ἐμβάλλω
ἐμβάλλω, to throw in, put in
- throw in, τινὰ πόντῳ Il. 14.258; μιν . . χερσὶν Ἀχιλλῆος θεὸς ἔμβαλεν let him fall into Achilles’ hands, 21.47; ἐ. νιν βροτοῦ ἀνέρος εὐνῇ 18.85; ἐ. τινὰ εἰς τὸ βάραθρον Ar. Ra. 574, Nu. 1450; εἰς τὸ δεσμωτήριον D. 53.14; ἐ. τινὰ εἰς συμφοράς Antipho 3.4.10; εἰς ἀτυχίας Aeschin. 3.79; εἰς αἰσχύνην καὶ ἀδικίαν Din. 3.7; εἰς ὑποψίαν Plu. Them. 23; ἐς γραφάς Ar. Ach. 679, cf. Hdt. 4.72, etc.; εἰς ἀπορίαν Pl. Phlb. 20a; εἰς ἔχθραν D. 18.70.
- 2 of things, ἵπποις χαλινοὺς ἐ. Thgn. 551, X. Eq. 6.7 (Pass.), 9.9, cf. Il. 19.394; πώλοις ἡνίας E. IT 1424; ἐ. ψήφους εἰς τὸν καδίσκον D. 57.13, cf. X. Cyr. 2.2.21; ἐ. μοχλόν (sc. εἰς τὴν θύραν) Id. An. 7.1.12; ἐ. σῖτον (sc. εἰς τὴν φάτνην) Id. Cyr. 8.1.38; τοῖς ὑποζυγίοις ἐ. throw food to . ., Thphr. Char. 4.8; simply, lay or put in, [ἱμάντα] οἱ ἔμβαλε χερσίν put it into his hands, Il. 14.218; ἐνέβαλον τῶν χρημάτων [εἰς τὸ κανοῦν] Arist. Pol. 1304a3, cf. Ael. VH 11.5; hand in, submit a petition, PPetr. 3P.39 (iii B.C.), etc.; ἐ. τὴν χεῖρά τινι slide oneʼs hand into anotherʼs, Ar. V. 554; ἔμβαλλε χεῖρα δεξιάν as a pledge of good faith, S. Tr. 1181, cf. Ar. Ra. 754; ἔμβαλλε χειρὸς πίστιν, to which Neoptolemus answers—ἐμβάλλω μενεῖν I give my pledge to remain, S. Ph. 813 (troch.).
- 3 freq. of the mind, ἐνὶ φρεσὶν ἐ. Od. 19.10 (cf. infr. III.2); εἰς νοῦν τινί Plu. Tim. 3; ἐ. ἵμερον, μένος τινί, Il. 3.139, 16.529; ἐ. νεῖκός τισι to throw in strife between them, 4.444; τισὶ λύσσαν ἐρισμοῦ Timo 28.3; ἐ. λόγον Pl. R. 344d; βουλὴν ἐ. περί τινος X. Cyr. 2.2.18 (and abs., ἐ. τινὶ περί τινος to give one advice on a thing, ib. 5.5.43 (nisi addendum <βουλήν>)); ἐ. πρᾶγμα εἰς γέλωτα καὶ λοιδορίαν D. 10.75.
- 4 throw upon or against, νηῒ κεραυνόν Od. 12.415; δαλὸν νήεσσι Il. 13.320; πέτρον στέρνῳ Pi. N. 10.68; [Ἀχαιοὺς] πέτραις E. Hel. 1129 (lyr.); πῆχυν στέρνοις Id. Or. 1466 (lyr.); λίθον τινὶ εἰς κεφαλήν Antipho 5.26; πληγάς τινι X. An. 1.5.11, cf. Plu. Caes. 66; so ἐμβαλέτω ἰσχυρότατα (sc. πληγάς) let him lay on . ., X. Eq. 8.4; ἐ. ἕλκεα to inflict them, Pi. Fr. 111; ἐ. πῦρ set fire to . ., Th. 7.53; ἐ. ῥήγεα lay on blankets, Od. 4.298: metaph., ἐ. φόβον τινί strike fear into him, Hdt. 7.10.εʹ; ἄταν A. Th. 316 (lyr.); φροντίδας v.l. in Antipho 2.2.2; impose, ἔργα εἰς τὴν γῆν PTeb. 37.7 (Pass., i B. C.); of a fine, BCH 8.307 (Delos).
- 5 ἐ. ὦμον put oneʼs shoulder to the work, in archery, Hp. Fract. 2.
- 6 put into its place, to set a broken or dislocated limb, ib. 24 (Pass.), Art. 1, al., Arist. PA 685b6.
- 7 Medic., put in, ἀμυχάς, διαίρεσιν, Philum. Ven. 7.4, Antyll. ap. Orib. 45.24.4.
- 8 graft a tree, D. 53.15 (Pass.); but simply, plant, τὰ φυτά IG 12(7).62.29.
- 9 ἐ. τινί (sc. μάρμαρον) to throw at another, Il. 12.383.
- 10 insert a word or a letter, Pl. Prt. 343d, Cra. 414c, al.; εἰς κωμῳδίαν στίχον Plu. Alex. fort. 2.334f.
- 11 ἐ. οἰκίαν τινί bring it down upon him, Ar. Ach. 511, cf. Nu. 1489.
- 12 τάφρον ἐ. make a trench, Plu. Pyrrh. 27, Mar. 15.
- 13 pay, contribute, ἀργύριον IG 7.235.13 (Oropus); τροφάν GDI 1884.12 (Delph.).
- 14 denounce an offender, ἐς τὰν βωλάν SIG 527.103 (Dreros, iii B.C.).
- 15 intercalate a month, IG 1(2).76.53.
- II intr. (sc. στρατόν), make an inroad or invasion, v.l. for ἐσβ. in Hdt. 4.125, 5.15, 9.13, cf. X. Ages. 1.29; in full, ἐ. στράτευμα A. Th. 583, 1024: metaph., attack, Pl. Tht. 165d.
- b generally, burst, rush in, ἐμβάλλειν εἰς τὴν ἀγοράν Aeschin. 2.164, Lycurg. 5, etc.; embark upon, ἐμβάλωμεν εἰς ἄλλον λόγον E. El. 962: c. dat., εἰκασίαις Hierocl. p.37 A.; βίβλοις μακραῖς καὶ δυσελίκτοις Jul. Or. 7.227b.
- 2 strike a ship with the ram (ἔμβολος I.3), charge or ram it, νηΐ Hdt. 8.84, al., cf. 7.10.β; ἐ. ταῖς λοιπαῖς (sc. ναυσί) Th. 4.14; ξυνετύγχανε . . διὰ τὴν στενοχωρίαν τὰ μὲν ἄλλοις ἐμβεβληκέναι τὰ δὲ αὐτοὺς ἐμβεβλῆσθαι on one side had charged others, on the other had been charged themselves, Id. 7.70.
- b of water, ἐ. τοῖς ὄρεσι to dash against them, Hdt. 2.28: abs., τὸ ὕδωρ ἐμβαλὸν τὰ χωρία ἐλυμήνατο D. 55.11.
- 3 κώπῃς ἐ. (sc. χεῖρας) lay oneself to the oars, Od. 10.129, cf. Pi. P. 4.201; ἐ. alone, pull hard, Ar. Eq. 602, Ra. 206, X. HG 5.1.13.
- 4 of a river, empty itself, εἰς . . Pl. Phd. 113c.
- III Med., throw in what is oneʼs own, ὅρκον εἰς τὸν ἐχῖνον D. 49.65, cf. 27.51: abs., draw lots, SIG 1006.3 (Cos, iii B.C.).
- 2 metaph., μή μοι φύξιν ἐμβάλλεο θυμῷ Il. 10.447; μῆτιν ἐ. θ. 23.313; εἰς τὸν νοῦν ἐμβάλλεσθαί τι D. 18.68 (later in Act., PTaur. 4.9); τὸ καρτερὸν ἐμβαλόμενοι X. Cyr. 4.2.21 (cf. supr. I.3).
- 3 c. gen., ἐμβάλλεσθε τῶν λαγῴων fall upon the hareʼs flesh, Ar. Pax 1312.
- 4 put on board ship, PHib. 1.152 (iii B.C.), POxy. 1292.3 (i A.D.), Luc. VH 1.5, etc.
- 5 set to work upon, τῇ γεωργίᾳ PStrassb. 111.3 (iii B.C.).
- IV Pass., to be dashed against: of ships, charge (v. supr. II.2), Th. 7.34, 70.
A tr., gener. c. dat. o constr. prep., frec. εἰς y ac.
I echar a un lugar con esfuerzo o violencia
1 arrojar, lanzar
πίσυρας ... ἵππους ἐσσυμένως ἐνέβαλλε πυρῇ
Δαναοὺς τρέψαις ... πρύμναις Τήλεφος ἔμβαλλεν
Télefo, haciéndoles huir, rechazó a los dánaos hasta las naves(μιν) αἰθέρος ἔμβαλε δίναις
δέμας εἰς πρῷραν
echad el cuerpo (del toro) en la proaεἰς τὸ βάραθρον ἐμβάλοιμί σε
(με) ... εἰς τὸ δεσμωτήριον
• en v. med. mismo sent.
ἐμβαλοῦ μ' ὅπῃ θέλεις ἄγων, εἰς ἀντλίαν
arrójame a la sentina, para llevarme adonde quieras
• tirar a una cierta distancia, lanzar frec. fuego
ὅτε ... Κρονίων ἐμβάλοι ... δαλὸν νήεσσι
ὁ δ' ἂρ ὑψόθεν ἔμβαλε ἀείρας (μάρμαρον)
νηὶ κεραυνόν
πέτρον ... στέρνῳ
ἐμβαλοῦσα πῆχυν στέρνοις
(πέλεκυν) εἰς τράχηλον
σείσας ἅπασιν ἐμβάλοι τὰς οἰκίας
ojalá provocando un terremoto les tire a todos las casas encima
• fig.
θεοὶ τοῖσι μὲν ... κάκαν, ῥίψοπλον ἄταν, ἐμβαλόντες
ποιήσας δὲ τοῦτο τοῖσι ἐπιγενομένοισι ... μῆνιν τοῦ θεοῦ ἐνέβαλε
al haber hecho eso echó sobre su descendencia la cólera divina
2 c. valor causativo hacer echarse o lanzarse e.e. lanzar, hacer ponerse en movimiento, conducir
στράτευμα ... ἐμβαλών
lanzando al ataque un ejército(ἵππον) ἐμβαλέτω ὡς ἰσχυρότατα
que lance de la manera más enérgica al caballoτὰς ὗς ἐμβάλλοντες
lanzando las cerdas, e.d., soltando las cerdas contra una plaga de ratones
• meton.
ποῖ κυδοιμὸν ἐμβαλεῖν
¿a dónde hay que llevar el barullo del combate?
3 c. ac. int. infligir, asestar
πολλὰ δ' ἕλκε' ἔμβαλλε
πληγὰς ἐνέβαλεν
πληγὰς μοι ἐνέβαλεν
me propinó golpesΒροῦτος αὐτῷ πληγὴν ἐνέβαλε μίαν εἰς τὸν βουβῶνα
II echar a o sobre un lugar, gener. inmediato o próximo, sin violencia o esfuerzo
1 poner, colocar
θεοί ... σε βροτοῦ ἀνέρος ἔμβαλον εὐνῇ
(μιν) χερσὶν Ἀχιλλῆος θεὸς ἔμβαλλεν
τὸν (κεστόν) ... οἱ ἔμβαλε χερσίν
le puso el ceñidor en las manosτὸν (χιτῶνα) ... γραίης ἔμβαλε χερσίν
ἵπποις ἔμβαλλε ... χαλινούς
coloca las riendas a los caballosἐμβέβληκε ... ἡνίαν τῷ θυμῷ
ha puesto freno a su ira
•
οἱ ... ἀργύριον ἐμβαλὼν ἐς τὰ γούνατα
echando dinero en el regazoἵπποις ... σῖτον ἐνέβαλλε
echó pienso a los caballosτοῖς ὑποζυγίοις ἐμβαλεῖν
• de partes del cuerpo echar o poner en una dirección
ὥσπερ οἱ τοξεύοντες, ἐπὴν τὸν ὦμον ἐμβάλλωσι
como los arqueros cuando echan (hacia atrás) el hombro†ἐμβάλλοντος· βλαισόπους
2 desplegar, extender
(κέλευσε) ῥήγεα ... ἐμβαλέειν
ordenó echar mantas para disponer un lecho
3 esp. ref. a la mano extender, estrechar
ἐμβάλλει μοι τὴν χεῖρ' ἁπαλὴν τῶν δημοσίων κεκλοφυῖαν
me extiende su suave mano ladrona del erario públicoχεῖρα δεξιάν
4 c. valor causativo y fig. hacer extenderse, promover, provocar, originar
ἐμβαλεῖν περὶ τούτου βουλὴν εἰς τὸ στράτευμα
promover una deliberación sobre esto en el ejércitoἐμβαλεῖν περὶ τούτου ψῆφον
λόγον τιν' ἐμβαλῶ [περὶ τοῦ] γάμου
iniciaré una charla sobre la bodaἐμβαλὼν ἐπίτηδες ὁμιλίαν
entablando con propósito engañoso una conversación
5 fig. proporcionar, dar
ἔμβαλλε χειρὸς πίστιν - ἐμβάλλω μενεῖν
(Filoctetes) dame la garantía de tu mano e.e. dame tu mano como garantía - (Neoptólemo) te doy la (garantía) de quedarmeμελίφρον' αἰτίαν ῥοαῖσι Μοισᾶν ἐνέβαλλε
ἐνβαλλέτω ... τροφὰν τοῦ μηνός
ἐνέβαλε λόγον εἰς τοὺς νέους
dio un discurso a los jóvenes
6 fig. proponer
αὐτόν οἱ κριτὴν ἐμβαλόντες
los que le propusimos como juez
7 de líquidos verter, derramar pas.
ἔστιν ... κρήνη, ἥτις κοτύλης οἴνου ἐμβληθείσης κιρνᾶται
ὕδατος ἐμβληθέντος δι' ἑνὸς τῶν κυλινδρίων
III echar a través de algo
1 atravesar, insertar, meter por un sitio estrecho
(βρόχῳ) σκυταλίδα δὲ ἐμβαλών
ἐμβαλὼν πόρπακι ... χέρα
habiendo pasado la mano por la embrazadura del escudoἐμβαλεῖ ... εἰς τούτους γομφοὺς δέματα
ἐπὶ δὲ τούτοις ὥσπερ κρόκας ἐμβάλλει
la araña para hacer su tela
•
μοχλὸν ἐμβαλών
habiendo echado el cerrojo
• abs., c. sent. sexual
ἀνακλάσας ἔμβαλε
• introducir furtiva o indebidamente
τοῖς ἀπελευθέρου πατρὸς οὖσιν εἰς Ἄρειον πάγον ἑαυτοὺς ἐνβεβληκόσιν
ἐνέβαλον τῶν ἱερῶν
introdujeron furtivamente parte de los objetos sagrados
2 hundir en el agua, sumergir
μ' ... πόντῳ
λίμνᾳ δ' ἔμβαλε ... τὰν ... ἄταν
ὁ τοῦ ἐμβληθέντος σώματος εἰς τὸ ὕδωρ ὄγκος
• fig. hundir, sumir
κακῇ δέ σφ' ἔμβαλε φήμῃ
μήτε ... ἡμᾶς εἰς ... συμφορὰς ἐμβάλητε
γέροντας ἄνδρας εἰς γραφάς
meter a ancianos en litigiosτὴν πόλιν ... εἰς ὀλιγαρχίαν
εἰς τὴν ἀτυχίαν
εἰς ... αἰσχύνην καὶ ἀδικίαν
εἰς ἔχθραν
ἡμᾶς εἰς ἐλπίδας διὰ τῆς ἐπιστολῆς ἐνβαλὼν (sic) μεμυκτήρικεν
se ha burlado de nosotros tras habernos sumido en esperanzas e.e. tras habernos llenado de esperanzas con su cartaεἰς ὑποψίαν ἐνέβαλον τὸν Θεμιστοκλέα
arrojaron sospechas sobre Temístoclesεἰς ἀφασίαν
a un hombre
3 clavar, hincar, asestar
σάκει ἔμβαλλε ... ἔγχος
ἐριπλεύρῳ φυᾷ κέντρον
τέκνοισι ... ἐμβαλεῖν ξίφος ἔτλης
osaste clavar el puñal en tus hijosπαρῇδί τ' ὄνυχα φόνιον ἐμβαλῶ χροός
• fig.
ἐς ὄμμαθ' αὑτοῦ ἐμβάλλει ... φόνον
hinca la muerte en sus propios ojos
4 de trabajos sobre el terreno abrir la tierra, cavar
τάφρον
• esp. cultivar, plantar introduciendo en las zanjas excavadas
τὰ φυτά
φυτὰ ... ἐμβεβλημένα
5 medic. incidir, hacer una incisión c. ac. int.
βαθυτέρας δὲ ἐμβάλλειν τὰς ἀμυχὰς προσήκει
διαίρεσιν
6 arq. empotrar elementos de constr., insertar, encajar, instalar, sujetar esp. en restauraciones
ἔμβλημα ἐμβαλεῖν
insertar una pieza en una piedra mutilada para reparar o disimular un defecto o desconchónξύλα
μέλαθρον καὶ δοκούς εἰς τὸν οἶκον
7 geom. hacer incidir, trazar, proyectar una recta sobre un plano o hasta un punto, Hero Metr.2.7.
IV echar en el interior de algo
1 introducir, depositar en el interior de un recipiente
ἔμβαλε τὰ κεκομμένα ἐν τῷ ὅλμῳ
δύο καὶ τρεῖς ψήφους ἕκαστος ... ἐνέβαλλον εἰς τὸν καδίσκον
ἐνέβαλεν τὸ παιδίον εἰς αὐτήν (θῖβιν)
depositó al niño (Moisés) en ella (la cesta de papiro)οὐκ οἴδαμεν τίς ἐνέβαλεν τὸ ἀργύριον εἰς τοὺς μαρσίππους
• frec. cuerpos en enterramientos ajenos
εἰ δέ τις ... ἔτερον ἐμβαλεῖ
• c. ac. y adv.
τὸ[ν δὲ κα]ρπόν ἐνθαυθοῖ
• en v. med. mismo sent.
ἐν δὲ κλήρους ἐβάλοντο
echaron las suertesμαρτυρίαν ἐνεβάλετο τοιαύτην
ὅρκον εἰς τὸν ἐχῖνον
• guardar
εἰς τὴν κιβωτὸν τὴν μαρτυρίαν
2 econ. depositar, ingresar
(τὸ ἀργύριον) ἐς τὸν θησαυρόν
3 admin. depositar, presentar formalmente una queja, petición, etc.
ἐμβ[έβληκα] ἔντευξιν εἰς τὸ τοῦ βασιλέ[ως] ὄνομα
• abs., pero c. ref. explícita al recipiente en el que se depositaba la petición
περὶ ἧς ἐνέβαλεν ... ἐντεύξεως εἰς τὸ προκείμενον ... ἀγγεῖον
4 jur. c. ac. de pers. denunciar, llevar ante una instancia
(τὸν κόσμον) ἐμβαλεῖν ἐς τὰν βωλάν
5 náut., de pers. embarcar
αὐτοὺς ἐμβαλεῖν εἰς πλοῖα
ἐμβαλλόμεθα Κομανὸν τὸν ἱπποκόμον εἰς τὸ ἄφρακτον
• abs., E.Cyc.239
• fig.,
εἰς μακρὸν ἐνβαλεῖν αὐτὰ[ς] περίπλουν
• de mercancías cargar, embarcar, estibar
πέμψον με τὸ πλ<ο>ῖον ἵνα ἐμβαλεύομεν (sic) τὸν σῖτον
ἐμβαλοῦμαι εἰς ποταμὸν ἀσφαλὲς πλοῖον
cargaré en el río un barco seguro
• frec. med.
ἐμβάλεσθε ... πυροῦ ἀρ(τάβας) πεντακοσίας πεντήκοντα
δαπάνη ἐκ τοῦ ἐμβληθῆναι τὸν σῖτον εἰς τὰ πλοῖα
6 medic. encajar, recolocar un hueso dislocado, reducir
ἢν μὲν οὖν ἐμβάλλῃς τὰ ὀστέα ἐς τὴν ἑωυτῶν χώρην
ἐμβάλλειν πειρώμενοι τοὺς τοιούτους ὤμους
πολλοὶ ἐπίστανται ἐμβάλλειν
ἱκανοὶ ... αὐτοὶ σφίσιν αὐτοῖσιν ἐμβάλλειν εἰσίν
οἱ δὲ τῇ πτέρνῃ πειρώμενοι ἐμβάλλειν
οἷσι μὴ ἐμβληθῇ
a quienes no se practica la reducciónαἱ μὲν (ἐμβολαί) ἐξ ὑπεραιωρήσιος ἐμβάλλονται
7 medic. introducir, irrigar un enema, en v. pas.
ἁμαρτήματα γίνεται ταῖς ἐμβαλλομέναις δριμύτησιν
los errores se producen por los elementos ácidos introducidos
8 lingüíst. introducir, insertar elementos en la oración
ἐνέβαλε «τὸ μέν»
ἕτερον λάβδα
τούτῳ δ' εἴς τινα κωμῳδίαν ἐμβαλόντι στίχον αἰτητικόν
διὰ μέσου τοῦ νοήματος ... ἕτερα νοήματα
• en v. med.
τῷ ... ἐντὸς ἐμβάλλεσθαι ὅρον, ἀλλ' οὐ τῷ προσλαμβάνεσθαι
por insertar un término dentro, no por añadirlo
• en v. pas., Pl.Prt.343d, 344a, Cra.414c,
συλλαβὴ ἐμβεβλημένη
• abs. introducir una nota o una observación en un escrito PCair.Zen.314.4 (III a.C.).
9 astr. intercalar un mes suplementario en el calendario IG 13.5.53 (V a.C.), en v. pas.
β̅ (μῆνες) μόνον ἐμβάλλονται
10 fig. infundir, inspirar, inducir gener. c. ac. de abstr. y dat. de pers.
(Ἔρις) σφιν ... νεῖκος ... ἔμβαλε
μένος ... Τυδείδῃ
σθένος ... ἑκάστῳ
μέγα γὰρ σθένος ἔμβαλ' Ἀθήνη
σφιν φόβον
ἐν δ' ἀρετὰν ἔβαλεν ... ἀνθρώποισιν
σφῷν ... μῖσος ἐμβεβληκώς
(θεὰ) ἐμβαλοῦσα λυσσώδη νόσον
μῖσος πρὸς τὸν τόπον ἐμβάλλει (δαίμων)
(el demonio) le inspira odio a ese lugarἵμερον ἔμβαλε θυμῷ ἀνδρός
μένος ... θυμῷ
ὀδύνας ... θυμῷ
φρεσὶν ... ἄτην
στήθεσσι παλίντροπον ἔμβαλεν νόημα
(la diosa) infundió en sus pechos un pensamiento absurdoὡς σοι τέρψιν ἐμβάλω φρενί
ὁ χρόνος ταῖς ἐπινοίαις αὐτῶν ... ἐνέβαλεν καὶ τὸν ἱστόν
el tiempo inspiró en sus mentes el invento del telar
• abs.
ἐπεὶ ἐφράσθης καί τοι θεὸς ἔμβαλε θυμῷ
puesto que te has dado cuenta y un dios te ha inspirado en el ánimo
• en v. med. mismo sent.
μὴ δή μοι φύξιν ... ἐμβάλλεο θυμῷ
μῆτιν ἐμβάλλεο θυμῷ
τὸ καρτερὸν ἐμβαλλόμενοι ἴωμεν
marchemos echándole valorαὐτῷ ... ἐλπίδας ... ἐμβαλομένη
• tb. c. giro prep.
τόδ' ... ἐνὶ φρεσὶν ἔμβαλε δαίμων
τοῦτ' εἰς τὸν νοῦν ἐμβαλέσθαι
11 geom. trazar en una figura, inscribir, insertar
εἰς τὸν κύκλον ἐ. εὐθεῖαν
ἴσαι εὐθεῖαι ἐπ' ἀνίσους κύκλους ἐμβληθεῖσαι
B intr., gener. c. dat. o εἰς y ac.
I c. violencia
1 bélico llevar a cabo un ataque o invasión
πρὶν ... σφι ἐμβάλλειν τοὺς Σκύθας
antes de que los escitas llevaran a cabo un ataque contra ellosτοῖς πολεμίοις
ἢν τῇσι νηυσὶ ἐμβάλωσι
εἰς Καρίαν
εἰς ἔρημον τὴν χώραν
εἴ τίς κα ἐμβάλλῃ εἰς τὰν Αἰτωλίαν ἐπὶ πολέμῳ
• fig., cóm. c. adv.
ἀνδρικῶς ἐμβάλλετε
atacad valientementeἐμβάλλεσθε τῶν λαγῴων
abalanzaos sobre las liebres de las fuentes
• del agua de una avenida invadir los campos
ἐμβαλὸν τὸ ὕδωρ τά τε χώρι' ἐλυμήνατο
2 náut. en la batalla naval abordar, acometer, embestir
νηὺς ἐμβαλοῦσα
νηί
διὰ τὴν στενοχωρίαν τὰ μὲν ἄλλοις ἐμβεβληκέναι, τὰ δὲ αὐτοὺς ἐμβεβλῆσθαι
ἀντίπρῳροι ἐμβαλλόμεναι
embestidas proa contra proa
3 chocar, batir, romper
ἐμβάλλοντος τοῦ ὕδατος τοῖσι ὄρεσι
al chocar el agua contra los promontorios
II
1 desplazarse, incidir contra
ἐς τὰ ὑποχόνδρια
de la matriz
2 verter, desembocar de ríos
τὴν λίμνην ἣν ποιεῖ ὁ ποταμὸς ἐμβάλλων
la laguna que forma el río al desembocar de la Estigiaἐς οὓς ποταμοὶ ἕτεροι ἐμβάλλουσι
ὁ Ἀκμεὺς ἐμβάλλει ἐν τὸν Εὐρωπόν
εἰς τὴν Ἀτλαντικήν
III
1 náut. batir, picar, arrancar con los remos
ἐκέλευσα ἐμβαλέειν κώπῃς
οὐδέ ... ἤθελον οἱ ναῦται ... ἐμβάλλειν
no querían los marineros ponerse a remarἀκούσει γὰρ μέλη κάλλιστ', ἐπειδὰν ἐμβάλῃς ἅπαξ
escucharás bonitos cantos en cuanto arranques con el remo la primera vez
2 meterse, pasar
ἐπίσχες· ἐμβάλωμεν εἰς ἄλλον λόγον
• pasar, ocurrir
ἐν τοῖς ἐμβάλλουσι καιροῖς
IV
1 irrumpir, penetrar, entrar
ἐμβάλλεις εἰς τὴν ἀγοράν
εἰς τὸν Πόντον
ciertos peces migratorios
• entrar, meterse en un río para cruzarlo o vadearlo
παρήγγειλε τοῖς πελτασταῖς ... ἐμβαλεῖν εἰς τὸν ποταμόν
2 náut. embarcar, subir a bordo en perf.
ἰδοῦ ἐμβεβλήκαμεν
he aquí que estamos a bordo
1. met acc.
a. in ... werpen, op ... werpen,
b. overdr. ingeven, opwekken,
c. invoegen,
2. zonder acc.
a. zich werpen op, met dat.:
b. een inval doen, aanvallen;
1) hineinwersen, auf Etwas werfen, schleudern ; τινὰ πόντῳ, ins Meer, Il. 14.258 ; νηῒ κεραυνόν Od. 12.415 ; δαλὸν νήεσσι Il. 13.320 ; χιτῶνα ἔμβαλε χερσίν Od. 1.438 ; σκῆπτρον δέ οἱ ἔμβαλε χειρί, gab es ihm in die Hand, 2.37 ; σάκει ἔμβαλε ἔγχος Hes. Sc. 414 ; πέτρον στέρνῳ Pind. N. 10.68 ; λίθον τινὶ εἰς κεφαλήν Antiph. 5.261 πῦρ ἐμβαλόντες Thuc. 7.53 ; εἰς φρέαρ, εἰς ἅμαξαν, Plat. Gorg. 471bc ; εἰς τὸ βάραθρον Ar. Ran. 754 ; εἰς τὰς ἄρκυς, in die Netze treiben, Xen. Cyn. 6.25 ; – Hom. μὶν αὖτις χερσὶν Ἀχιλλῆος θεὸς ἔμβαλεν, gab ihn, ließ ihn in die Hände fallen, Il. 21.47 ; εἰς τὸ δεσμωτήριον, ins Gefängnis werfen, Dem. 53.14 ; oft übertr., εἰς ἀπορίαν Plat. Phil. 19e, in Verlegenheit bringen ; εἰς φαῦλον ἐρώτημα ibd. 19a ; εἰς λόγον Rep. VI.487e, darauf bringen ; εἰς ἀτυχίας, ins Unglück stürzen, Aesch. 3.79 ; εἰς αἰσχύνην καὶ ἀδικίαν Din. 3.7 ; εἰς γραφάς, in Prozesse stürzen, Ar. Ach. 686 ; τὸ πρᾶγμα εἰς γέλωτα καὶ λοιδορίαν, zum Gelächter machen, Dem. 10.75 ; εἰς ἔχθραν, verhaßt machen, 18.70 ; τινὶ εἰς ὑποψίαν, in Verdacht bringen, Plut. Them. 23. – Elliptisch zu erkl. sind ἐμβάλλειν κώπαις, sc. χεῖρας, rudern, Pind. P. 4.201, wie Od. 9.489 ; ohne κώπαις, Xen. Hell. 5.1.13 ; Ar. Ran. 206 ; komisch Eq. 602, wo ein Schol. ἰδίως τὸ κροῦσαι ναυσὶν ἐμβάλλειν λέγουσι, wenn man nicht ναῦν ergänzen od. es intr. fassen will, sich mit den Rudern auslegen ; aber εἰς τὰ πλοῖα ist »einschiffen«, Pol. 2.7.10 ; χιλόν, χόρτον, sc. εἰς τὴν φάτνην, Futter vorwerfen, Xen. An. 1.9.27 u. öfter ; ψῆφον, das Stimmsteinchen in die Urne werfen, abstimmen, περί τινος, Cyr. 2.2.21 ; vgl. Poll. 8.127 ; – πληγάς, Prügel aufzählen, schlagen, τινί, Xen. An. 1.5.11, wie Sp., z.B. Plut. Caes. 65, πληγὴν μίαν εἰς τὸν βουβῶνα, versetzte ihm einen Hieb in ; auch ohne Zusatz, schlagen, ἐμβαλέτω ἰσχυρότατα Xen. Hipp. 8.4.
2) hineinfügen, einschieben ; ein Wort, Plat. Prot. 342e ; einen Buchstaben, Crat. 414b u. öfter ; χαλινὸν ἵππῳ, dem Pferde den Zügel anlegen, Xen. Eq. öfter ; ἐν δὲ χαλινοὺς γαμφηλῇς ἔβαλον Il. 19.394 ; βρόχον ἔμβαλε τραχήλῳ Theocr. 23.51 ; χεῖρα δεξιάν, die Hand geben, Soph. Tr. 1171 (wie Dem. 21.119) u. ä. χειρὸς πίστιν, Phil. 802, wo einfach ἐμβάλλω μενεῖν, ich verspreche zu bleiben, geantwortet wird ; vgl. Ar. Vesp. 554 ; – μοχλόν, den Riegel einschieben, vorschieben, Xen. An. 7.1.12 ; τάφρον, einen Graben aufwerfen, Plut. Pyrrh. 27. – In vielen anderen Beziehungen, z.B. φυτὰ ἀκροδρύων γενναῖα ἐμβεβλημένα, gepfropft, Dem. 53.15 ; ἐμβ. δένδρα, einpflanzen ; – ζεύγη εἰς τὸν ἀγρόν, hinschicken, wie εἰς τὰ πλοῖα, s. oben. Besonders auch von der Seele, einflößen, μένος τινί, σθένος – ἑκάστῳ καρδίῃ, Il. 10.366, 11.151 ; σφῷν τὸ δεινὸν μῖσος Soph. O.C. 1394 ; νόσον Aj. 447 ; νόστον πικρὸν στρατῷ Eur. Tr. 66 ; ἄταν τινί Aesch. Spt. 298 ; φροντίδας τινί Antiph. II β 2 ; φόβον ἄπορον Plat. Legg. III.698b ; φιλοπραγμοσύνην Φιλίππῳ Dem. 4.42 ; προθυμίαν καὶ ὁρμὴν τῆς στρατείας Plut. Pyrrh. 13 ; εἰς νοῦν ἐμβάλλειν Timol. 3 ; θάρσος τινί Pol. 10.14.10 ; λόγον περί τινος, ein Gespräch worüber einleiten, anknüpfen, Plat. Rep. I.344d ; Xen. Cyr. 2.2.19 ; Plut. Camill. 23 ; absol., σὺ δὲ ἔμβαλε περὶ τούτου, gehe darüber zu Rate, Xen. Cyr. 5.5.43 ; βουλὴν εἴς τινα ib. 2.2.18.
3) intr. hineinfallen (sich hineinwerfen, od. στρατόν), einen Einfall machen, einbrechen ; εἰς χώραν Xen. u. A.; Aesch. vollständig, στράτευμα, Spt. 1010 ; ταῖς ναυσί, angreifen, Thuc. 4.14 ; Pol. oft ; von Schiffen bes. = mit dem ἔμβολον anfallen, μέσῃ Thuc. 2.91 ; 7.34 ; ἐμβεβληκέναι καὶ ἐμβεβλῆσθαι 70 ; darauf losstürzen, κατὰ τὰς ὁδοὺς τῷ ἀεὶ ἀπαντῶντι Plat. Rep. VIII.563c ; εἰς τοὺς προφύλακας Plut. Camill. 10 ; geradezu für begegnen, id. Timol. 26. – Sich wohin begeben, εἰς ἀγορὰν ἐμβάλλειν Dem. 24.103, 165, s. unter ἀγορά. – Von Flüssen, hineinfallen, sich ergießen ; εἰς τὸν Τάρταρον Plat. Phaed. 112d ; Xen. An. 1.2.8 ; Strab. XVII p. 786 ; eindringen, τὸ ὕδωρ ἐμβαλὸν τὰ χωρία ἐλυμήνατο Dem. 55.11.
4) Im med., für sich hineinlegen, bes. ins Schiff, eine Ladung einnehmen ; Luc. Catapl. 5 ; Plut. u. a.Sp.; – μαρτυρίαν ἐνεβάλετο τοιαύτην, sc. εἰς τὸν ἐχῖνον, Dem. 27.51, ein Zeugnis ablegen, wie vollständig ἐμβαλομένου γὰρ ἐμοῦ ὅρκον εἰς τὸν ἐχῖνον, 40.65 ; – μῆτιν ἐμβάλλεο θυμῷ Il. 23.313, wie φύξιν 10.447, ins Herz legen, daran denken ; τοῦτʼ εἰς τὸν νοῦν ἐμβαλέσθαι Dem. 18.68 u. Sp. – Komisch ἐμβάλλεσθε τῶν λαγῴων Ar. Pax 1312, in sich hineinwerfen, sich damit vollfüttern.
[ἐμ-, ἐν- 1, ἐν- 2 3.]
3 sing. aor. ἔμβαλε Il. 3.139, Il. 11.11, Il. 13.82, Il. 21.47, etc.: Od. 1.438, Od. 6.116, Od. 18.103, Od. 19.10, etc.
3 pl. -ον Il. 16.122, Il. 18.85, Il. 19.88.
3 sing. opt. ἐμβάλοι Il. 13.320, Il. 15.598.
Imp. pl. ἐμβάλετε Od. 23.179.
Infin. ἐμβαλέειν Il. 24.645: Od. 4.298, Od. 7.337, Od. 9.489, Od. 10.129.
- 1
To throw into something Il. 7.188.
To throw into.
With dat.: πόντῳ με Il. 14.258. Cf. Il. 13.320, Il. 15.598, Il. 16.122: Od. 5.431, Od. 6.116, Od. 12.415 = Od. 14.305.
- 2
To throw upon something or someone: ῥήγεα ἐμβαλέειν Il. 24.645: = Od. 4.298 = Od. 7.337. Cf. Il. 12.383: Od. 23.179.
To throw upon.
With dat.: ἵππους πυρῇ Il. 23.172. Cf. Il. 23.174.
- 3
With dat., to put or place in: ἱμάντα χερσίν Il. 14.218. Cf. Od. 1.438, Od. 2.37, Od. 18.103.
To cause to be in or to fall into: βροτοῦ σʼ ἀνέρος εὐνῇ Il. 18.85, χερσίν μιν Ἀχιλλῆος Il. 21.47.
- 4
In reference to mental or physical states, to inspire, induce, bring about, suggest in.
With dat.: φόβον σφιν Il. 17.118. Cf. Il. 3.139, Il. 4.444, Il. 10.366, Il. 11.11, Il. 13.82, Il. 14.151, Il. 16.529, Il. 19.88: ὀδύνας θυμῷ Od. 2.79. Cf. Od. 19.485 = Od. 23.260.
Sim.: τόδʼ ἐνὶ φρεσίν Od. 19.10.
Without case Il. 21.304.
- 5
App., to throw oneself upon, ply.
With dat.: ἐμβαλέειν κώπῃς Od. 9.489 = Od. 10.129.
- 6
In mid., with dat., to take into (one’s mind), flatter oneself with the idea of: μὴ φύξιν ἐμβάλλεο θυμῷ Il. 10.447.
To lay to (one’s heart), bear in mind the need for: μῆτιν ἐμβάλλεο θυμῷ Il. 23.313.
- 1
- 1 trans.
- a cast upon c. acc. & dat. ἄγαλμʼ Ἀίδα, ξεστὸν πέτρον, ἔμβαλον στέρνῳ Πολυδεύκεος N. 10.68
- b plunge into c. acc. & dat. ἐμβάλλων τʼ ἐριπλεύρῳ φυᾷ κέντρον αἰανὲς P. 4.235
- c inflict πολλὰ δʼ ἕλκεʼ ἔμβαλλε, νωμῶν τραχὺ ῥόπαλον fr. 111. 2.
- d implant in c. acc. & dat., met. ἐν δʼ ἀρετὰν ἔβαλεν καὶ χάρματʼ ἀνθρώποισι προμαθέος αἰδώς O. 7.44
- e cast upon met., offer to εἰ δὲ τύχῃ τις ἔρδων, μελίφρονʼ αἰτίαν ῥοαῖσι Μοισᾶν ἐνέβαλε (Benedictus: ἔβαλε codd.) N. 7.12
- 2 intrans., c. dat.,
- a attack ἁλίαισιν πρύμναις Τήλεφος ἔμβαλεν O. 9.73
- b set oneself to c. dat. κάρυξε δʼ αὐτοῖς ἐμβαλεῖν κώπαισι P. 4.201
Strong 1685
to cast into: seq. εἰς, Lk 12:5 (cf. MM, Exp., vii, 93).†
a
ἐν ἀγγείῳ ὀστρακίνῳ ἀνενεγκὼν καὶ ἐμβαλὼν εἰς τὸ ὕδωρ τὰ τετριμμένα
en un recipiente de cerámica trae agua e introduce en ella lo triturado
ὀμφαλὸν κορκοδείλου ... καὶ ὠὸν κανθάρου καὶ κυνοκεφάλου καρδίαν ... ἔμβαλε εἰς ἀγγεῖον καλάϊνον
pon un ombligo de cocodrilo, un huevo de escarabajo y un corazón de papión en un recipiente turquesa
λαβ[ὼν ἰ]χνεύμονος [ἐ]πὶ τοῦ ἀγροῦ ἔμβαλε εἰς ὀξύμυρον καὶ ἕψησον ἐφ' ἡμέρας γʹ
toma un ichneumon del campo, échalo en un aceite ácido y hiérvelo durante tres días
b
λαβὼν αἴ]λουρον [ἐκποί]ησον Ἑσιῆν ἐ[μβαλὼν τὸ σ]ῶμ[α ἐς] τὸ ὕδωρ
toma un gato y deifícalo metiendo su cuerpo en el agua
c
ζῶντα τὸν ἀλέκτορα ἀνάπτυζε καὶ ἔμβαλε τὸ ζῳδάριον ἔσω εἰς τὰ σπλάγχνα τοῦ ἀλεκτόρου
abre en canal al gallo vivo e introduce la piedra grabada en sus entrañas
- Ito throw in, put in, Il., etc.; ἐμβ. τινὰ εἰς τὸ δεσμωτήριον to throw one into prison, Dem.; ἔμβαλλε χεῖρα δεξιάν, as a pledge of good faith, Soph.
- 2ἐμβ. τινί τι θυμῷ to put it into his mind, Hom.; so, ἐμβ. ἵμερον, μένος τινί Hom.; βουλὴν ἐμβ. περί τινος to give one counsel about a thing, Xen.
- 3to throw at, upon or against, νηῒ κεραυνόν Od.; ἐμβ. πληγάς to inflict stripes, Xen.; ἐμβ. πῦρ to apply it, Thuc.:— metaph., ἐμβ. φόβον τινί to strike fear into him, Lat. incutere timorem, Hdt.
- IIintr. (sub. στρατόν) to make an inroad or invasion, Hdt.
- bgenerally to break, burst, rush in, Aeschin.; ἐμβάλωμεν εἰς ἄλλον λόγον Eur.
- 2to strike a ship with the ram, to charge or ram it, c. dat., Hdt., Thuc.
- 3κώπῃ ἐμβάλλειν (sub. χεῖρας) to lay oneself to the oar, Lat. incumbere remis, Od.; and ἐμβάλλειν alone, to lay to, pull hard, Ar.
- 4of a river, to empty itself, Plat.
- IIIMid. to throw in what is oneʼs own, Dem.
- 2metaph., ἐμβάλλεσθαί τι θυμῷ to lay it to heart, consider it, Il.
- 3c. gen., ἐμβάλεσθε τῶν λαγῴων fall upon the hareʼs flesh, Ar.
- IVPass. of ships, to charge, Thuc.
-
…τῶν εἰρημένων λόγον. καὶ δὴ ἔγωγε καὶ αὐτὸς πάνυ ἐδεόμην τε καὶ εἶπον · ὦ δαιμόνιε Θρασύμαχε, οἷον ἐμβαλὼν λόγον ἐν νῷ ἔχεις ἀπιέναι πρὶν διδάξαι ἱκανῶς ἢ μαθεῖν εἴτε οὕτως εἴτε ἄλλως ἔχει ; ἢ σμικρὸν οἴει ἐπιχειρεῖν…
Plato, Republic
-
…τῶν σοφιστῶν. οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι λωβῶνται τοὺς νέους · τὰς γὰρ τέχνας αὐτοὺς πεφευγότας ἄκοντας πάλιν αὖ ἄγοντες ἐμβάλλουσιν εἰς τέχνας, λογισμούς τε καὶ ἀστρονομίαν καὶ γεωμετρίαν καὶ μουσικὴν διδάσκοντες καὶ ἅμα εἰς τὸν Ἱππίαν ἀπέβλεψεν παρὰ δʼ…
Plato, Protagoras
-
…Μεγαρικὴν ἐνίκων μαχόμενοι ἅπασαν τὴν δύναμιν τὴν ἐκείνων τοῖς ἤδη ἀπειρηκόσι καὶ τοῖς οὔπω δυναμένοις, τοὺς εἰς τὴν σφετέραν ἐμβαλεῖν ἀξιώσαντας, εἰς τὴν ἀλλοτρίαν ἀπαντήσαντες, τρόπαιον δὲ στήσαντες καλλίστου μὲν αὐτοῖς ἔργου, αἰσχίστου δὲ τοῖς πολεμίοις ,…
Lysias, Speeches
-
…ταῖς ναυσὶ καὶ ἐν τῷ πεζῷ στρατεύματι, Κορίνθιοι καὶ οἱ ἐκείνων σύμμαχοι, ἡγούμενοι ἢ εἰς ἔρημον τὴν χώραν ἐμβαλεῖν ἢ ἐξ Αἰγίνης ἄξειν τὸ στρατόπεδον, ἐξελθόντες πανδημεὶ Γεράνειαν κατέλαβον · Ἀθηναῖοι δὲ τῶν μὲν ἀπόντων, τῶν δʼ…
Lysias, Speeches
-
…κίνδυνον φοβούμενοι, ἔστησαν μὲν τρόπαιον ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος τῶν βαρβάρων ἐν τῇ αὑτῶν, ὑπὲρ χρημάτων εἰς τὴν ἀλλοτρίαν ἐμβαλόντων, παρὰ τοὺς ὅρους τῆς χώρας, οὕτω δὲ διὰ ταχέων τὸν κίνδυνον ἐποιήσαντο, ὥστε οἱ αὐτοὶ τοῖς ἄλλοις…
Lysias, Speeches
-
…δʼ ἐπεγρόμενος χαλέπαινε ῥιπτάζων κατὰ δῶμα θεούς, ἐμὲ δʼ ἔξοχα πάντων ζήτει · καί κέ μʼ ἄϊστον ἀπʼ αἰθέρος ἔμβαλε πόντῳ, εἰ μὴ Νὺξ δμήτειρα θεῶν ἐσάωσε καὶ ἀνδρῶν · τὴν ἱκόμην φεύγων, ὃ δʼ ἐπαύσατο χωόμενός περ…
Homer, Iliad
-
…στόρεσον πυκινὸν λέχος, Εὐρύκλεια, ἐκτὸς ἐϋσταθέος θαλάμου, τόν ῥʼ αὐτὸς ἐποίει · ἔνθα οἱ ἐκθεῖσαι πυκινὸν λέχος ἐμβάλετʼ εὐνήν, κώεα καὶ χλαίνας καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα. ὣς ἄρʼ ἔφη πόσιος πειρωμένη · αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς ὀχθήσας ἄλοχον προσεφώνεε…
Homer, Odyssey
-
…κατὰ μίαν ναῦν τεταγμένοι περιέπλεον αὐτοὺς κύκλῳ καὶ ξυνῆγον ἐς ὀλίγον, ἐν χρῷ αἰεὶ παραπλέοντες καὶ δόκησιν παρέχοντες αὐτίκα ἐμβαλεῖν · προείρητο δʼ αὐτοῖς ὑπὸ Φορμίωνος μὴ ἐπιχειρεῖν πρὶν ἂν αὐτὸς σημήνῃ. ἤλπιζε γὰρ αὐτῶν οὐ μενεῖν τὴν τάξιν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…οἶος Ἕκτορι Πριαμίδῃ ἄμοτον μεμαῶτι μάχεσθαι. ὣς οἳ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον χάρμῃ γηθόσυνοι, τήν σφιν θεὸς ἔμβαλε θυμῷ · τόφρα δὲ τοὺς ὄπιθεν γαιήοχος ὦρσεν Ἀχαιούς, οἳ παρὰ νηυσὶ θοῇσιν ἀνέψυχον φίλον ἦτορ. τῶν ῥʼ…
Homer, Iliad
-
…ἐγὼ δʼ οὐκ αἴτιός εἰμι, ἀλλὰ Ζεὺς καὶ Μοῖρα καὶ ἠεροφοῖτις Ἐρινύς, οἵ τέ μοι εἰν ἀγορῇ φρεσὶν ἔμβαλον ἄγριον ἄτην, ἤματι τῷ ὅτʼ Ἀχιλλῆος γέρας αὐτὸς ἀπηύρων. ἀλλὰ τί κεν ῥέξαιμι ; θεὸς διὰ πάντα τελευτᾷ…
Homer, Iliad