ἡδονή
ἡδονή, ἡδονή, pleasure
- enjoyment, pleasure, first in Simon. 71, S. l.c., Hdt. 1.24, al.; prop. of sensual pleasures, αἱ τοῦ σώματος or περὶ τὸ σῶμα ἡ., X. HG 4.8.22, 6.1.4; αἱ κατὰ τὸ σῶμα ἡ. Pl. R. 328d; σωματικαὶ ἡ. Arist. EN 1151a13; αἱ περὶ πότους καὶ περὶ ἐδωδὰς ἡ. Pl. R. 389e; but also ἀκοῆς ἡ. Th. 3.38; ἡ ἀπὸ τοῦ εἰδέναι ἡ. Pl. R. 582b; of malicious pleasure, ἡ ἐπὶ τοῖς τῶν φίλων κακοῖς, ἐπὶ ταῖς λοιδορίαις ἡ., Id. Phlb. 50a, D. 18.138; ἡδονῇ ἡσσᾶσθαι, ἡδοναῖς χαρίζεσθαι, to give way to pleasure, Th. l.c., Pl. Lg. 727c; κότερα ἀληθείη χρήσομαι ἢ ἡδονῆ; shall I speak truly or so as to humour you? Hdt. 7.101; εἰ ὑμῖν ἡδονὴ τοῦ ἡγεμονεύειν ib. 160; ἡ. εἰσέρχεταί τινι εἰ . . one feels pleasure at the thought that . ., Id. 1.24; ἡδονὴν ἔχειν τινός to be satisfied with . ., S. OC 1604; ἡδονὴν ἔχει, φέρει, Pherecr. 145.2, Alex. 263.6; ἡδονὴ ἰδέσθαι (like θαῦμα ἰδέσθαι), of a temple, Hdt. 2.137: with Preps. in Adv. sense, δαίμοσιν πρὸς ἡδονήν A. Pr. 494; ὃ μέν ἐστι πρὸς ἡ. D. 18.4; πρὸς ἡ. λέγειν to speak so as to please another, S. El. 921, Th. 2.65; δημηγορεῖν D. 4.38; οὐ πρὸς ἡ. οἱ ἦν τὰ ἀγγελλόμενα Hdt. 3.126; πάντα πρὸς ἡ. ἀκούοντας D. 8.34; later πρὸς ἡδονῆς εἶναί τινι Parth. 8.8, Lib. Or. 12.1; καθʼ ἡδονὴν κλύειν S. Tr. 197; καθʼ ἡδονήν [ἐστί] μοι c. inf., A. Pr. 263; καθʼ ἡ. τι δρᾶν, ποιεῖν, Th. 2.37, 53; καθʼ ἡδονὰς τῷ δήμῳ τὰ πράγματα ἐνδιδόναι ib. 65; ἐν ἡδονῇ ἐστί τινι it is a pleasure or delight to another, Hdt. 4.139; folld. by inf., E. IT 494; by acc. et inf., Hdt. 7.15; ἐν ἡδονῇ ἔχειν τινάς to take pleasure in them, Th. 3.9; ἐν ἡδονῇ ἄρχοντες, opp. οἱ λυπηροί, Id. 1.99; μεθʼ ἡδονῆς Id. 4.19; ὑφʼ ἡδονῆς S. Ant. 648, etc.; ὑπὸ τῆς ἡ. Alex. 24, 110.23: as dat. modi, ἡδονᾷ with pleasure, S. OT 1339 (lyr.), cf. Hdt. 2.137 (f.l.).
- 2 concrete, a pleasure, S. El. 873 (pl.), Ar. Nu. 1072 (pl.); ἡδοναὶ τραγημάτων sweetmeats, Sopat. 17.
- 3 pl., desires after pleasure, pleasant lusts, X. Mem. 1.2.23, Ep.Tit. 3.3, al.
- II in Ion. Philosophers, taste, flavour, usu. joined with χροιή, Diog.Apoll. 5, Anaxag. 4 (pl.), cf. Arist. PA 660b9, Thphr. HP 4.4.7, LXX Nu. 11.8, Eudem. ap. Ath. 9.369f, Mnesith. ap. eund. 8.357f.
1. (gevoel van) genot, plezier, genoegen:
2. smaak
- 1delight, enjoyment, pleasure, Lat. voluptas, Hdt., etc.; ἡδονῇ ἡσσᾶσθαι, χαρίζεσθαι to give way to pleasure, Thuc., Plat., etc.:—often with Prepositions in adv. sense, πρὸς or καθʼ ἡδονὴν λέγειν to speak so as to please another, Hdt., Attic; καθʼ ἡδονὴν κλύειν, ἀκούειν Soph., Dem.; καθʼ ἡδονήν or πρὸς ἡδ. ἐστί μοι Aesch.; ὃ μέν ἐστι πρὸς ἡδ. that which is agreeable, Dem.; ἐν ἡδονῇ ἐστί τινι it is a pleasure or delight to another, Hdt., etc.
- 2a pleasure, a delight, Soph., Ar.
- 3in pl. pleasures, pleasant lusts, Xen., NTest.
-
…παραπλησίαν ἡλικίαν ἔχοντες, διασῴζοντες τὴν παλαιὰν παροιμίαν · οἱ οὖν πλεῖστοι ἡμῶν ὀλοφύρονται συνιόντες, τὰς ἐν τῇ νεότητι ἡδονὰς ποθοῦντες καὶ ἀναμιμνῃσκόμενοι περί τε τἀφροδίσια καὶ περὶ πότους τε καὶ εὐωχίας καὶ ἄλλʼ ἄττα ἃ τῶν τοιούτων ἔχεται ,…
Plato, Republic
-
…δʼ εἶπον ὅτι οὐκ ἐγώ σε ἀποκτενῶ, ἀλλʼ ὁ τῆς πόλεως νόμος, ὃν σὺ παραβαίνων περὶ ἐλάττονος τῶν ἡδονῶν ἐποιήσω, καὶ μᾶλλον εἵλου τοιοῦτον ἁμάρτημα ἐξαμαρτάνειν εἰς τὴν γυναῖκα τὴν ἐμὴν καὶ εἰς τοὺς παῖδας τοὺς ἐμοὺς ἢ…
Lysias, Speeches
-
…ἔμοιγε ὅσον αἱ ἄλλαι αἱ κατὰ τὸ σῶμα ἡδοναὶ ἀπομαραίνονται, τοσοῦτον αὔξονται αἱ περὶ τοὺς λόγους ἐπιθυμίαι τε καὶ ἡδοναί. μὴ οὖν ἄλλως ποίει, ἀλλὰ τοῖσδέ τε τοῖς νεανίσκοις σύνισθι καὶ δεῦρο παρʼ ἡμᾶς φοίτα ὡς παρὰ φίλους…
Plato, Republic
-
…γὰρ οἱ λόγοι τοιοῦτοί τινες ἦσαν ἀλλʼ ἀτεχνῶς ἄτοπόν τί μοι πάθος παρῆν καί τις ἀήθης κρᾶσις ἀπό τε τῆς ἡδονῆς συγκεκραμένη ὁμοῦ καὶ ἀπὸ τῆς λύπης, ἐνθυμουμένῳ ὅτι αὐτίκα ἐκεῖνος ἔμελλε τελευτᾶν. καὶ πάντες οἱ παρόντες σχεδόν τι…
Plato, Phaedo
-
…. διὰ δὴ ταῦτα οὐδὲν πάνυ μοι ἐλεινὸν εἰσῄει, ὡς εἰκὸς ἂν δόξειεν εἶναι παρόντι πένθει, οὔτε αὖ ἡδονὴ ὡς ἐν φιλοσοφίᾳ ἡμῶν ὄντων ὥσπερ εἰώθεμεν καὶ γὰρ οἱ λόγοι τοιοῦτοί τινες ἦσαν ἀλλʼ ἀτεχνῶς ἄτοπόν τί μοι πάθος…
Plato, Phaedo
-
…ζῶσι τούτους ποθεῖν καὶ σφᾶς αὐτοὺς ὀλοφύρεσθαι καὶ τοὺς προσήκοντας αὐτῶν ἐλεεῖν τοῦ ἐπιλοίπου βίου. τίς γὰρ αὐτοῖς ἔτι ἡδονὴ καταλείπεται τοιούτων ἀνδρῶν θαπτομένων, οἳ πάντα περὶ ἐλάττονος τῆς ἀρετῆς ἡγούμενοι αὑτοὺς μὲν ἀπεστέρησαν βίου, χήρας δὲ γυναῖκας…
Lysias, Speeches
-
…νῦν δέ σε χρὴ πυκνότερον δεῦρο ἰέναι. ὡς εὖ ἴσθι ὅτι ἔμοιγε ὅσον αἱ ἄλλαι αἱ κατὰ τὸ σῶμα ἡδοναὶ ἀπομαραίνονται, τοσοῦτον αὔξονται αἱ περὶ τοὺς λόγους ἐπιθυμίαι τε καὶ ἡδοναί. μὴ οὖν ἄλλως ποίει, ἀλλὰ τοῖσδέ…
Plato, Republic
-
…ἤδη τοῦ κακοῦ μείων λόγος. πότερα δʼ ἄν, εἰ νέμοι τις αἵρεσιν, λάβοις, φίλους ἀνιῶν αὐτὸς ἡδονὰς ἔχειν, ἢ κοινὸς ἐν κοινοῖσι λυπεῖσθαι ξυνών ; τό τοι διπλάζον, ὦ γύναι, μεῖζον κακόν. ἡμεῖς…
Sophocles, Ajax
-
…τέτηκα, κἀπικωκύω πατρὸς τὴν δυστάλαιναν δαῖτʼ ἐπωνομασμένην αὐτὴ πρὸς αὑτήν. οὐδὲ γὰρ κλαῦσαι πάρα τοσόνδʼ ὅσον μοι θυμὸς ἡδονὴν φέρει. αὕτη γὰρ ἡ λόγοισι γενναία γυνὴ φωνοῦσα τοιάδʼ ἐξονειδίζει κακά · ὦ δύσθεον μίσημα, σοὶ μόνῃ πατὴρ…
Sophocles, Electra
-
…καὶ ἐς τἆλλα τῇ πόλει ἐπὶ πλέον ἀνομίας τὸ νόσημα. ῥᾷον γὰρ ἐτόλμα τις ἃ πρότερον ἀπεκρύπτετο μὴ καθʼ ἡδονὴν ποιεῖν, ἀγχίστροφον τὴν μεταβολὴν ὁρῶντες τῶν τε εὐδαιμόνων καὶ αἰφνιδίως θνῃσκόντων καὶ τῶν οὐδὲν πρότερον κεκτημένων, εὐθὺς δὲ…
Thucydides, The Peloponnesian War