asperitas
asperitas, unevenness, roughness
- I Lit.: saxorum asperitates, Cic. N. D. 2, 39, 98: asperitas viarum, id. Phil. 9, 1, 2: locorum, Sall. J. 75, 2: angustiae locorumque asperitas, Liv. 32, 12 fin.; 43, 21; 44, 5 al.: linguae, Plin. 11, 37, 65, § 172: ventris, id. 11, 37, 79, § 201: squamarum, Gell. 2, 6: faucium, Plin. 30, 4, 11, § 32: animi asperitas seu potius animae, hoarseness, id. 22, 24, 51, § 111: ob asperitatem hiemis, roughness, severity, Tac. A. 4, 56: asperitas frigorum abest, id. Agr. 12: densaque cedit Frigoris asperitas, Ov. F. 4, 88 al.: asperitas luti, dryness, barrenness of the clay, Vitr. 2, 3.—Of raised work (cf. 1. asper, I., and exaspero): vasa anaglypta in asperitatemque excisa, with figures in basrelief, Plin. 33, 11, 49, § 139.—
- B Transf.
- 1 Of taste, harshness, sharpness, acidity, tartness: vini, Plin. 14, 19, 24, § 120: pomi, id. 12, 10, 21, § 38: aceti, id. 9, 35, 58, § 120: aquarum, the brackish taste of water, id. 12, 9, 20, § 37 al.—
- 2 Of hearing, roughness, harshness of tone: vocis, Lucr. 4, 542: soni, Tac. G. 3.—
- 3 Of sight, inequality, contrast: cum aspectus ejus scaenae propter asperitatem eblandiretur omnium visus, on account of the contrast of light and shade, Vitr. 7, 5: intercolumniorum, id. 3, 3.—
- II Trop.
- A Of moral qualities, roughness, harshness, severity, fierceness, asperity: si quis eā asperitate est et immanitate naturae, congressus ut hominum fugiat atque oderit, etc., Cic. Lael. 23, 87: avunculi, Nep. Att. 5, 1: patris, Ov. M. 9, 752: artibus ingenuis Pectora mollescunt, asperitasque fugit, id. P. 1, 6, 8: asperitatis et invidiae corrector, Hor. Ep. 2, 1, 129.—Of a rigid, austere manner of life: quam illorum (Stoicorum) tristitiam atque asperitatem fugiens Panaetius nec acerbitatem sententiarum nec disserendi spinas probavit, Cic. Fin. 4, 28, 79; cf. 1. asper, II. A.—And of rudeness in external appearance, opp. to a polished, cultivated bearing: asperitas agrestis, Hor. Ep. 1, 18, 6.—
- B Of things, adversity, reverse of fortune, trouble, severity, difficulty (cf. 1. asper, II. B., and acerbitas): in his vel asperitatibus rerum vel angustiis temporis obsequar studiis nostris, Cic. de Or. 1, 1, 3: asperitas belli, Sall. J. 29, 1: remedii, Tac. A. 1, 44.—Of style, roughness, harshness, τραχύτης (cf. 1. asper, II. B.): oratio in quā asperitas contentionis oratoris ipsius humanitate conditur, Cic. de Or. 2, 53, 212. judicialis asperitas, id. ib. 2, 15, 64; so Quint. 1, 8, 11; 10, 5, 14 (cf. id. 11, 3, 23): verborum, Ov. M. 14, 526.
itineris ~atem et nimiam prolixitatem pretendebat
lingue ~as
dracoma [τράχωμα ] dicitur ~as palpebrarum
plerumque contigit quod in magno conventu ‥ non sunt nisi bestie, ‥ asini per segniciem, heric[i ]i per ~atem
tantam frigoris ~atem ‥ tolerare
si homo per suavitatem peccat, an non convenit ut per ~atem satisfaciat?
in ovibus sustinendis tempore fetus propter temporis ~atem(
exponantur ‥ ~ates et onera dicte gilde
cum ‥ / nec tamen asperitas patris compesceret ulla / ‥ natos
- 1. ruwheid, oneffenheid [viarum; saxorum; montium]; plur. ook moeilijkheden veroorzaakt door terreingesteldheid: ➤ omnes asperitates supervadere;
- 2. (v. geluid) scherpte, rauw, schel geluid [vocis; soni];
- 3. (v. taal) bitterheid, vinnigheid, het beledigende [verborum];
- 4. barsheid, grofheid, onbeschaafdheid, wildheid; botheid, hardheid, strengheid [Stoicorum]; ruwheid, hevigheid [belli];
- 5. (v. omstandigheden) druk, hardheid, moeilijkheid; ➤ in ea tanta asperitate in deze zo benarde toestand;
- 6. (v. klimaat) onherbergzaamheid, strengheid [frigorum; hiemis].
— animae 難以呼吸。— aceti 醋味甚有力。— locorum 處之不平。
Suggest a Translation
See an image
Ad utilitatem et incrementum terræ nostræ pio utimur temperamento, ubicumque indebitas abolemus exactiones, et pravarumAsperitatem (l. consuetudinum mitigamus.Asperitates)
Postea improbata estSimilia apud omnes bonæ latinitatis auctores, neque sequentes significationes ab usu Romano multum discedunt. Conf. Lexica.Asperitas pœnæ.
Ne pourront demanderlidit seigneur et dames esdiz habitanz, ne avoir d'iceulx nulle chose pour cause de ost, de chevauchée,... et de toute autre Aspreté ou maniere de servitude.
Icellui escuier doubtant rigour et Aspresse de justice, s'est trait par devers nous, etc.Aliæ ann. 1456. in Reg. 183. ch. 102 :
Pour la grant Aspreur et chault courage qu'ilz avoient l'un l'autre, etc.
Sextariata terræ, computata ad tria quarteria frumenti per annum propter Asperitatem, licet in aliis locis computetur sextariata ad unum sextarium frumenti per annum.
Si dictus canis fuerat occisus per aliquem, hoc fuerat propter Asperitatem ipsius canis egredientis et mordentis alios canes burdientes extra in campis.
Sed et si canis cum duceretur ab alio quo Asperitate sua evaserit, etc.
- asper, unevenness, roughness: viarum: locorum, S.: omnis asperitates supervadere, the obstacles, S.: soni, harshness, Ta.: frigorum, severity, Ta.—Fig., roughness, harshness, severity, fierceness, coarseness: naturae: avunculi, N.: verborum, O.: asperitatis corrector, H.— Coarseness, roughness, austerity: (Stoicorum): agrestis, H.— Adversity, difficulty: asperitates rerum: belli, S.—Harshness, rudeness: contentionis: verborum, O.
-
…publicae ferre posset, experiretur. itaque non illum vis hiemis, non nives, non longitudo itineris, non asperitas viarum, non morbus ingravescens retardavit, cumque iam ad congressum conloquiumque eius pervenisset ad quem erat missus, in…
Cicero, Philippicae
-
…vi non numquam animi aliquid inflandum est illi lenitati ; neque est ulla temperatior oratio quam illa, in qua asperitas contentionis oratoris ipsius humanitate conditur, remissio autem lenitatis quadam gravitate et contentione firmatur. In utroque autem genere dicendi…
Cicero, de Oratore
-
…splendore Graecorum, nisi forte sic loqui paenitet qua tempestate Helenam Paris et quae sequuntur. Immo vero ista sequamur asperitatemque fugiamus habeo istanc ego perterricrepam itemque versutiloquas malitias. nec solum componentur verba ratione, sed etiam finientur, quoniam…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…eis fluctibus, qui per nos a communi peste depulsi in nosmet ipsos redundarent. Sed tamen in his vel asperitatibus rerum vel angustiis temporis obsequar studiis nostris et quantum mihi vel fraus inimicorum vel causae amicorum vel res publica tribuet…
Cicero, de Oratore
-
…quidamque id verbum removendum arbitrarentur, tua voluntas in discessione fuit ad lenitatem propensior. Victa est igitur propter verbi asperitatem te auctore nostra sententia vicit L. Caesaris, amplissimi viri, qui verbi atrocitate dempta oratione fuit quam sententia…
Cicero, Philippicae
-
…quo modo per omnium vitas amicitia nec ullam aetatis degendae rationem patitur esse expertem sui. quin etiam si quis asperitate ea est et immanitate naturae, congressus ut hominum fugiat atque oderit, qualem fuisse Athenis Timonem nescio quem accepimus…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…offendi, nihil displicere, nihil animadverti possit, nihil sonare aut olere peregrinum, hanc sequamur neque solum rusticam asperitatem, sed etiam peregrinam insolentiam fugere discamus. Equidem cum audio socrum meam Laeliam facilius enim mulieres incorruptam antiquitatem conservant…
Cicero, de Oratore
-
…evelli ex ordine nolunt, horridiores evadunt, asperiores, duriores et oratione et moribus. quam illorum tristitiam atque asperitatem fugiens Panaetius nec acerbitatem sententiarum nec disserendi spinas probavit fuitque in altero genere mitior, in altero illustrior semperque habuit…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…veritas postulabat. Ex usu dicunt et e re publica, quod in altero vocalis excipiebat, in altero esset asperitas, nisi litteram sustulisses, ut exegit, edixit ; refecit, rettulit, reddidit adiuncti verbi prima littera praepositionem…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…tamen ipsum non videtur ; quid enim pulchrius ea figura quae sola omnis alias figuras complexa continet, quaeque nihil asperitatis habere nihil offensionis potest, nihil incisum angulis nihil anfractibus, nihil eminens nihil lacunosum ; cumque duae formae praestantissimae…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum