ἐνυπάρχω
ἐνυπάρχω, exist
- exist or be present in, τὸ ἔμβρυον τὸ ἐνυπάρχον Arist. HA 577a14; -άρχουσα ψυχή Epicur. Ep. 1 p.21 U.
- 2 to be immanent or inherent, τὸ πρῶτον ἐ., = ὕλη, Arist. Ph. 193a10, cf. 194b24; ἐν ἅπαντι χρόνῳ τὸ [νῦν] ἐ. ib. 233b35; ἐξ ὧν (sc. στοιχείων) ἔστι τὰ ὄντα ἐνυπαρχόντων the inherence whereof is the cause of existences, Id. Metaph. 998a31, cf. 1014a26, Plot. 5.3.11, Jul. Or. 4.140c, etc.
- 3 in Logic, to be contained in, inhere, ἐνυπάρχειν τοῖς κατηγορουμένοις ἢ ἐνυπάρχεσθαι, of the predicates, to be contained in the subjects or to have them inhering, Arist. APo. 73b17; ἐ. ἐν τῷ τί ἐστι ib. 84a25; ἐν τῷ λόγῳ Id. Metaph. 1022n29; τοῖς ὅροις Id. APr. 28a6.
1 haber, hallarse, existir en frec. c. dat. loc.
διαφθείρει τὸ ἔμβρυον τὸ ἐνυπάρχον
τὸ συριγγῶδες αὐτῇ νεῦρον οὐκ ἐνυπάρχει
el nervio cavernoso no se halla en él (en el glande)καθ' ἑκάστην τῶν ἐνυπαρχουσῶν αὐτοῖς διαφορῶν
(hacer una notación) en cada una de las diferencias halladas en ellos (los intervalos)τὸ μέλαν καὶ τὸ ἐρυθρὸν αὐτῷ (πορφυρῷ) ἐνυπάρχει
el negro y el rojo están en él (en el color púrpura)ἐνυπάρχουσα ἡ ψυχή οὐδέποτε ... ἀναισθητεῖ
• fig. estar, hallarse c. giro prep.
ἐν ἐπαίνῳ μείζονι παρὰ πᾶσιν ... ἐνυπάρχειν
estar en mayor elogio entre todos, e.e., ser el más alabadoθεὸς ἦν ὁ ὑπὲρ τοὺς βοηθοῦντας ἀνθρώποις ἀγγέλους ἐνυπάρχων
2 darse de manera intrínseca en, haber o existir de forma natural c. dat.
ἀγρὸς ... ᾧ μυρία μὲν ... ἐνυπάρχει φυτὰ χαμαίζηλα
op. ‘cultivar’τοῖς ἐντέροις ... δύναμίς τις ἐνυπάρχει πεπτικὴ σιτίων
τῷ τρόπῳ πολὺ τὸ γενναῖον ... ἐνυπάρχειν
αὑτοῖς δὲ τὴν γνῶσιν ... ἐνυπάρχειν
διὰ τὴν ἐκ φύσεως ... ἐνυπάρξασαν κοσμιότητα
gracias a la honestidad de la que por naturaleza estaba dotado
• c. διά y gen. existir gracias a, fig. estar formado por c. ac. de rel.
μαίανδρος ... τὴν δ' ἐκτύπωσιν ἐνυπῆρχε διὰ λιθώσεως ποικίλης
y en cuanto al relieve, el meandro (de la decoración de una cratera) estaba formado por piedrecitas variadas
3 existir, haber c. dat. pos. o giro prep.
τοῖς ... ἀνθρώποις εἷς νόμος Θεοῦ ... ἐνυπάρχει
πολλῶν ... πρὸς τὴν ἄκραν ἡμῖν φιλίαν ... ἐνυπαρχόντων
4 fil., del ser, los primeros principios, lo inteligible, etc. ser inherente o substancial c. dat. o ἐν y dat.
εἶναι τὸ πρῶτον ἐνυπάρχον ἑκάστῳ (τῶν φύσει ὄντων)
ser lo primero que es inherente a cada una (de las cosas que son por naturaleza)ἐνυπάρξει ὁ τοῦ ὄντος λόγος ἐν ἅπασιν εἷς καὶ ὁ αὐτός
el logos del «ser» estará substancialmente, uno y el mismo, en todas las cosasαὐτῇ (οὐσίᾳ) ... οὐδὲ ἐνυπάρχοντος ἀλλοτρίου
• lóg.
ἃ ἢ ἐνυπάρχει τοῖς ὅροις ἐξ ἀνάγκης ἢ τίθενται ὡς ὑποθέσεις
• subst. τὰ ἐνυπάρχοντα los elementos inherentes al hombre, Ocell.38.
-
…ἀκμῇ πρὸς τὰς καλὰς πράξεις · σύν τε δύʼ ἐρχομένω · καὶ γὰρ νοῆσαι καὶ πρᾶξαι δυνατώτεροι. φύσει τʼ ἐνυπάρχειν ἔοικε πρὸς τὸ γεγεννημένον τῷ γεννήσαντι καὶ πρὸς τὸ γεννῆσαν τῷ γεννηθέντι, οὐ μόνον ἐν ἀνθρώποις ἀλλὰ καὶ ἐν…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…ἡδονῶν καὶ λυπῶν προσπέσωσι, μνῆμαί τε ἰσχυραὶ καὶ μαθήσεις ὀξεῖαι παρῶσι, τὸ μὲν μὴ νομίζειν θεοὺς ἀμφοῖν ἂν ἐνυπάρχοι κοινὸν πάθος, τῇ δὲ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων λώβῃ τὸ μὲν ἐλάττω, τὸ δὲ πλείω κακὰ ἐργάζοιτʼ ἄν .…
Plato, Laws
-
…καὶ τὸ φύεσθαι τῷ ἀπὸ ταύτης εἶναι κινήσεις. καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως τῶν φύσει ὄντων αὕτη ἐστίν, ἐνυπάρχουσά πως ἢ δυνάμει ἢ ἐντελεχείᾳ. ἀναγκαῖον λέγεται οὗ ἄνευ οὐκ ἐνδέχεται ζῆν ὡς συναιτίου οἷον τὸ ἀναπνεῖν καὶ ἡ…
Aristotle, Metaphysics
-
…αὗται μέγιστον τῇ τῆς καθεκτικῆς ὀνομασθείσης δυνάμεως ἐνεργείᾳ · δεῖται γὰρ ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ πανταχόθεν ἐσφίγχθαι καὶ περιτετάσθαι τοῖς ἐνυπάρχουσι τὸ μόριον, ἡ μὲν γαστὴρ ἐν τῷ τῆς πέψεως, αἱ μῆτραι δʼ ἐν τῷ τῆς κυήσεως χρόνῳ παντί…
Galen, On the Natural Faculties
-
…τῷδε ἕπηται, ἐκεῖνο δὲ τούτῳ μή, ἕπηται δὲ ἢ τῷ ἅμα ἢ τῷ ἐφεξῆς ἢ τῇ δυνάμει · ἐνυπάρχει γὰρ ἡ χρῆσις ἡ τοῦ ἑπομένου ἐν τῇ θατέρου. ἕπεται δὲ ἅμα μὲν τῷ ὑγιαίνειν τὸ ζῆν, τούτῳ…
Aristotle, Rhetoric
-
…καὶ τὰ διαγράμματα ἐνεργείᾳ · διαιροῦντες γὰρ εὑρίσκουσιν. εἰ δʼ ἦν διῃρημένα, φανερὰ ἂν ἦν · νῦν δʼ ἐνυπάρχει δυνάμει. διὰ τί δύο ὀρθαὶ τὸ τρίγωνον ; ὅτι αἱ περὶ μίαν στιγμὴν γωνίαι ἴσαι δύο ὀρθαῖς. εἰ…
Aristotle, Metaphysics
-
…δέ, ἂν πεφυκότα ἔχειν μὴ ἔχῃ βίᾳ, ἐστερῆσθαι ταῦτα λέγομεν. ἐπεὶ δʼ αἱ μὲν ἐν τοῖς ἀψύχοις ἐνυπάρχουσιν ἀρχαὶ τοιαῦται, αἱ δʼ ἐν τοῖς ἐμψύχοις καὶ ἐν ψυχῇ καὶ τῆς ψυχῆς ἐν τῷ λόγον ἔχοντι, δῆλον…
Aristotle, Metaphysics
-
…μόνον γὰρ αἰσθάνεται προαιρέσεως · αἱ δʼ ἄλλαι καὶ ἐν τοῖς θηρίοις, καὶ τὸ χρήσιμον ἐπὶ μικρόν τι φαίνεται ἐνυπάρχον καὶ πρὸς ἄνθρωπον τοῖς ἡμέροις καὶ πρὸς ἄλληλα, οἷον τὸν τροχίλον φησὶν Ἡρόδοτος τῷ κροκοδείλῳ, καὶ ὡς οἱ…
Aristotle, Eudemian Ethics
-
…αἱ φωναὶ πρώτων, ἀλλʼ οὐ τὸ κοινὸν ἡ φωνή · καὶ τῶν διαγραμμάτων ταῦτα στοιχεῖα λέγομεν ὧν αἱ ἀποδείξεις ἐνυπάρχουσιν ἐν ταῖς τῶν ἄλλων ἀποδείξεσιν ἢ πάντων ἢ τῶν πλείστων, ἔτι δὲ τῶν σωμάτων καὶ οἱ πλείω λέγοντες εἶναι…
Aristotle, Metaphysics
-
…ὑποκειμένου τινὸς λέγεται ἀεί. ἀλλʼ ἆρα οὕτω μὲν οὐκ ἐνδέχεται ὡς τὸ τί ἦν εἶναι, ἐν τούτῳ δὲ ἐνυπάρχειν, οἷον τὸ ζῷον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ καὶ ἵππῳ ; οὐκοῦν δῆλον ὅτι ἔστι τις αὐτοῦ λόγος. διαφέρει δʼ…
Aristotle, Metaphysics