cavus
cavus, hollow, excavated, concave
we hasten on the sea in a hollow ship
- I Prop.: cava conveniant plenis, Lucr. 6, 1085: cicutae, id. 5, 1383: tibia, id. 2, 620: concha, Verg. A. 6, 171: aes, id. ib. 3, 240: testudo, id. G. 4, 464; Hor. Epod. 14, 11: bucina, Ov. M. 1, 335 et saep.: ungula, Enn. Ann. 419 Vahl.: fornaces, Lucr. 7, 202: montes, id. 5, 955: specus, Enn. Ann. 420 Vahl.: cavernae, Verg. A. 2, 53: trabs, id. ib. 3, 191 et saep.: trunci, Hor. C. 2, 19, 12: ilex, id. Epod. 16, 47: saxa, id. C. 3, 13, 14 et saep.: vena, the hollow vein, Cic. N. D. 2, 55, 138: nubes, Lucr. 6, 127; 6, 176; 6, 272; Verg. A. 1, 516; 5, 810 al.—Hence also of a darkness enveloping one as a cloud: umbra, Verg. A. 2, 360: flumina, the deepchannelled mountain streams, id. G. 1, 326; 4, 427; cf. Luc. 1, 396: luna, waning (cf. cavo), Plin. 8, 54, 80, § 215.—
- B Subst.: căvum, i, n. (access. form căvus, i, m. (sc. locus), Varr. R. R. 3, 15, 1; Hor. S. 2, 6, 116; id. Ep. 1, 7, 33; Phaedr. 4, 6, 3; Col. 12, 8), a hollow, cavity, hole, Cato R. R. 128; Plaut. Men. 1, 2, 49 (158); Lucr. 5, 1382; Liv. 24, 34, 9; Verg. G. 1, 184; Hor. S. 2, 3, 173; Plin. 2, 79, 81, § 192; 11, 51, 112, § 266 et saep.: cava caeli, Enn. Trag. 131 Vahl.; cf.: cava caerula, id. ib. 332 Vahl.; hence, căvum aedĭum (contr. căvaedĭum, Plin. Ep. 2, 17, 5), the inner court of Roman houses (cf. Vitr. 6, 3 Schneid.; O. Müll. Etrusk. 1, p. 255, and Archaeol. § 293, III.), Varr. L. L. 5, § 161; Vitr. 6, 3; Dict. of Antiq.—
- II In late Lat., trop.: menses, which have only 30 days (opp. menses pleni, which have 31 days), Censor. 20.—
- b = inanis, vain, empty: gloria, Paul. Nol. Carm. 22, 139: opes, id. ib. 21, 912.
per cava telluris clam serpo celerrimus antra
inque cavo densis conversa stipite turmis
ut quid ~a sit palma
invenit damam mortuam in ~a quercu
pro iiijm planarum tegularum et c dim. tegularum ~arum ad cooperturam domorum curie regis
per ~um pullum quod descendit de mossa in magnum pullum
limpha ‥ pabula percurrere †~ea sinitur
pecie tres †cane [(? l. cave ] argentee cum j coopertorio ‥ ; pecie due late argentee
in totum undique corpus porrigitur sanguis per venam ~am —Graecis κοίλη dicitur
~a, †splendida [? l. spelunca ],hol
pro emendacione j foraminis prope ~um dicti tenementi
hec ~ea, A.a dyke , ‥ †hic ~a,a guttyr in the herthe
- 1. hol, gewelfd [concha; testudo; via holle weg; rupes rotsspleten];
- 2. (Verg.; Lucr.) omhullend, bedekkend [umbra; nubes];
- 3. (Verg.) nietig, zonder inhoud (= inanis) [formae imago]; II. subst. ī m holte, gat.
穵之凹。虛者。Terra cava condere 埋于深土。Cava luna 未滿之月。Aes cavum 諕筒。 Trabs cava 龍船。
Suggest a Translation
See an image
Opes Cavæ, apud S. Paulinum in Poemate ad Cytherium de Filio.
Habet commune Avinionis bancagium, scilicet duos Cavos multonis in quolibet macellario faciente macellum.Ubi fortassis intestina significantur. Vide supra in Cauda 8.
- 2 CAV-, hollow, excavated, concave: concha, V.: bucina, O.: cavernae, V.: trunci, H.: saxa, H.: quā cava sunt (pocula), on the ínsíde, O.: tempora, arched, O.: lumina, sunken, O.: umbra, enveloping, V.: flumina, deep - channelled, V.: imago formae, unsubstantial, V.— As substm., a hole. Tutus (of a mouse), H.—Plur: arti, Ph.—As substn., an opening, hole: murum crebris cavis aperuit, per quae, etc., loop-holes, L.: Inventus cavis bufo, V.: nuces cavis abscondere, H.
-
…tu sceptra Iovemque concilias, tu das epulis accumbere divom, nimborumque facis tempestatumque potentem. Haec ubi dicta, cavum conversa cuspide montem impulit in latus ac venti, velut agmine facto, qua data porta, ruunt et terras…
Vergil, Aeneid
-
…atque umeros innato murice tectum caeruleum Tritona vocat conchaeque sonanti inspirare iubet fluctusque et flumina signo iam revocare dato. Cava bucina sumitur illi, tortilis, in latum quae turbine crescit ab imo, bucina, quae medio concepit ubi…
Ovid, Metamorphoses
-
…frigidaque Eoo me dolet aura gelu tu sola humanos numquam miserata dolores respondes tacitis mutua cardinibus. o utinam traiecta cava mea vocula rima percussas dominae vertat in auriculas sit licet et saxo patientior illa Sicano, sit licet et ferro…
Propertius, Elegies
-
…formidine ferrum Aeneas, strictamque aciem venientibus offert, et, ni docta comes tenues sine corpore vitas admoneat volitare cava sub imagine formae, inruat, et frustra ferro diverberet umbras. Hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad…
Vergil, Aeneid
-
…nostra de fronte corollas ponebamque tuis, Cynthia, temporibus ; et modo gaudebam lapsos formare capillos ; nunc furtiva cavis poma dabam manibus ; omniaque ingrato largibar munera somno, munera de prono saepe voluta sinu ; et quotiens raro…
Propertius, Elegies
-
…victor spoliavit Achilles, Dardanio Aeneae sese fortissimus heros addiderat socium, non inferiora secutus. Sed tum, forte cava dum personat aequora concha, demens, et cantu vocat in certamina divos, aemulus exceptum Triton, si credere…
Vergil, Aeneid
-
…quadam quam ventriculum cordis appellant, cui similis alter adiunctus est, in quem sanguis a iecore per venam illam cavam influit. eoque modo ex is partibus et sanguis per venas in omne corpus diffunditur et spiritus per arterias ;…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…nolui, neque cum post condiciones pacis per L. Caesarem et ; L. ; Fabatum adlatas cavi ne animum eius offenderem cui Pompeius iam armatus armato consulatum triumphumque deferret. nec vero haec extrema quisquam potest iure…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…apud me erat reconciliaremque me Lepido fidemque haberem orabat. non licuit diutius bene de eo sperare ; illud certe cavi et cavebo ne mea credulitate rei p. summa fallatur. Cum Isaram flumen uno die ponte effecto exercitum traduxissem…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…ad te antea scripsi. mihi tantum temporis satis est dum ut in pessimis rebus aliquid caveam qui nihil umquam cavi. vale. xi Kal. Sextil. Scr. Brundisi xvi K. Sept a. . CICERO ATTICO…
Cicero, Epistulae ad Atticum