conturbo
conturbo, to confuse, disturb, derange, disorder, confound
- I In gen.
- A Lit.: posituras principiorum corporis atque animi, Lucr. 4, 943; cf. id. 4, 958; 3, 483 al.: ordines Romanorum (militum), Sall. J. 50, 4; cf. id. ib. 98, 4: equites tormentis, Curt. 7, 2, 4: rempublicam, Sall. C. 37, 10; 48, 8; cf. rem, id. J. 79, 7: annus neglegentiā conturbatus atque confusus, * Suet. Aug. 31: vocem, Lucr. 4, 559: prima vulnera novis plagis, id. 4, 1070: basia, i. e. to exchange in confused multitudes, * Cat. 5, 11.—In mal. part.: pedes, i. e. implicare, Plaut. Cas. 2, 8, 24 (460).—
- B Trop., to disturb, disquiet in mind or feeling: valetudo tua me valde conturbat, Cic. Att. 7, 2, 2: quid est? num conturbo te? id. Phil. 2, 13, 32: incidunt multae causae, quae conturbent animos utilitatis specie, id. Off. 3, 10, 40; cf.: vemens violentia vini Conturbare animum consuevit, Lucr. 3, 483.—Absol.: haec sunt, quae conturbent in deliberatione non numquam, etc., Cic. Off. 3, 20, 81.—
- II In partic., t. t. in the lang. of business: conturbare rationes or rationem, or absol. conturbare, to bring one's pecuniary affairs into disorder, to become bankrupt.
- A Lit.: rationem sibi commissam, Dig. 11, 3, 1 fin.: nihil esse, quod posthac arcae nostrae fiducia conturbaret, bring into pecuniary embarrassment, Cic. Q. Fr. 2, 10 (12), 5: fac me multis debere, et in his Plancio: utrum igitur me conturbare oportet? id. Planc. 28, 68: homo Graecus, qui conturbat et idem putat sibi licere quod equitibus Romanis, id. Att. 4, 7, 1; Dig. 14, 3, 5, § 9; 15, 3, 16; cf. ib. 11, 3, 1, § 5; Juv. 7, 129 al.—
- B Trop.: neque edepol quid nunc consili capiam scio De virgine istac: ita conturbasti mihi Rationes omnes, you have so disturbed all my plans, Ter. Eun. 868.
- —Hence, contur-bātus, a, um, P a. (acc. to I. B.), distracted, disturbed, confused, disquieted (very rare): oculus, diseased, disordered, Cic. Tusc. 3, 7, 15: homo tristis et conturbatus, id. Verr. 2, 4, 14, § 32: eram in scribendo conturbatior, id. Att. 1, 12, 4: animus, id. Tusc. 3, 7, 15.
- 1. verwarren, in verwarring brengen [hostes; rem publicam; Romanorum ordines; publicos mores];
- 2. ontmoedigen, van zijn stuk brengen [animos];
- 3. (abs.) failliet gaan, in gebreke blijven.
- to confuse, disturb, derange, disorder, confound: ordines (militum), S.: rem p., S.—Fig., to disturb, disquiet: mihi Rationes, upset my plans, T.: te.—Esp., in business, with ellips. of rationes, to confound accounts, fail, be insolvent, be bankrupt: me conturbare oportet?: Sic Pedo conturbat, Iu.
-
…erat, haud sane alio animo belli eventum exspectabant. Ad hoc, quicumque aliarum atque senatus partium erant, conturbari rem publicam quam minus valere ipsi malebant. Id adeo malum multos post annos in civitatem revorterat. Nam postquam…
Sallust, Catilina
-
…, dein secunda centum, deinde usque altera mille, deinde centum, dein, cum milia multa fecerimus, conturbabimus illa, ne sciamus, aut ne quis malus invidere possit, cum tantum sciat esse basiorum. Flavi ,…
Catullus, Carmina
-
…illius potentia tegeret. Alii Tarquinium a Cicerone inmissum aiebant, ne Crassus more suo suscepto malorum patrocinio rem publicam conturbaret. Ipsum Crassum ego postea praedicantem audivi tantam illam contumeliam sibi ab Cicerone inpositam. Sed isdem temporibus Q .…
Sallust, Catilina
-
…Ser. Galba, Censorinone et Manilio an T. Quinctio M. Acilio consulibus tribunus pl. fuerit. conturbabat enim me epitome Bruti Fanniana, in Bruti epitoma Fannianorum scripsi quod erat in extremo, idque ego secutus hunc…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…duabus ante Chaerippus, mera monstra nuntiarat. de Apollonio quod scribis, qui illi di irati homini Graeco qui conturbat atque idem putat sibi licere quod equitibus Romanis. nam Terentius suo iure. de Metello οὐχ ὁσίη φθιμένοισιν ,…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…nostram rem publicam meritis, nunc contra atrocissimum crimen cogor defendere. accedit ut accusatorum alterius crudelitate, alterius indignitate conturber. crudelis Castor, ne dicam sceleratum et impium, qui nepos avum in capitis discrimen adduxerit adulescentiaeque suae terrorem…
Cicero, pro Rege Deiotaro
-
…non igitur homicidas. sequitur ut liberatores tuo iudicio, quando quidem tertium nihil potest esse. quid est num conturbo te non enim fortasse satis quae diiunctius dicuntur intellegis. sed tamen haec summa est conclusionis meae quoniam scelere a…
Cicero, Philippicae
-
…me Athenas venisse pr. Idus Octobris, e navi egressum in Piraeum tuas ab Acasto nostro litteras accepisse, conturbatum quod cum febre Romam venisses, bono tamen animo esse coepisse quod Acastus ea quae vellem de adlevato corpore tuo…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…ab Epiro lenissimus Onchesmites. hunc σπονδειάζοντα si cui voles τῶν νεωτέρων pro tuo vendito. valetudo tua me valde conturbat ; significant enim tuae litterae te prorsus laborare. ego autem, cum sciam quam sis fortis, vehementius esse…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…novam quaerere, potest totum esse σχεδίασμα ; et nimirum ita est. sed tamen et ego vereor et pater conturbatus est ; scit enim quae ille de hoc, mecum quidem ἄφατα olim. plane quid velit nescio. a…
Cicero, Epistulae ad Atticum