conubium
conubium, marriage, wedlock
Frieze-Dennison Vergil
Could not find connubio in Logeion dictionaries.
connubio Noun: neuter dative singular, Noun: neuter ablative singular of conubium
- I Prop. (very freq. in prose and poetry), Cic. de Or. 1, 9, 37; id. Off. 1, 17, 54; Sall. J. 18, 6; Liv. 4, 5, 6; 4, 6, 2 sq.; Cat. 62, 57; 64, 141; Verg. A. 1, 73; 3, 136; v. the passages cited, init., from Verg. and Ov.—Plur., of a single marriage (poet.): Pyrrhin' conubia servas? Verg. A. 3, 319; Val. Fl. 8, 421.—
- II Meton.
- A = jus conubii or conubii societas, the right to intermarry, according to Roman principles: conubia illi (sc. decemviri) ut ne plebi et patribus essent, inhumanissimā lege sanxerunt, quae postea plebei scito Canulejo abrogatast, Cic. Rep. 2, 37, 63; cf. Liv. 4, 1, 1 sq.; 8, 14, 10; 9, 43, 23 and 24; Curt. 8, 4, 25; cf. Gai Inst. 1, § 55 sq. al.—
- B Poet., sexual union (cf. conjugium, II. B. 1.), Lucr. 3, 777; 5, 1011; Ov. Am. 2, 7, 21.—*
- C Of plants, an ingrafting, Plin. 16, pr. § 1.
qui modo disrumpunt conubia nexa tororum
abdicato ~io non legitimo
si ‥ gens Anglorum ‥ spretis legalibus ~iis ‥ foedam vitam vixerit
si liceat sano incontinenti secundum inire ~ium
conjugium vel ~ium,gesynscipe
ut filia mea postposita te ~io cujusdam barbare summitteres
connŭbiisque viri malens connūbia, Christi
hec sunt velifere monache, connūbia, Christe, / que tibi spondebant nec tibi pacta tenent
➳ chez les poètes souvent trisyll. : Virg. En. 1, 73 ; 3, 136, etc. || orth. conn- moins bonne.
- 1. wettig Rom. huwelijk;
- 2. huwelijksrecht; ➤ -um petere; -um finitimis tribuere, negare;
- 3. (poët.) geslachtsgemeenschap (met: gen.); ➤ Veneris famulae -a inire met een slavinnenliefje;
- 4. (meton.) (postklass.) (getrouwde) partner.
Vendidi pro trecentis libris Andegavensium avunculo meo Gaufrido, Leviarum domino, et uxori ejus et suis hæredibus totumVide Maritagium.Conubium matris meæ, tam in feodo quam in dominio.
- com-+nubo, marriage, wedlock(as a civil institution; cf. coniugium, the personal union), C.: per conubia Gaetulos secum miscuere, S.: natae, V.: nostra, with me, O.: Pyrrhin' conubia servas?V.: conubiis ambire Latinum, i. e. for his daughter's hand, V.—The right of intermarriage: conubia plebei cum patribus sancire: patrum et plebis, L.—Sexual union, O.
-
…diversos et disiice corpora ponto. Sunt mihi bis septem praestanti corpore nymphae, quarum quae forma pulcherrima Deiopea, conubio iungam stabili propriamque dicabo, omnis ut tecum meritis pro talibus annos exigat, et pulchra faciat te prole parentem…
Vergil, Aeneid
-
…obsequitur, sed te decor iste quod optas esse vetat. Votoque tuo tua forma repugnat Phoebus amat visaeque cupit conubia Daphnes, quodque cupit, sperat, suaque illum oracula fallunt. Utque leves stipulae demptis adolentur aristis, ut…
Ovid, Metamorphoses
-
…, illa aversata petentes inpatiens expersque viri nemora avia lustrat, nec quid Hymen, quid Amor, quid sint conubia curat. Saepe pater dixit generum mihi, filia, debes, saepe pater dixit debes mihi nata, nepotes…
Ovid, Metamorphoses
-
…sobrinorumque, qui cum una domo iam capi non possint, in alias domos tamquam in colonias exeunt. Sequuntur conubia et affinitates, ex quibus etiam plures propinqui ; quae propagatio et suboles origo est rerum publicarum. Sanguinis autem…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…, sed a disertis ornateque dicentibus esse constitutas An vero tibi Romulus ille aut pastores et convenas congregasse aut Sabinorum conubia coniunxisse aut finitimorum vim repressisse eloquentia videtur, non consilio et sapientia singulari Quid in Numa Pompilio, quid in…
Cicero, de Oratore
-
…remisit, tamen pro liberis manere nihil oportet. A consequentibus si mulier, cum fuisset nupta cum eo quicum conubium non esset, nuntium remisit ; quoniam qui nati sunt patrem non sequuntur, pro liberis manere nihil oportet .…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…totius commutatio rei publicae ; qui duabus tabulis iniquarum legum additis, quibus, etiam quae diiunctis populis tribui solent conubia, haec illi ut ne plebei cum patribus essent, inhumanissima lege sanxerunt, quae postea plebei scito Canuleio abrogata…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…etiam in Thebas, socer o pulcherrime, bella ipse paras ferroque tuos abolere nepotes nec genus Harmoniae nec te conubia caelo festa nec hae quicquam lacrimae, furibunde, morantur criminis haec merces hoc fama pudorque relictus, hoc mihi…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…, variis ubi plurima floret purpura picta modis mixtoque incenditur auro. ipsa illic magni thalamo desponsa Tonantis, expers conubii et timide positura sororem, lumine demisso pueri Iovis oscula libat simplex et nondum furtis offensa mariti, hoc tunc…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…iniciam regnis, totumque a stirpe revellam exitiale genus, belli mihi semina sunto Adrastus socer et superis adiuncta sinistris conubia, hanc etiam poenis incessere gentem decretum ; neque enim arcano de pectore fallax Tantalus et saevae periit iniuria mensae…
Statius, P. Papinius, Thebais
The contracting of a matrimonium iustum, or valid marriage, with all its legal consequences. As such a marriage could only take place between persons of equal status, the patricians and the plebeians had each for a long time a separate conubium, until B.C. 445, when the two orders were equalized in this respect. See matrimonium.