ἄμπελος
ἄμπελος, vine
- any climbing plant with tendrils, esp. grape-vine, Vitis vinifera (ἄ. οἰνοφόρος Dsc. 4.181; ἄ. τῆς Ἴδης is a variety, V.v. apyrena, grape-currant, Thphr. HP 3.17.4), Hom. (not in Il. exc. in Adj. ἀμπελόεις), etc.; πυροὶ καὶ κριθαὶ καὶ ἄμπελοι Od. 9.110, cf. 133, Alc. 44, Hdt. 4.195, etc.; ἄ. καὶ ἐλάαν καὶ τὰ ἄλλα ἀκρόδρυα Thphr. HP 4.4.11; ἄ. τὴν περὶ τὸ ἱερὸν κόπτοντες, in collective sense (cf. ἵππος, ἡ), Th. 4.90; of wine, ἀμπέλου δρόσος Pi. O. 7.2; ἀμπέλου παῖς Id. N. 9.52.
- 2 ἄ. ἀγρία wild vine, Vitis silvestris, Dsc. 4.181, 5.2, Plin. HN 23.19:—also = ἄ. λευκή, Thphr. 9.14.1, 9.20.3, Gal. 14.186.
- 3 ἄ. λευκή bryony, Bryonia cretica, Dsc. 4.182, Gal. 11.826 (but λευκὴ ἄ. white grape, Thphr. CP 1.20.5).
- 4 ἄ. μέλαινα black bryony, Tamus communis, Dsc. 4.183, Gal. 11.827.
- 5 ἄ. ποντία wrack, Fucus volubilis, Thphr. HP 4.6.9.
- II vineyard, Ael. NA 11.32.
- III engine for protecting besiegers, mantlet, Apollod. Poliorc. 141.7.
- IV measure of length, = 20 παλαισταί, Hero Def. 131.
- V = αἰγιαλός (Cyren.), Hsch.
I bot.
1 cepa, vid, Vitis vuinifera L.
πυροὶ καὶ κριθαὶ ἠδ' ἄμπελοι
• de una cepa de oro hecha por Hefesto Il.Paru.6.1, regalada por Príamo a Astíoco, Acus.40,
στέφανος χρυσς, ἀνπέλ
• en sus dif. variedades
ἄ. τῆς Ἴδης
Vitis vinifera apyrena Jaq.ἄ. κάπνειος
cepa de uva negraἄ. λευκή
de uva blanca (pero cf.
• fig. de Jesucristo
ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή
• como símbolo crist. en varios sent., Iren.Lugd.Haer.5.2.3, Herm.Sim.5.5.2, Origenes Hom.2.1 in Ier.p.17.21.
2 vina, viñedo Th.4.90, PTeb.815.5.39 (III a.C.), PCair.Zen.604.2 (III a.C.), Apoc.14.18, 19, POxy.1473.3, 27 (III a.C.), 1900.13 (VI a.C.).
II otras plantas
1 ἄ. ἀγρία Bryonia dioica Jacq. o agriámpelos, B. cretica L., nueza Hp.Fist.9, Thphr.HP 9.14.1, 20.3, Gal.14.186, Dsc.4.181, 5.2, Plin.HN 23.19, tb. llamada
ἄ. λευκή
• ἄ. μέλαινα nueza negra o brionia negra, Tamus communis L., Dsc.4.183, Gal.11.827, Gp.7.15.20.
2 ἄ. πότνια cierta alga quizá Fucus spiralis L., Thphr.HP 4.6.9, cf. Ael.NA 13.3.
III zool. un tipo de leopardo Ael.NA 10.39.
IV milit. vinea o mantelete Apollod.Poliorc.141.7, 143.4.
V el ampelos medida de longitud = 20 παλαισταί = 1,542 metros, Hero Def.131.
VI ciren. playa Hsch.
•Palabra de substrato pregriego.
1) Weinstock, Hom. dreimal, Od. 9.110 ἄσπαρτα καὶ ἀνήροτα πάντα φύονται, πυροὶ καὶ κριθαὶ ἠδʼ ἄμπελοι, αἵ τε φέρουσιν οἶνον ἐριστάφυλον, καί σφιν Διὸς ὄμβρος ἀέξει, 133 μάλα κʼ ἄφθιτοι ἄμπελοι εἶεν, 24.246 οὐ φυτόν, οὐ συκῆ, οὐκ ἄμπελος, οὐ μὲν ἐλαίη, οὐκ ὄγχνη, οὐ πρασιή τοι ἄνευ κομιδῆς κατὰ κῆπον ; – Folgende überall ; – = Weinberg Ael. H.A. 11.32.
2) Belagerungsmaschine, vinea, Sp.
-ον, ἡ.
A vine Od. 9.110, 133, Od. 24.246.
- 1vine φιάλαν ἔνδον ἀμπέλου καχλάζοισαν δρόσῳ O. 7.2 νωμάτω φιάλαισι βιατὰν ἀμπέλου παῖδʼ i. e. wine N. 9.52 ]γονουτουν ἀμπελ[ Πα. 13c. 10.
- a vine, Lat. vitis, Od., etc.
-
…; οὐδαμῶς. οὐκοῦν δικαίως ἂν ταῦτα τούτων φαμὲν ἔργα εἶναι ; πάνυ γε. τί δέ ; μαχαίρᾳ ἂν ἀμπέλου κλῆμα ἀποτέμοις καὶ σμίλῃ καὶ ἄλλοις πολλοῖς ; πῶς γὰρ οὔ ; ἀλλʼ οὐδενί γʼ ἂν οἶμαι οὕτω καλῶς ὡς…
Plato, Republic
-
…, ὁ Ἀστυάγης τῷ πρώτῳ ἔτεϊ εἶδε ἄλλην ὄψιν, ἐδόκεε δέ οἱ ἐκ τῶν αἰδοίων τῆς θυγατρὸς ταύτης φῦναι ἄμπελον, τὴν δὲ ἄμπελον ἐπισχεῖν τὴν Ἀσίην πᾶσαν. ἰδὼν δὲ τοῦτο καὶ ὑπερθέμενος τοῖσι ὀνειροπόλοισι, μετεπέμψατο ἐκ τῶν…
Herodotus, The Histories
-
…ἀντίπαλον ὁ Σεμέλης γόνος βότρυος ὑγρὸν πῶμʼ ηὗρε κεἰσηνέγκατο θνητοῖς, ὃ παύει τοὺς ταλαιπώρους βροτοὺς λύπης, ὅταν πλησθῶσιν ἀμπέλου ῥοῆς, ὕπνον τε λήθην τῶν καθʼ ἡμέραν κακῶν δίδωσιν, οὐδʼ ἔστʼ ἄλλο φάρμακον πόνων. οὗτος θεοῖσι σπένδεται…
Euripides, Bacchae
-
…ἀμφιπολεύειν ὄρχατον, ἀλλʼ εὖ τοι κομιδὴ ἔχει, οὐδέ τι πάμπαν, οὐ φυτόν, οὐ συκέη, οὐκ ἄμπελος, οὐ μὲν ἐλαίη, οὐκ ὄγχνη, οὐ πρασιή τοι ἄνευ κομιδῆς κατὰ κῆπον. ἄλλο δέ τοι ἐρέω…
Homer, Odyssey
-
…ἢ οὐκ ἤκουσας ὅτι λύσει μέ τις ; τίς ; τοὺς λόγους γὰρ ἐσφέρεις καινοὺς ἀεί. ὃς τὴν πολύβοτρυν ἄμπελον φύει βροτοῖς. ὠνείδισας δὴ τοῦτο Διονύσῳ καλόν. κλῄειν κελεύω πάντα πύργον ἐν κύκλῳ. τί δʼ ; οὐχ…
Euripides, Bacchae
-
…ἱστότονα πηνίσματα, κερκίδος ἀοιδοῦ μελέτας, ἵνʼ ὁ φίλαυλος ἔπαλλε δελφὶς πρῴραις κυανεμβόλοις μαντεῖα καὶ σταδίους, οἰνάνθας γάνος ἀμπέλου, βότρυος ἕλικα παυσίπονον. περίβαλλʼ ὦ τέκνον ὠλένας. ὁρᾷς τὸν πόδα τοῦτον ; ὁρῶ. τί δαί ;…
Aristophanes, Frogs
-
…τʼ ἀνθεμουργοῦ στάγμα, παμφαὲς μέλι, λιβάσιν ὑδρηλαῖς παρθένου πηγῆς μέτα, ἀκήρατόν τε μητρὸς ἀγρίας ἄπο ποτὸν παλαιᾶς ἀμπέλου γάνος τόδε · τῆς τʼ αἰὲν ἐν φύλλοισι θαλλούσης βίον ξανθῆς ἐλαίας καρπὸς εὐώδης πάρα, ἄνθη τε πλεκτά ,…
Aeschylus, Persians
-
…φέροι δέ κεν ὥρια πάντα · ἐν μὲν γὰρ λειμῶνες ἁλὸς πολιοῖο παρʼ ὄχθας ὑδρηλοὶ μαλακοί · μάλα κʼ ἄφθιτοι ἄμπελοι εἶεν. ἐν δʼ ἄροσις λείη · μάλα κεν βαθὺ λήιον αἰεὶ εἰς ὥρας ἀμῷεν, ἐπεὶ μάλα πῖαρ ὑπʼ…
Homer, Odyssey
-
…οἱ Κίλικες ἐφύλαττον. ἐντεῦθεν δὲ κατέβαινεν εἰς πεδίον μέγα καὶ καλόν, ἐπίρρυτον, καὶ δένδρων παντοδαπῶν σύμπλεων καὶ ἀμπέλων · πολὺ δὲ καὶ σήσαμον καὶ μελίνην καὶ κέγχρον καὶ πυροὺς καὶ κριθὰς φέρει. ὄρος δʼ αὐτὸ περιεῖχεν ὀχυρὸν…
Xenophon, Anabasis
-
…ἴδμεν Δήμητρος καρπὸν ἐκφέρειν. .. τὰ γὰρ δὴ ἄλλα δένδρεα οὐδὲ πειρᾶται ἀρχὴν φέρειν, οὔτε συκέην οὔτε ἄμπελον οὔτε ἐλαίην. τὸν δὲ τῆς Δήμητρος καρπὸν ὧδε ἀγαθὴ ἐκφέρειν ἐστὶ ὥστε ἐπὶ διηκόσια μὲν τὸ παράπαν ἀποδιδοῖ ,…
Herodotus, The Histories