ἐλαία
ἐλαία, the olive-tree
- olive-tree, Hom., esp. in Od., 11.590, al.; ἱερὴ ἐ. 13.372, cf. Pi. O. 3.13, Hdt. 8.55, S. OC 701 (lyr.), etc.; ἡμέρη ἐλαίη Hdt. 5.82 (opp. ἀγρία ἐ. or κότινος) φέρεσθαι ἐκτὸς τῶν ἐλαῶν to run beyond the olives, which stood at the end of the Athenian racecourse, i.e. to go too far, Ar. Ra. 995, ubi v. Sch.; of the Indian Olea cuspidata, Thphr. HP 4.4.11.
- 2 variety of δάφνη III, ib. 4.7.2, Str. 16.3.6.
- II olive, Ar. Ach. 550, Pl. R. 372c, D. 18.262, Dsc. 1.119, etc.—Acc. to Gramm. ἐλάα was the proper form in this sense, ἐλαία in the first; but ἐλάα is simply the Att. form, cf. IG 1(2).94.33, 2.476.21, 1055.36 (also PHal. 1.98 (iii B.C.), etc.).
- III naevus on the skin, Melamp. p.508F.
- IV = δίφρου Κυρηναϊκοῦ μέρος, Hsch. [In ἐλάα, the penult. is long, E. Fr. 360.46, Ar. Ach. 550, Pax 578, Av. 617, etc.; but ἐλᾰῶν in Alex. 261.3 (where perh. ἐλῶν—ἐλᾶς is acknowledged by Ael.Dion. Fr. 162, and found in PRyl. 97.7 (ii A.D.), ἐλᾶν in 130.11 (i A.D.)—should be restored), and ᾰ in ἐλάη, AP 4.2.12 (Phil.), 6.102 (Id.).]
I bot.
1 olivo, Olea europaea L.
a) gener.
τρέφει ἔρνος ἀνὴρ ... ἐλαίης
τανύφυλλος ἐ.
ὁ δ' (θάμνος) ἐλαίης
ἐλαῖαι τηλεθόωσαι
florecientes olivosθάμνος ἔφυ ... ἐλαίης
del olivo a partir del cual Odiseo construyó su lechoπὰρ ἐλάαις ἐροέσσα[ις
παιδοτρόφος ... ἐ.
olivo que cría a nuestros hijosδένδρεα ... ἐλαίας
φυτευτρια ἐλαν
τᾶς ... ἐλαίας τὸν θαλλόν
ἐλαίαν πεφυκέναι
brotar un olivoἐλαίας ... κόκκος
•
ἡμέρη ἐ.
olivo cultivado op. al silvestreκότινος
o ‘acebuche’
b) mit., sacral, introducido por Heracles desde los Hiperbóreos, Pi.O.3.13, Pediasim.9,
ἱερὴ ... ἐ.
olivo sagrado junto a la gruta de las Ninfasνηός, ἐν τῷ ἐ.
del olivo de la Acrópolisγενέθλιον ἔρνος ἐλαίης
τάς τε ἐλάας ἐκκόπτοντες τοῦ τεμένους
καλλίνικος ἡλαίη
olivo de hermosa victoria en su disputa con el laurelμή σ' ὁ θυμὸς ... ἐκτὸς οἴσει τῶν ἐλαῶν
que la pasión no te lleve más allá de los olivos que marcaban el límite del hipódromo ateniense
c) de sus ramas u hojas, como símbolo de la victoria en los Juegos
περὶ κ[ρατὶ] ... ἄνδημ' ἐλαίας
en torno a su cabeza la guirnalda de olivoἀνέστεφον ἐλαίᾳ καὶ δάφνῃ τὰς θύρας
para la ceremonia nupcialἐλαίης τὰ ἁπαλὰ φύλλα
τιθέασι δὲ καὶ κλῶνας ἐλαίας
d) en la trad. judeo-crist.
εἶχε φύλλον ἐλαίας
la paloma que anunció a Noé el fin del diluvio
2 ἀγρία ἐ. acebuche, olivo silvestre, Olea silvestris Brot., Dsc.1.105.5; cf.
3 olivo indio, Olea ferruginea Royle (= Olea cuspidata Wall.), cuyo fruto no produce aceite, Thphr.HP 4.4.11.
4 olivo del Mar Rojo o mangle negro, Avicennia officinalis L., Thphr.HP 4.7.1, Str.16.3.6, cf.
5 Αἰθιοπικὴ ἐ. olivo etíope que produce una goma medicinal, prob. Olea capensis L., Dsc.1.105.6.
II como fruto
1 aceituna u oliva
ἐ]λαν σ[τ]άμνοι
ἅλας ... καὶ ἐλάας καὶ τυρόν
• en diferentes clases y formas de conservación
ἐλαῶν γένη
clases de aceitunasθλασταὶ ἐλάαι
aceitunas machacadasδρυπεπεῖς ἐλᾶαι
aceitunas maduradas en el árbol, aceitunas moradasἐ. μέλαινα
aceituna negraἁλμάς ἐ.
aceitunas en salmueraἐλαίας ἐσθίειν
• ref. a producción, cosecha
ἔαρος μεσοῦντος ... τὰς δ' ἐλαίας ἐν ᾧ χρόνῳ βρύειν εἰκὸς ἦν αὐτὰς ἐλαίας ἐνεγκεῖν
en mitad de la primavera, en el tiempo en que lo lógico era que los olivos echen renuevos, producen propiamente aceitunas en ciertas regionesτὸν δὲ κατασπασμὸν τῆς ἐλᾶς ποησόμεθα
haremos la recolección de la aceituna
• distinciones aticistas y tard.
ἐλαία καὶ ἐλάα καὶ ἐλᾶ· Ἀττικῶς ὁ τῆς ἐλαίας καρπός
ἐλαία· τὸ δένδρον. ἐλάα δὲ ὁ καρπός
2 fig. lunar en forma de oliva, Melamp.Naeu.p.508.
III
ἐλαία· δίφρου Κυρηναϊκοῦ μέρος
•De origen pregriego, cf. mic. erawa, chipr. ἐλαίϜα de donde el préstamo lat. oliva.
1. olijfboom.
2. olijf.
1) Olivenbaum, Od. 11.589 u. öfter, sonst bei Tragg. u. a. D.; auch in att. Prosa, Xen. An. 6.2.6 ; Dem. 43.69 ; später die allein übliche Form. Er heißt bei Hom. τανύφυλλος, θηλεθόωσα, ἱερή, weil er der Athene heilig war ; χρυσέα Pind. Ol. 10.13 ; ξανθή Aesch. Pers. 617 ; γλαυκή Soph. O.C. 698 u. öfter.
2) bei Sp. auch Frucht des Oelbaums, Olive, Plut.
3) ein Flecken in der Haut, Sp.
- 1olive γαίᾳ δὲ καυθείσᾳ πυρὶ καρπὸς ἐλαίας ἔμολεν Ἥρας τὸν εὐάνορα λαὸν (τοῖς γὰρ ἀθληταῖς τοῖς τὰ Παναθήναια νενικηκόσι δίδοται ὑδρία ἐλαίου πλήρης. Σ.) N. 10.35 esp. olive wreath the victorʼs prize in the Olympic games ἀμφὶ κόμαισι βάλῃ γλαυκόχροα κόσμον ἐλαίας O. 3.13 ἐλαίᾳ στεφανωθεις Πισάτιδι O. 4.11 ἐπὶ στεφάνῳ χρυσέας ἐλαίας O. 11.13 λαὸν θαμὰ δὴ καὶ Ὀλυμπιάδων φύλλοις ἐλαιᾶν χρυσέοις μιχθέντα N. 1.17 olive wood σκάπτῳ θενὼν σκληρᾶς ἐλαίας O. 7.29
Strong 1636
1. an olive tree: Ro 11:17, 24, Re 11:4; τ. ὄρος τῶν ἐ. (
2. an olive (Aristoph.): Ja 3:12.†
a
ἐστεμμένος τὴν κεφαλήν σου κλωνὶ ἐλαίας
coronada tu cabeza con una rama de olivo
b
βάλε ἔμπροσθεν αὐτοῦ κλῶνας ἐλαίας
arroja delante de él ramas de olivo
c
δήσας (τὸν χάρτην) ἅμματι φοινικίνῳ καὶ ἔξωθεν αὐτοῦ κλάδον ἐλαίας
ata el rollo de papiro con una cinta purpúrea y por fuera una rama de olivo
εἰλήσας (βυσσίνῳ ῥάκῳ) κλῶνα ἐλαίας θ[ὲ]ς πρὸς κεφαλήν σου
envuelve con un trozo de lino una rama de olivo y ponla en tu cabeza
d
λαμβάνει ἀπὸ ἐλαίας ἀρτίβλαστα ... κηʹ
toma veintiocho brotes nuevos de un olivo
τῇ δὲ δεξιᾷ σου κράτει κλάδον ἐλαίας καὶ δάφνης κατασείων τῷ λύχνῳ
sujeta en tu mano derecha un ramo de olivo y laurel, agitándolo hacia la lámpara
ζʹ κλῶνας ἐλαίας ἄρας τ[οὺ]ς μὲν ἓξ δῆσον οὐρὰν καὶ κεφαλήν
toma siete ramas de olivo y ata seis de ellas de extremo a extremo
e
εἰς φύλλον ἐλαίας εἰς τὸ λευκὸν ἐπίγραψον
en una hoja de olivo, en la parte blanca escribe
f
λα]βὼν ἔλαιον καθαρὸν καὶ βωτά[νην σεῦ]τλος καὶ κλῶνας ἐλαίας
toma aceite puro, una planta de acelga y ramas de olivo
- Ithe olive-tree, Lat. olea, oliva, Hom., etc.; said to have been produced by Athena in her contest with Poseidon, Hdt., Soph.; φέρεσθαι ἐκτὸς τῶν ἐλαῶν to run beyond the olives, which stood at the end of the Athenian race-course, i. e. to go too far, Ar.
- IIthe fruit of the olive-tree, an olive, Ar.
-
…φωνῇ, κεκλομένη πατέρα Κρονίδην ὕπατον καὶ ἄριστον. οὐδέ τις ἀθανάτων οὐδὲ θνητῶν ἀνθρώπων ἤκουσεν φωνῆς, οὐδʼ ἀγλαόκαρποι ἐλαῖαι εἰ μὴ Περσαίου θυγάτηρ ἀταλὰ φρονέουσα ἄιεν ἐξ ἄντρου, Ἑκάτη λιπαροκρήδεμνος, Ἠέλιός τε ἄναξ, Ὑπερίονος ἀγλαὸς υἱός…
NA, Homeric Hymns
-
…εὗρεν ἐν περιφαινομένῳ · δοιοὺς δʼ ἄρʼ ὑπήλυθε θάμνους, ἐξ ὁμόθεν πεφυῶτας · ὁ μὲν φυλίης, ὁ δʼ ἐλαίης. τοὺς μὲν ἄρʼ οὔτʼ ἀνέμων διάη μένος ὑγρὸν ἀέντων, οὔτε ποτʼ ἠέλιος φαέθων ἀκτῖσιν ἔβαλλεν, οὔτʼ ὄμβρος…
Homer, Odyssey
-
…εἴτʼ οὖν ἀληθεῖς εἴτʼ ὀνειράτων δίκην τερπνὸν τόδʼ ἐλθὸν φῶς ἐφήλωσεν φρένας. κήρυκʼ ἀπʼ ἀκτῆς τόνδʼ ὁρῶ κατάσκιον κλάδοις ἐλαίας · μαρτυρεῖ δέ μοι κάσις πηλοῦ ξύνουρος διψία κόνις τάδε, ὡς οὔτʼ ἄναυδος οὔτε σοι δαίων φλόγα ὕλης ὀρείας…
Aeschylus, Agamemnon
-
…, ἀκήρατόν τε μητρὸς ἀγρίας ἄπο ποτὸν παλαιᾶς ἀμπέλου γάνος τόδε · τῆς τʼ αἰὲν ἐν φύλλοισι θαλλούσης βίον ξανθῆς ἐλαίας καρπὸς εὐώδης πάρα, ἄνθη τε πλεκτά, παμφόρου γαίας τέκνα, ἀλλʼ, ὦ φίλοι, χοαῖσι ταῖσδε νερτέρων…
Aeschylus, Persians
-
…εὖ κατέθηκε, λίθον δʼ ἐπέθηκε θύρῃσι Παλλὰς Ἀθηναίη, κούρη Διὸς αἰγιόχοιο. τὼ δὲ καθεζομένω ἱερῆς παρὰ πυθμένʼ ἐλαίης φραζέσθην μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισιν ὄλεθρον. τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη · διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ, φράζευ…
Homer, Odyssey
-
…μυχόν · ὁρῶ δʼ ἐπʼ ὀμφαλῷ μὲν ἄνδρα θεομυσῆ ἕδραν ἔχοντα προστρόπαιον, αἵματι στάζοντα χεῖρας καὶ νεοσπαδὲς ξίφος ἔχοντʼ ἐλαίας θʼ ὑψιγέννητον κλάδον, λήνει μεγίστῳ σωφρόνως ἐστεμμένον, ἀργῆτι μαλλῷ · τῇδε γὰρ τρανῶς ἐρῶ. πρόσθεν δὲ τἀνδρὸς…
Aeschylus, Eumenides
-
…εὖ τοι κομιδὴ ἔχει, οὐδέ τι πάμπαν, οὐ φυτόν, οὐ συκέη, οὐκ ἄμπελος, οὐ μὲν ἐλαίη, οὐκ ὄγχνη, οὐ πρασιή τοι ἄνευ κομιδῆς κατὰ κῆπον. ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δὲ μὴ…
Homer, Odyssey
-
…, ἐπεὶ μέγα σῆμα τέτυκται ἐν λέχει ἀσκητῷ · τὸ δʼ ἐγὼ κάμον οὐδέ τις ἄλλος. θάμνος ἔφυ τανύφυλλος ἐλαίης ἕρκεος ἐντός, ἀκμηνὸς θαλέθων · πάχετος δʼ ἦν ἠΰτε κίων. τῷ δʼ ἐγὼ ἀμφιβαλὼν θάλαμον δέμον, ὄφρʼ…
Homer, Odyssey
-
…ἕδος, ὄφρα πεποίθῃς. Φόρκυνος μὲν ὅδʼ ἐστὶ λιμήν, ἁλίοιο γέροντος, ἥδε δʼ ἐπὶ κρατὸς λιμένος τανύφυλλος ἐλαίη · ἀγχόθι δʼ αὐτῆς ἄντρον ἐπήρατον ἠεροειδές, ἱρὸν νυμφάων, αἳ νηϊάδες καλέονται · τοῦτο δέ τοι σπέος ἐστὶ…
Homer, Odyssey
-
…ἐγγὺς ὁδοῖο φίλον τετιημένη ἦτορ, Παρθενίῳ φρέατι, ὅθεν ὑδρεύοντο πολῖται, ἐν σκιῇ, αὐτὰρ ὕπερθε πεφύκει θάμνος ἐλαίης, γρηὶ παλαιγενέι ἐναλίγκιος, ἥ τε τόκοιο εἴργηται δώρων τε φιλοστεφάνου Ἀφροδίτης, οἷαί τε τροφοί εἰσι θεμιστοπόλων βασιλήων…
NA, Homeric Hymns