compello
compello, to drive together, urge, compel
compello2, to accost, address
Could not find compello2 in Logeion dictionaries. Looking for closest alphabetic form.
- I Lit. of herds, flocks: tum compellendum (agnos) in gregem ovium, Varr. R. R. 2, 2, 18: armentum in speluncam, Liv. 1, 7, 5; cf.: pecoris vim ingentem in saltum avium, id. 9, 31, 7: greges in unum, Verg. E. 7, 2: pecus totius provinciae, Cic. Pis. 36, 87: haedorum gregem hibisco (poet. for ad hibiscum), Verg. E. 2, 30.—Also of other objects: primordia, Lucr. 2, 564: homines unum in locum, Cic. Inv. 1, 2, 2: naves (hostium) in portum, Caes. B. C. 1, 58 fin.: hostes intra oppida murosque, id. B. G. 7, 65; so of the driving or forcing of enemies in a body; cf.: adversarios intra moenia, Nep. Ages. 5, 3: hostem fugatum in naves, Liv. 10, 2, 2: Dardanos in urbem, id. 41, 19, 9; Suet. Vit. 15: oppidanos intra munimenta, Curt. 8, 11, 1: hostes in fugam, Just. 4, 4.—Hence fig.: bellum Medulliam, to turn the war thither, Liv. 1, 33, 4: is (hostes) eo compulit ut locorum angustiis clausi, etc., drove them into so close corners, Nep. Ham. 2, 4: Pompeium domum suam, Cic. Pis. 7, 16: ad monumentorum deversoria plebe compulsā, Suet. Ner. 38: quam (imaginem) virga semel horrida... Nigro compulerit gregi, * Hor. C. 1, 24, 18: ossa in suas sedes, Cels. 6, 7 fin. —
- II Trop.
- A To bring or press together: amores nostros dispulsos, Plaut. As. 3, 3, 149 (739): cur eam tantas in angustias et in Stoicorum dumeta compellimus? Cic. Ac. 2 (Luc.), 35, 112.—Far more freq.,
- B To drive, bring, move, impel, incite, urge, compel, force, constrain to something; constr. with ad, in, more rarely with ut, the inf. or absol.
- α With ad (freq. in Suet.): aliquem ad virtutem, Plaut. Bacch. 4, 10, 10 (988): ad arma, Cic. Marcell. 5, 13: ad bellum, Ov. M. 5, 219: ad deditionem fame, Suet. Aug. 14; Curt. 9, 1, 19: ad necem, Suet. Aug. 66; id. Calig. 23; id. Ner. 35: ad mortem, id. Tib. 56; Quint. 7, 3, 7: ad confessionem, Suet. Claud. 15: ad pugnam, id. ib. 21: ad rapinas, Luc. 7, 99: ad defectionem, Curt. 10, 1, 45: ad laqueum, Plin. 36, 5, 4, § 12: ad impudicitiam, Dig. 1, 6, 2.—
- β With in: in hunc sensum compellor injuriis, Cic. Fam. 1, 9, 21: in eundem metum, Liv. 25, 29, 8: in socordiam, Col. 11, 1, 11: in mortem, Quint. 7, 3, 7: in metum, Tac. H. 2, 27. —
- γ With ut: callidum senem callidis dolis Conpuli et perpuli, mihi omnia ut crederet, Plaut. Bacch. 4, 4, 4 (643); Suet. Caes. 1; 24; id. Vesp. 2; Tac. Or. 4; Curt. 8, 8, 2. —
- δ With inf.: aliquem jussa nefanda pati, Ov. F. 3, 860; Luc. 3, 144; Suet. Tib. 62; id. Dom. 14; Curt. 5, 1, 35; Just. 16, 5; 30, 3; Gai Inst. 2, 237.—
- ε Absol.: ceteras nationes conterruit, compulit, domuit, Cic. Prov. Cons. 13, 33: aliquā indignatione compellendus, Quint. 9, 4, 138: ille qui aspellit, is conpellit, Plaut. Trin. 3, 2, 46 (672); freq. in perf. part.: periculis compulsus, Cic. Fam. 1, 9, 11; Caes. B. C. 3, 41; Liv. 27, 30, 3.
- I Without implying reproach, to accost, address (mostly poet.): exin compellare pater me voce videtur his verbis, etc., Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 41 (Ann. v. 45 Vahl.); so, aliquem, id. ap. Gell. 12, 4, 4 (Ann. v. 256 ib.): aliquem voce, Verg. A. 5, 161; and: notis vocibus, id. ib. 6, 499; cf. Ov. M. 14, 839: blande hominem, Plaut. Poen. 3, 3, 72 (686); cf. id. Stich. 2, 1, 43 (316): familiariter, id. Men. 2, 3, 23 (373): carmine, * Cat. 64, 24: talibus agrestem com pellat Oreada dictis, Ov. M. 8, 787; 12, 585: Tauream nomine, Liv. 23, 47, 2; Curt. 4, 13, 20: aliquem multo honore, Verg. A. 3, 474: verbis amicis, id. ib. 2, 372: aliquam de stupro, to invite to unchastity, Val. Max. 6, 1, 2; in like sense absol.: compellare, Hyg. Fab. 57.—
- II In a hostile sense, to address one reproachfully or abusively, to reproach, chide, rebuke, upbraid, abuse, to take to task, call to account (good prose).
- A In gen.: mimus nominatim Accium poëtam compellavit in scaenā, Auct. Her. 1, 14, 24: neque aspexit mater, quin eum fratricidam impiumque detestans compellaret, Nep. Timol. 1, 5: pro cunctatore segnem, pro cauto timidum compellabat, Liv. 22, 12, 12; 34, 2, 8: ne compellarer inultus, Hor. S. 2, 3, 297; 1, 7, 31; id. Ep. 1, 7, 34.—
- B Esp., jurid. t. t., of authorities, to summon one to answer a charge; or of adversaries, to arraign one before a tribunal, to accuse of crime (cf. 2. appello): Q. Ciceronem compellat edicto, Cic. Phil. 3, 7, 17; id. Red. in Sen. 5, 12; 13, 52: Nigidius minari in contione, se judicem, qui non adfuerit, compellaturum, id. Att. 2, 2, 3; so id. Phil. 3, 7, 17; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12, 3; Nep. Alcib. 4, 1; Liv. 43, 2, 11; Tac. A. 16, 27; Suet. Caes. 17.
II) beitreiben, eintreiben, nach einem Punkte hintreiben, einem Punkte zutreiben (Ggstz. expellere, propellere, auch intercludere), 1) eig.: a) leb. Wesen u. bewegliche Ggstde.: α) treibend, non cetera solum ex agris, sed pecus quoque omne in urbem, Liv.: pecoris vim ingentem in saltum avium, Liv.: armentum in speluncam, Liv.: agnos in gregem ovium, Varr.: greges ad fontem, Calp.: pecora atque homines ex agris in silvas, Caes.: poet. m. Dat., haedorum gregem hibisco, nach dem Eibisch hintreiben, Verg.: u. m. Ang. womit? virgā horridā imaginem nigro gregi, der schw. H. zutreiben, Hor. – β) verfolgend, drängend wohin treiben, jagen, drängen, sprengen, wohin (zu gehen, zu springen, einzulaufen usw.) nötigen (bes. als milit. t. t.), alqm in plagas (v. Hunden), Plaut.: consules e foro in curiam, Liv.: Atrebates celeriter ex loco superiore in flumen, Caes.: equites hostium essedariosque in silvas collesque, Caes.: perterritos Pompeianos in mare navesque passim, Auct. b. Afr.: naves reliquas in portum, Caes.: Romanos in castra, Liv.: u. (im Bilde) alqm in totam Academiam, Cic.: u. (im Bilde) orationem tantas in angustias et in Stoicorum dumeta, Cic. – tyranni militem ad castra, Liv.: effuso cursu ad castra compelli (v. Reitern), Liv. – adversarios intra moenia, Nep.: Romanos intra vallum, Liv.: Helvios intra oppida ac muros, Caes.: – alqm domum suam (Ggstz. alqm domo suā expellere), Cic.: alqm Dyrrhachium (Ggstz. alqm a Dyrrhachio intercludere), Caes. – alqm domum vi et armis, Cic.: u. im Passiv, Caesar eruptione subitā compulsus in scapham, zu springen genötigt, Suet.: noto compulsus eodem, verschlagen, Verg. – von lebl. Subjj., quā (die) nos declive sub antrum caeruleus subitis compulit imber aquis, Ov.: quos sacramenti metus ad eiusmodi latebras compulerat, Suet.
b) lebl. Objj.: α) konkr. Objj.: spiritum (den Luftzug) compellere et in artum agere, Sen.: c. eo lanae paululum, Cels.: utroque mari terram in artas fauces compellente, Curt. – bes. als chirurg. t. t., medicamenta intus, gewaltsam eingeben, Cels.: fistulam in ipsam vesicam, einbringen, Cels.: acum per eam (membranam) in alteram oram, hindurchführen, Cels.: oriculario clystere acetum per plagam in vesicam, einspritzen, Cels.: intestinum intus od. retro, os od. maxillam in sedem suam, zurücktreiben, Cels. – β) eine äußere Tätigkeit wohin treiben, drängen, spielen, omne Auruncum bellum Pometiam compulsum est, Liv.: eodemque (Arbelam) magnae partis amicorum eius ac militum fugam fortuna compulerat, Curt.
2) übtr., jmd. in eine Lage, einen Zustand od. zu einem Vorhaben, Entschlusse, Gefühle usw. drängen, nötigen, a) in eine Lage, in einen Zustand, eo illos compuli, ut neque pedestri itinere neque navibus commeatu iuvari possint, Caes.: hostes eo compulit, ut locorum angustiis clausi plures fame quam ferro interirent, Nep. – dah. prägn., jmd. bedrängen, in die Enge treiben, ceteras nationes conterruit, compulit, domuit, Cic. de prov. cons. 33.
b) zu einem Entschlusse, Vorhaben, Gefühle usw. treiben, drängen, nötigen, bestimmen, α) bl. alqm, zB. ut ex magna parte (eum) compellere atque errantem regere posset, Caes. b. c. 3, 57, 3: compulsus a populo regnum suscepit, Iustin.: vocibus consulis, terrore praesentis exercitus, minis amicorum Pompeii plerique compulsi inviti et coacti Scipionis sententiam sequuntur, Caes. – β) alqm m. Ang. wohin? wozu? αα) durch ad od. in mit Akk., alqm ad pacem, Liv.: alqm ad mortem, Quint.: alqm ad mortem voluntariam, Curt.: alqos ad defectionem, Curt.: alqm fame ad deditionem, Suet.: alqm ad confessionem, Suet.: alqm carminibus ad laqueum, Plin.: alqm in eundem metum, Liv.: in hunc sensum et allici beneficiis hominum et compelli iniuriis, Cic. – v. lebl. Subjj., si qua res te ad pacem compellet, Liv.: non nos odium regnive cupido compulit ad bellum, Ov. – ββ) durch ut m. Konj., Athenienses compulit, ut festinarent ad opem urbi ferendam, Frontin.: cuius filiam ut repudiaret, nullo metu compelli potuit, Vell. – γγ) durch folg. Infin. (s. Mencken Obss. p. 137 sq.), virum compulit in campestribus locis amoenitatem naturae genere huius operis imitari, Curt.: filias nubere servis suis compellit, Iustin.: et cives et tempus compulerunt regem iussa nefanda pati, Ov.: et ipse Numa hydromantian facere compulsus est, Augustin. de civ. dei 7, 35 in. – ➳ spätlat. Perf. compulsi, wov. compulseris, Isid. de nat. rer. 30, 1.
- 1. aanspreken, toespreken [alqm nomine; alqm verbis amicis; alqm blande];
- 2. verwijten maken; uitschelden (m. acc.; voor: dubb. acc.; pro) [eum fratricidam]; ➤ pro cunctatore segnem, pro cauto timidum compellabat;
- 3. (voor het gerecht) beschuldigen, aanklagen [alqm crimine].
- 1. bijeendrijven, samendringen [pecus; agnos; armentum];
- 2. drijven, jagen [hostem intra moenia; hostem in naves];
- 3. (metaf.) in het nauw drijven;
- 4. (aan)zetten, bewegen, dwingen [minis ad arma; ad defectionem];
- 5. wegdrijven, uit de koers drijven [noto compulsus].
逼迫。强。— eum ad laqueum 迫彼自絞。— eum in metum 令彼惶。— greges in unum 聚集各羣。— in plagas 趕入網。 — in angustias 緊逼彼。— ossa in suam sedem 使骨歸原縫。
Suggest a Translation
See an image
- to drive together, drive in a body, collect, assemble: armentum in speluncam, L.: greges in unum, V.: pecus totius provinciae: (navīs) in portum, Cs.: adversarios intra moenia, N.—To drive, force: bellum Medulliam, direct, L.: (hostes) eo, ut, etc., N.: Pompeium domum suam: (imaginem) virgā Nigro gregi, H.—Fig., to drive, bring, move, impel, incite, urge, compel, force, constrain: civem domum vi et armis: ad arma: in hunc sensum compellor iniuriis:in eundem metum, L.: alquem iussa nefanda pati, O.: ceteras nationes: periculis compulsus: angustiis rei frumentariae, Cs.: metu, L.
- 1 compello, to accost, address: alqm voce, V.: Hersiliam iussis vocibus: Tauream nomine, L.: Danaum verbis amicis, V.— To address reproachfully, reproach, chide, rebuke, upbraid, abuse, take to task, call to account: ne compellarer inultus, H.: Hac ego si compellor imagine, challenged, H.: eum fratricidam, N.: pro cunctatore segnem, L.: magnā compellans voce cucullum, calling(him) cuckoo, H.— To summon(to answer a charge), arraign, accuse: Ciceronem edicto: hoc crimine ab inimicis compellabatur, N.
-
…pilis emissis cursu ac lassitudine exanimatos vulneribusque confectos Atrebates nam his ea pars obvenerat celeriter ex loco superiore in flumen compulerunt et transire conantes insecuti gladiis magnam partem eorum impeditam interfecerunt. Ipsi transire flumen non dubitaverunt et in locum iniquum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…proelio cum equitatu nostro in itinere conflixerunt, tamen ut nostri omnibus partibus superiores fuerint atque eos in silvas collesque compulerint. Sed compluribus interfectis cupidius insecuti nonnullos ex suis amiserunt. At illi intermisso spatio imprudentibus nostris atque occupatis in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…provinciis, exercitu armavit, reges qui erant vendidit, qui non erant appellavit, Cn. Pompeium ferro domum compulit, imperatorum monumenta evertit, inimicorum domus disturbavit, vestris monumentis suum nomen inscripsit. infinita sunt scelera quae ab…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…magnos inimicos habebam, ea castra fugi, in quibus plane tutum me ab insidiis inimici sciebam non futurum ; compulsus eo quo minime volebam, ne in extremis essem, plane pericula non dubitanter adii. Caesarem vero, quod…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…calamistrata coma, despiciens conscios stuprorum ac veteres vexatores aetatulae suae, puteali et faeneratorum gregibus inflatus, a quibus compulsus olim, ne in Scyllaeo illo aeris alieni tamquam in fretu ad columnam adhaeresceret, in tribunatus portum perfugerat ,…
Cicero, pro Sestio
-
…, quam late pateat attendite. omnes enim qui ad illa arma fato sumus nescio quo rei publicae misero funestoque compulsi, etsi aliqua culpa tenemur erroris humani, ab scelere certe liberati sumus. nam cum M. Marcellum deprecantibus…
Cicero, pro Marcello
-
…labore meo sine ulla molestia sumptuve sociorum septimo quinquagesimo die rem confeci, ut omnibus partibus urbis disturbatis aut incensis compulsi in potestatem meam pervenirent. his erant finitimi pari scelere et audacia Tebarani. ab iis Pindenisso capto obsides accepi…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…eo genere et quanta sint crimina recordere. quid illam armorum officinam ecquid recordaris, cum omni totius provinciae pecore compulso pellium nomine omnem quaestum illum domesticum paternumque renovasti videras enim grandis iam puer bello Italico repleri quaestu vestram domum ,…
Cicero, in Pisonem
-
…atque eis etiam, quae dici voluistis a me, ex ingenti quodam oratorem immensoque campo in exiguum sane gyrum compellitis. Sin veterem illum Periclem aut hunc etiam, qui familiarior nobis propter scriptorum multitudinem est, Demosthenem sequi vultis…
Cicero, de Oratore