεῖν Aen.Tact.21.1

• eludir τὴν δίκην Ar.Nu.759

• apurar una copa de vino, Eub.80.7

• borrar, hacer desaparecer τοῦ βωμοῦ ... τοὐπίγραμμα Th.6.54, τὰ γράμμαθ' D.36.18, cf. Aen.Tact.31.4, 14, SEG 18.692.8 (Hermúpolis Magna III d.C.), ἡ ... δρόσος ... τὰ ἴχνη X.Cyn.5.3, cf. Antipho 5.45, hemorroides, Hp.Haem.7, πρόσοφιν ... τέκνου GVI 1960.7 (Ezanos I/II d.C.), un taller, D.27.26, τὰς τρίχας AP 5.28 (Rufin.), fig. de abstr. ἀγαθῷ κακὸν ἀ. borrar el mal con el bien Th.2.42, τοσόνδ' ἄχος S.OC 1712, γνώμην Th.7.8, πῦρ ἀφανίζον ὅ ἐστι θνητῆς σαρκὸς ἐν ἡμῖν la llama que acaba con lo que en nosotros es propio de la carne perecedera Heraclit.All.74, τὸ εὐδαιμονεῖν ἀφανιοῦσιν (αἱ τοῦ σώματος ἡδοναί) Plot.1.4.12

• ref. al sonido hacer confuso, ininteligible τὰς φωνὰς ἀφανίζειν Aen.Tact.23.2, cf. Arist.Sens.447^a20.

2 c. idea de mov. hacer desaparecer, quitar de delante c. compl. de pers. ὁ θεὸς ... ἠφάνισε αὐτὸν ... ἐς τὸν νεών Ar.Pl.741

• quitar de en medio, eliminar πόλεως ... τιν' ἀνδρῶν E.Ph.1041, τὼ ἀνθρώπω Antipho 5.52, cf. Hdt.3.126, Th.4.80, D.28.12, μή μ' ἀφανίσῃ λαβών Men.Epit.427, ἀφανισμῷ ἀφανιεῖς αὐτούς LXX De.7.2

• enterrar τὸ σῶμα X.Mem.1.2.53

• de cosas robar, llevarse τοὺς καρπούς los criados al amo, X.Oec.14.2

• de propiedades ocultar, disimular οὐσίην Hp.Ep.17, τὰ ὄντα Is.7.35

• tb. gastar, consumir ἀργύριον Aeschin.1.101, οὐσίαν Aeschin.1.103, D.27.44

• de ciu. y construcciones destruir Ἀθήνας X.An.3.2.11, ἄλλην πόλιν Plu.2.233d, ὅλως ἀ. ... ἱερά D.21.147, cf. Plb.1.81.6, de campos y cosechas οὐδὲν ἠφάνισεν ὁ ἱπποποτάμις (sic) POxy.1220.20 (III d.C.), cf. PRyl.152.14 (I d.C.), PAbinn.6.15 (IV d.C.).

3 c. idea peyor. estropear, oscurecer de cosas τὰ ὀξηρὰ τῶν ἀγγείων ἀφανίζει τὸν ... οἶνον Sor.69.18, τὸ ὕδωρ Pythag.Ep.2.3, Gal.9.645, θησαυροὺς ... σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει Eu.Matt.6.19

• de abstr. τὴν ἀξίωσιν Th.2.61, cf. 3.58, πατρικὰς ἀρετάς Th.7.69, τὰς Μούσας Ar.Nu.972, τὴν τέχνην Hp.de Arte 7, τὸ τῆς ἐπιστήμης Pl.Tht.184a

• desfigurar τὰ πρόσωπα Eu.Matt.6.16, cf. LXX Il.2.20, μου τὸ κάλλος Epigr.Gr.531.2 (Tracia), τὸ σῶμα πᾶν X.Eph.2.6.3

• tard. abs. crear confusión πολλοὺς πλανῶντες ἀφανίζουσιν Hippol.Haer.6.39.3.

II intr., en v. med.-pas.

1 desaparecer, perderse de pers. y dioses ὁ μὲν γὰρ ἠφάνιστο S.Ant.255, ἥδη δ' ἠφανίζετο la Paz, Ar.Pax 614, Ἡρακλῆς ... ἐξ ἀνθρώπων ἠφανίσθη Lys.2.11, ἐκ ... τῶν Θρηίκων ἠφανίσθη Hdt.4.95, cf. 124, ἐς τὴν θάλατταν ἠφανίσθη X.HG 1.6.33, cf. Th.8.38, ὑποβρύχιος ἠφανίσθη Plu.Crass.19, θαυμάσατε καὶ ἀφανίσθητε Act.Ap.13.41, ἀφανίζονται πάντες I.AI 1.76, μὴ ... ἐᾶσαι ἀφανισθῆναι παῖδας καὶ γυναῖκας X.Cyr.7.2.12, Ἀφανιζόμενος El Desaparecido tít. de una comedia de Apollod.Car. o Gel., Stob.4.12.5

• de anim. τὰς ... ἵππους ἀφανισθῆναι Hdt.4.8, cf. 3.26, χελιδών Democr.B 14.7, εἰς τὴν ὕλην ἀφανίζεται X.Cyn.10.23, ὁ ... κόκκυξ ... τὸν χειμῶνα ἀφανίζεται Arist.HA 563^b15, de cosas y abstr. νῆσος ... κατὰ θαλάσσης Hdt.7.6, γράμματ' E.IT 764, ὕδρωπες Hp.Aër.4, cf. 7, VC 14, ὁπόσα ἄσημα ἀφανίζεται, δύσκριτα cuanto desaparece sin señal es de solución difícil Hp.Epid.2.3.4, τὸ εὔηθες ... καταγελασθὲν ἠφανίσθη la buena fe desapareció en medio del escarnio Th.3.83, αἱ πρόσοδοι Is.6.38, εἰ ἐφθείρετο ... τὸ ἀφανιζόμενον εἰς τὸ μὴ ὄν, πάντα ἂν ἀπωλόλει τὰ πράγματα si lo que desaparece tuviese fin en la nada, todo sería ya destruido Epicur.Ep.[2] 39, ἡ γῆ ἀφανισθήσεται κατόπισθεν αὐτῶν LXX Za.7.14, ἀτμὶς ... ἀφανιζομένη Ep.Iac.4.14, τὸ γένος αὐτῶν Philostr.VA 1.36, ἡ βοή Longus 3.21.3, op. φαίνομαι Arist.Mu.399^a34, τὸ βουκελᾶτον καὶ τὰ τ[αρ]αχηρά POxy.2732.5 (VI d.C.)

• desaparecer de la vista, ponerse los astros, Hp.Vict.4.89

• de políticos τὸ ἀφανίζεσθαι retirarse de la vida pública X.Ages.9.1.

2 estropearse, echarse a perder τὸ μέλι Herm.Mand.5.1.5.

3 ser privado de c. gen. ἀφανισθεὶς τῆς ἑαυτοῦ φύσεως Eus.DE 4.13.

ἀφανίζω (impf. ἠφάνιζον, f. ἀφανίσω, att. ἀφανιῶ ; ao. ἠφάνισα, pf. ἠφάνικα ; pass. f. ἀφανισθήσομαι, ao. ἠφανίσθην, pf. ἠφάνισμαι) [ᾰᾰ]

I faire disparaître, d’où :

1 rendre invisible : ἥλιον, Xén. An. 3, 4, 8, cacher le soleil, en parl. d’un nuage ; ἀφ. τὴν οὐσίαν, Eschn. 14, 38 ; Dém. 827, 12, litt. soustraire sa fortune aux regards, c. à d. la convertir en biens meubles, en argent ||

2 supprimer, anéantir : τινά, Hdt. 3, 126 ; Thc. 4, 80 ; Xén. Mem. 1, 2, 52, faire disparaître qqn (un criminel d’État, etc.) ; au pass. ἀφανίζεσθαι ἐξ ἀνθρώπων, Hdt. 4, 95 ; Lys. 191, 27 ; Isocr. 60c, 104b, 119d, disparaître d’entre les hommes, c. à d. périr ; en parl. de choses, détruire de fond en comble (un édifice, un temple, etc.) Dém. 562, 17 ; effacer (des traces de pas, des traces de sang, etc.) Xén. Cyn. 5, 3, etc. ; Ant. 134, 37 ; fig. ἀγαθῷ κακόν, Thc. 2, 42, effacer le mal avec le bien ||

3 perdre (de l’argent, des biens, etc.) Eschn. 14, 24 ; Dém. 821, fin, etc. ||

4 tenir caché ou secret, dissimuler : τὴν γνώμην, Thc. 7, 8, sa pensée ; au propre, τρίχα βαφῇ, El. V.H. 7, 20, dissimuler la couleur de ses cheveux en les teignant ||

5 éloigner, écarter : τινὰ πόλεος, Eur. Ph. 1041, emmener qqn hors de la ville ; παῖδας καὶ γυναῖκας, Xén. Cyr. 7, 2, 12, emmener des enfants et des femmes en esclavage ; fig. ἄχος, Soph. O.C. 1712, calmer (litt. écarter) une douleur ; au pass. se tenir à l’écart, vivre dans la retraite, Xén. Ages. 9, 1 ||

6 emporter, dérober, soustraire, Xén. Œc. 14, 2 ||

II obscurcir, ternir : τὴν ἀξίωσιν, Thc. 2, 61 ; τὰς πατρικὰς ἀρετάς, Thc. 7, 69, la considération dont on jouit, les vertus de ses ancêtres.

Étym. ἀφανής.

…μὲν οὖν τοὺς ἀποθανόντας τῶν ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας τοιοῦτοι γεγόνασιν. ὑστέρῳ δὲ χρόνῳ, ἐπειδὴ Ἡρακλῆς μὲν ἐξ ἀνθρώπων ἠφανίσθη, οἱ δὲ παῖδες αὐτοῦ ἔφευγον μὲν Εὐρυσθέα, ἐξηλαύνοντο δὲ ὑπὸ πάντων τῶν Ἑλλήνων, αἰσχυνομένων μὲν τοῖς ἔργοις…

Lysias, Speeches
…πόλιν μεγάλην οἰκοῦντας καὶ ἐν ἤθεσιν ἀντιπάλοις αὐτῇ τεθραμμένους χρεὼν καὶ ξυμφοραῖς ταῖς μεγίσταις ἐθέλειν ὑφίστασθαι καὶ τὴν ἀξίωσιν μὴ ἀφανίζειν ἐν ἴσῳ γὰρ οἱ ἄνθρωποι δικαιοῦσι τῆς τε ὑπαρχούσης δόξης αἰτιᾶσθαι ὅστις μαλακίᾳ ἐλλείπει καὶ τῆς μὴ προσηκούσης μισεῖν τὸν…

Thucydides, The Peloponnesian War
…, πρῶτον μὲν ἁθρόαι, ἔπειτα δὲ διεσκεδασμέναι. ἐπεὶ δὲ Καλλικρατίδας τε ἐμβαλούσης τῆς νεὼς ἀποπεσὼν εἰς τὴν θάλατταν ἠφανίσθη Πρωτόμαχός τε καὶ οἱ μετʼ αὐτοῦ τῷ δεξιῷ τὸ εὐώνυμον ἐνίκησαν, ἐντεῦθεν φυγὴ τῶν Πελοποννησίων ἐγένετο εἰς Χίον ,…

Xenophon, Hellenica
…. καὶ γὰρ τοῖς τἆλλα χείροσι δίκαιον τὴν ἐς τοὺς πολέμους ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἀνδραγαθίαν προτίθεσθαι · ἀγαθῷ γὰρ κακὸν ἀφανίσαντες κοινῶς μᾶλλον ὠφέλησαν ἢ ἐκ τῶν ἰδίων ἔβλαψαν. τῶνδε δὲ οὔτε πλούτου τις τὴν ἔτι ἀπόλαυσιν προτιμήσας ἐμαλακίσθη οὔτε…

Thucydides, The Peloponnesian War
…οὑργάτης τις ἦν. ὅπως δʼ ὁ πρῶτος ἡμὶν ἡμεροσκόπος δείκνυσι, πᾶσι θαῦμα δυσχερὲς παρῆν. ὁ μὲν γὰρ ἠφάνιστο, τυμβήρης μὲν οὔ, λεπτὴ δʼ, ἄγος φεύγοντος ὥς, ἐπῆν κόνις σημεῖα δʼ οὔτε θηρὸς οὔτε του…

Sophocles, Antigone
…οὔτε γεωργῶν ἐγγὺς τυγχάνει οὔτʼ ἐπιμελητὴς ᾑρημένος οὔθʼ ἡλικίαν ἔχων εἰδέναι περὶ τῶν τοιούτων, ἀπογράψαι με ἐκ γῆς μορίαν ἀφανίζειν. ἐγὼ τοίνυν δέομαι ὑμῶν μὴ τοὺς τοιούτους λόγους πιστοτέρους ἡγήσασθαι τῶν ἔργων, μηδὲ περὶ ὧν αὐτοὶ σύνιστε ,…

Lysias, Speeches
…οὐκοῦν καὶ τέχναι, ὅσαιπερ σιδήρου δέονται καὶ χαλκοῦ καὶ τῶν τοιούτων ἁπάντων, τὸν αὐτὸν χρόνον καὶ ἔτι πλείονα ἠφανισμέναι ἂν εἶεν ἐν τῷ τότε ; τί μήν ; καὶ τοίνυν στάσις ἅμα καὶ πόλεμος ἀπωλώλει κατὰ τὸν τότε χρόνον…

Plato, Laws
…ἄρρεν καὶ θῆλυ, ἀλλὰ καὶ τρίτον προσῆν κοινὸν ὂν ἀμφοτέρων τούτων, οὗ νῦν ὄνομα λοιπόν, αὐτὸ δὲ ἠφάνισται · ἀνδρόγυνον γὰρ ἓν τότε μὲν ἦν καὶ εἶδος καὶ ὄνομα ἐξ ἀμφοτέρων κοινὸν τοῦ τε ἄρρενος καὶ θήλεος ,…

Plato, Symposium
…αὑτῆς τὴν διάνοιαν, μῖσος ἔχειν πρὸς τῶν ἐγγύτατα φίλων, ὃ γενόμενον ταχὺ διέφθειρεν αὐτὴν καὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν ἠφάνισεν αὐτῆς ; τοῦτʼ οὖν εὐλαβηθῆναι γνόντας τὸ μέτριον μεγάλων νομοθετῶν. ὡς οὖν δὴ τότε γενόμενον, νῦν ἔστιν μετριώτατα…

Plato, Laws
…τὸ τῆς ἡλικίας αὖ πάλιν ἵστατο καὶ καινὰ τἀναντία ἀπεδίδου τοῖς τότε. τὰ μὲν γὰρ ὑπὸ σμικρότητος ὀλίγου δέοντα ἠφανίσθαι τῶν ζῴων ηὐξάνετο, τὰ δʼ ἐκ γῆς νεογενῆ σώματα πολιὰ φύντα πάλιν ἀποθνῄσκοντα εἰς γῆν κατῄει. καὶ τἆλλά…

Plato, Statesman

Menu

Word wheel

ἀφανίζω

Saved

Recent