aspergo
aspergo, to scatter, strew upon, sprinkle, spatter over
aspergo2, a sprinkling, besprinkling
Frieze-Dennison Vergil
Could not find aspergo2 in Logeion dictionaries. Looking for closest alphabetic form.
- Aliquid (alicui rei), to scatter, strew something on something; or of liquids, to sprinkle, spatter over (syn.: adfundo, inicio; never in Ovid, but he often uses the simple spargo).
- A Lit.: aequor Ionium glaucis aspargit virus ab undis, Lucr. 1, 719 Lachm.: Ah! adspersisti aquam, Jam rediit animus, you have dashed water on me, have revived me, Plaut. Truc. 2, 4, 15 (366): Euax, adspersisti aquam, id. Bacch. 2, 3, 13 (247): guttam bulbo (with a play upon the names Gutta and Bulbus), Cic. Clu. 26, 71: pigmenta in tabulā, id. Div. 1, 13, 23: corpus ejus adustum adspergunt aliis carnibus, Plin. 8, 38, 57, § 136: liquor adspersus oculis, id. 12, 8, 18, § 34: Bubus glandem tum adspergi convenit, id. 18, 26, 63, § 232: corpus floribus aspersis veneratus est, Suet. Aug. 18: pecori virus aspergere, to infect, poison, Verg. G. 3, 419: aspergens cinerem capiti, Vulg. 2 Reg. 13, 15: huc tu jussos asperge sapores, Verg. G. 4, 62: Non nihil aspersis gaudet Amor lacrimis, Prop. 1, 12, 16: sanguinem aspergere, Vulg. 2 Par. 29, 24: nivem, ib. Eccli. 43, 19.—
- B Trop.: cum clarissimo viro non nullam laudatione tuā labeculam aspergas, fasten upon, Cic. Vatin. 17, 41: ne qua ex tuā summā indignitate labes illius dignitati aspersa videatur, id. ib. 6, 15: notam alicui, Dig. 37, 14, 17 fin. (cf.: allinere notam, Cic. Verr. 1, 6, 17).—So of an inheritance, to bestow, bequeath something to, to set apart for: Aebutio sextulam aspergit, Cic. Caecin. 6, 17.—Poet.: alas: lacteus extentas aspergit circulus alas, Claud. VI. Cons. Hon. 175.—In gen., to add to, to join, = adjungere: si illius (sc. Catonis majoris) comitatem et facilitatem tuae gravitati severitatique asperseris, Cic. Mur. 31 fin.: huic generi orationis aspergentur etiam sales, id. Or. 26, 87; id. ad Q. Fr. 2, 10: hos aspersi, ut scires etc., id. Fam. 2, 16 fin.—
- II Aliquem or aliquid aliquā re (cf. Ramsh. Gr. p. 362; Zumpt, Gr. § 418), to strew some person or thing with something, to splash over, besprinkle, bespatter, bedew, lit. and trop.
- A Lit.: ah, guttulā Pectus ardens mihi adspersisti (cf. supra, aquam), Plaut. Ep. 4, 1, 28 (553): quas (sedes) nec nubila nimbis Aspergunt, Lucr. 3, 20: ne aram sanguine aspergeret, Cic. N. D. 3, 36, 88; so Vulg. 4 Reg. 9, 33; ib. Apoc. 19, 13: sanguine mensas, Ov. M. 5, 40; and with de: asperget de sanguine ejus (turturis) parietem altaris, Vulg. Lev. 5, 9: vaccam semine, Liv. 41, 13: Vinxit et aspersas altera vitta comas, the sprinkled hair, Prop. 5, 11, 34 (Müller, † acceptas): imbre lutoque Aspersus, Hor. Ep. 1, 11, 12 K. and H.; Claud. B. Gild. 494: aquā, Vulg. Num. 8, 7; ib. 2 Macc. 1, 21: hyssopo, ib. Psa. 50, 9: cinere, ib. Jer. 25, 34: terrā, ib. 2 Macc. 10, 25 al.—
- B Trop.: (Mons Idae) primo parvis urbibus aspersus erat, dotted over with, Mel. 1, 18, 2: aures gemitu, to fill, Val. Max. 3, 3, ext. 1: auditiunculā quādam aspersus, i. e. imbutus, instructed, Gell. 13, 19, 5: aspersi corda a conscientiā malā, Vulg. Heb. 10, 22.—Esp., to spot, stain, sully, defile, asperse: hunc tu vitae splendorem maculis aspergis istis? Cic. Planc. 12, 30; so also absol.: leviter aspersus, id. Fam. 6, 6, 9: istius facti non modo suspitione, sed ne infamiā quidem est aspersus, id. Cael. 10; so Liv. 23, 30: aspergebatur etiam infamiā, quod, etc., Nep. Alcib. 3 fin.; so Suet. Ner. 3: aliquem linguā, Auct. ad Her. 4, 49, 62: e quibus unus amet quāvis aspargere cunctos, i. e. quibusvis dicteriis perstringere, laedere, Hor. S. 1, 4, 87 K. and H.
- A sprinkling, besprinkling (most freq. in the poets, never in Cic., who uses aspersio, q. v.): aspergo aquarum, Ov. M. 7, 108: aquae, Petr. 102, 15: (Peneus) Nubila conducit, summasque aspergine silvas Impluit, Ov. M. 1, 572: sanguis virides aspergine tinxerat herbas, id. ib. 3, 86; 3, 683 al.: Aspergine et gelu pruinisque (lapides) rumpuntur, Plin. 36, 22, 48, § 167: parietum, the moisture, sweat, upon walls, Cato R. R. 128; so Vitr. 5, 11, 1, and Plin. 22, 21, 30, § 63.— Trop.: omni culparum aspergine liber, Prud. Apoth. 1005.—
- II Meton. (abstr. for concr.), that which is sprinkled, drops: hic ubi sol radiis .... Adversa fulsit nimborum aspargine contra, opposite to the falling rain, Lucr. 6, 525 Lachm.: Objectae salsā spumant aspargine cautes, the spray, Verg. A. 3, 534: Flammiferā gemini fumant aspergine postes, Ov. M. 14, 796: maduere graves aspergine pennae, id. ib. 4, 729: arborei fetus aspergine caedis in atram Vertuntur faciem, by means of the sprinkled blood, id. ib. 4, 125 al.
pulverulenta sablonis ~ine
opera nautarum, qui olei ~ine perspicuum sibi profundum maris efficiunt
monachi ‥ benedicte aque ~ine prestigias inimici effugarunt
non autem limata. sed ~ines, sparta et sirmata
semew, byrd , ~o, ‥ alcio
~o,a cormeraunt
I aliquid, répandre qqch. : ¶ 1 aspersa temere pigmenta in tabula Cic. Div. 1, 23, des couleurs jetées au hasard sur un tableau ; pecori aspergere virus Virg. G. 3, 419, répandre son venin sur le bétail ; stercus ut semen in agro Varro R. 1, 38, 1, répandre sur la terre le fumier comme des semences ¶ 2 [fig.] huic generi orationis aspergentur etiam sales Cic. Or. 87, sur ce genre de style on répandra aussi le sel de la plaisanterie ; si illius comitatem tuæ gravitati asperseris Cic. Mur. 66, si tu répands son affabilité sur ta gravité (si tu mêles, si tu ajoutes... à) ; alicui labeculam asp. Cic. Vat. 41, imprimer une tache à qqn ; Æbutio sextulam aspergit Cic. Cæc. 17, elle [Césennia] abandonne (lègue) à Ébutius un 72e de la succession.
II aliquem (aliquid) aliqua re, saupoudrer, asperger qqn (qqch.) de qqch. : ¶ 1 aram sanguine Cic. Nat. 3, 88, arroser lʼautel de sang ; imbre lutoque aspersus Hor. Ep. 1, 11, 12, couvert de pluie et de boue [mouillé et crotté] ; sale molito aspergi Fest. 141 [ Plin. 15, 21, etc. ], être saupoudré de sel broyé ¶ 2 [fig.] jam mihi deterior canis aspergitur ætas Ov. P. 1, 4, 1, déjà ma vie déclinante se poudre de cheveux blancs ; mendaciunculis aliquid asp. Cic. de Or. 2, 241, saupoudrer qqch. de légers mensonges ; vitæ splendorem maculis Cic. Planc. 30, parsemer de taches [ternir] lʼéclat dʼune vie ; aspergebatur infamia Nep. Alc. 3, 6, il [Alcibiade] était atteint par le discrédit || quavis adspergere cunctos Hor. S. 1, 4, 87, éclabousser tout le monde nʼimporte comment, cf. Sen. Ben. 7, 30, 2 ; Curt. 10, 10, 19.
➳ la forme aspargo se trouve assez souvent dans les mss : Varro R. 1, 38, 1 ; 1, 57, 2, etc.; Cic. Fam. 2, 16, 7 (M); Lucr. 1, 719 ; Stat. S. 3, 1, 13, etc.
➳ la forme aspargo se trouve souvent dans les mss : Lucr. 6, 525 ; Virg. En. 3, 534 ; Stat. Th. 2, 674 ; 7, 70, etc.; aspergo Cato Agr. 128 ; Plin. 36, 167 ; Plin. Min. Ep. 5, 6, 20, etc.; Ov. M. 7, 707.
- 1. het besprenkelen;
- 2. druppel, spetter [aquae; caedis bloeddruppel];
- 3. schuim;
- 4. (mot)regen.
- 1. sprenkelen, strooien (op: dat.; in m. abl.) [liquorem oculis; pigmenta in tabula];
- 2. besproeien, bestrooien [aram sanguine; vestimenta aquā; olivam sale]; ➤ (metaf.) canis (met grijze haren) aspergitur aetas;
- 3. (metaf.) toevoegen (aan: dat.) [sales orationi; alci molestiam aandoen, veroorzaken];
- 4. (metaf.) besmeuren, beschimpen; ➤ aspergi infamiā, suspicione.
洒。汎。調。 — salem carnibus vel carnes sale 撒鹽于肉。— labem dignitati ejus 忝他人之位。— aliquid molestiae 加些難。— facilitatem gravitati 以温和調莊重。— sales orationi 文中入巧言。— aquam ei 使之醒悟。
Suggest a Translation
See an image
firmaredditur. Gloss. MSS. Montis S. Eligii Attrebat. :
Aspergo, ginis, Aspersio, ab Aspergere.Vide Aspersio.
- ad + spargo, to scatter, strew upon, sprinkle, spatter over: guttam bulbo: pecori virus, V.— To sprinkle with, besprinkle, bespatter, bedew: aram sanguine: sanguine mensas, O.—Fig., to throw upon in addition, fasten on besides, affix: viro labeculam: generi orationis sales: Aebutio sextulam, gives as a sprinkling(of an inheritance). — To defile, spot, taint, asperse, stain: vitae splendorem maculis: patrem suspicione, L.: aspergi infamiā, N.
- 1 aspergo, a sprinkling, besprinkling: aquarum, O.: sanguis aspergine tinxerat herbas, O.— That which is sprinkled, drops: salsā spumant aspargine, spray, V.: caedis, the sprinkled blood, O.
-
…cognoscere noctes cogor et ipse meis auribus esse gravis. felix, qui potuit praesenti flere puellae ; non nihil aspersis gaudet Amor lacrimis aut si despectus potuit mutare calores, sunt quoque translato gaudia servitio. mi neque amare aliam…
Propertius, Elegies
-
…; sed id quidem non credo, quoniam ille ne Apollini quidem Deli hostiam immolare voluit, ne aram sanguine aspergeret. ad rem autem ut redeam, iudicium hoc omnium mortalium est, fortunam a deo petendam, a se…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…quattuor tali iacti casu Venerium efficiunt ; num etiam centum Venerios, si quadringentos talos ieceris, casu futuros putas aspersa temere pigmenta in tabula oris liniamenta efficere possunt ; num etiam Veneris Coae pulchritudinem effici posse aspersione fortuita putas sus…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…togam praetextam texi Oppio puto te audisse ; nam Curtius noster dibaphum cogitat, sed eum infector moratur. hoc aspersi, ut scires me tamen in stomacho solere ridere. de re Dolabellae quod scripsi, suadeo videas, tamquam…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…sit facetum, quam elegans, quam oratorium, sive habeas vere quod narrare possis, quod tamen est mendaciunculis aspergendum, sive fingas. Est autem huius generis virtus, ut ita facta demonstres, ut mores eius, de…
Cicero, de Oratore
-
…imitandum vero tam mihi propositum exemplar illud est quam tibi. sed si illius comitatem et facilitatem tuae gravitati severitatique asperseris, non ista quidem erunt meliora, quae nunc sunt optima, sed certe condita iucundius. qua re ,…
Cicero, pro Murena
-
…non hoc quo dicuntur os ducere, sed illo quo significant ingenue quo sensu quidque pronuntient. huic generi orationis aspergentur etiam sales, qui in dicendo nimium quantum valent ; quorum duo genera sunt, unum facetiarum, alterum dicacitatis…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…, meorum temporum memoria, parem virtute, integritate, modestia aedilem factum esse miraris hunc tu vitae splendorem maculis aspergis istis iacis adulteria, quae nemo non modo nomine sed ne suspicione quidem possit agnoscere. bimaritum appellas, ut…
Cicero, pro Plancio
-
…heredem ex deunce et semuncia Caecinam, ex duabus sextulis M. Fulcinium, libertum superioris viri, Aebutio sextulam aspergit. hanc sextulam illa mercedem isti esse voluit adsiduitatis et molestiae si quam ceperat. iste autem hac sextula se…
Cicero, Pro Caecina
-
…, tolerabilius est sic potius dicere, ut, quoniam dicendi facultas non debeat esse ieiuna atque nuda, sed aspersa atque distincta multarum rerum iucunda quadam varietate, sit boni oratoris multa auribus accepisse, multa vidisse, multa animo…
Cicero, de Oratore