crudus
crudus, bloody, raw; immature; fresh, vigorous
- I Prop. (so rare): vulnus, Plin. Ep. 5, 16, 11: vulnera, Ov. Tr. 3, 11, 19; id. P. 1, 3, 16.—
- II Transf.
- A Of food, raw, not cooked: quid tu curas, utrum crudum an coctum edim? Plaut. Aul. 3, 2, 15 (429): exta, Liv. 29, 27, 5: carnem mandere, Suet. Ner. 37.—So also of undigested food: pavo, Juv. 1, 143; cf. trop.: lectio non cruda sed multā iteratione mollita et velut confecta, Quint. 10, 1, 19; and, alvus, Cato R. R. 125: qui crudum ructat, i. e. when undigested food rises in the stomach, Cels. 1, 2; v. ructo.— Transf., of persons suffering from indigestion, etc., Cic. Fin. 2, 8, 23; Quint. 11, 3, 27; Hor. S. 1, 5, 49; id. Ep. 1, 6, 61: crudior, Cic. Clu. 60, 168; cf. cruditas; so, bos, Hor. Epod. 8, 6 Orell. ad loc.—Hence, in a pun, Mart. 3, 13, 3 sq.—
- B In gen., of all physical or moral crudeness, immaturity, roughness, etc.
- 1 Lit.
- a Unripe, immature, crude: poma ex arboribus, cruda si sunt, vix evelluntur, si matura et cocta, decidunt, Cic. Sen. 19, 71: pruna (opp. maturissima), Col. 12, 10, 3: muria (opp. matura), id. 12, 6, 2 al.: palmes, Luc. 4, 317 (viridis, Schol.); of an abscess, not mature, Cels. 5, 28, 11: puella, Mart. 8, 64, 11; cf. Hor. C. 3, 11, 12: funera nepotis, premature, early, Stat. Th. 9, 391; cf. id. Achill. 1, 478: amor, yet young, fresh, id. Th. 2, 341; cf.: crudum adhuc servitium, Tac. A. 1, 8 fin.: adhuc studia, Petr. 4: crudi sine viribus anni, Sil. 12, 348: juventus, not yet armed, id. 3, 302; Claud. Cons. Hon. 3, 42.—
- β Opp. to age, and the weakness arising from age, fresh, vigorous: jam senior, sed cruda deo viridisque senectus, Verg. A. 6, 304; imitated by Tac.: quibus cruda ac viridis senectus, Tac. Agr. 29: cf. meus, Sil. 5, 569.—
- b Unprepared, immature, raw, crude: crudum et immotum solum, Col. 2, 2, 25; cf. Plin. 18, 19, 49, § 179: pix, Col. 12, 20, 6: corium, Varr. L. L. 5, § 116 Müll.; for which, poet., taurus, Val. Fl. 4, 250; and, caestus, made of raw hide, undressed leather, Verg. A. 5, 69: rudis cortice crudo hasta, id. ib. 9, 743.—Of verses, unpolished, rude: junctura addita crudis (numeris), Pers. 1, 92 (cf.: si forte aliquid decoctius audis, id. 1, 125).—Of the voice, rough, hoarse: quia crudus fuerit, Cic. de Or. 1, 27, 125.—
- 2 Trop.
- a Raw, not prepared or matured: ut cibos mansos ac prope liquefactos demittimus, quo facilius digerantur, ita lectio non cruda, sed multā iteratione mollita et velut confecta memoriae tradatur, Quint. 10, 1, 19.—
- b Rough, unfeeling, cruel, merciless (poet.).
- α Of personal subjects: dicat me Crudum virum esse, Plaut. Truc. 2, 8, 14 (644); id. Poen. 5, 2, 148 (1108); Ov. M. 4, 240: Getae, id. Tr. 5, 3, 8: cena, crude Thyesta, tua, Mart. 4, 49, 4: crudus et leti artifex, Sen. Hippol. 1220.—More freq.,
- β Of things as subjects: bella, Ov. Am. 3, 8, 58: ensis, Verg. A. 10, 682; cf. Sil. 7, 113; Stat. Th. 10, 342: tyrannis, Juv. 8, 223: crudissimum pistrinum, most rude, uncultivated, Cassius ap. Suet. Aug. 4.—Adv. not in use.
quamvis sanguineos fudissent verbera rivos / crudaque per teneras rorarent vulnera pulpas
quatenus ossa / ‥ vacuarent cruda medullis
~a,þa blodgan
vidit ‥ in manibus fratris celebrantis veram carnem ~am et sanguinolentam. ‥ vidit in medio ejusdem particule ‥ nomen Jesus scriptum literis carneis, ~is et sanguineis
si me [cocum ] expellitis a vestro collegio, manducabitis ‥ carnes vestras ~as [AS: ]hreawe
eant in refectorium, ubi reficiantur pane tantum et aqua et herbis ~is
aquam si ‥ ~am potes ‥, mors imminet
jam tertio carnes [ex olla ] extracte non minus ~e reperte sunt quam cum fuerant imposite
apponitur clerico ‥ panis non elaboratus, panis plumbeus, loliatus, ~us
herbe cocte vel ~e
~um vinum,weala win
crudus [gl.: novus ] athleta Dei Cyprianus fuso cruore
ut crudo stringantur tergore membra
udis et crudis nervorum nexibus
hauberjunum ~um
communes tannatores emerunt ‥ diversa coria ~a ‥ et ea tannata vendiderunt
cum vjc pellibus vitulinis ~is
nullus emat infra burgum ‥ coria recentia vel pannum ~um(
filo ~o(v.
pro ij parvis peciis tele lini ~e
pro ‥ j parvo fardello serici ~i
lego ‥ xx duodenas stricti panni ~i
medietatem pedagii ferri ~i
de vicecomitibus ‥ vel aliis qui retonsores ceperint ‥ cum retonsura ~a vel in platis seisitos
o desperabilem ~amque mentis hebetudinem!
dum altercaretur crudus cum voce tyrannus
ad belli certamina cruda
- 1. rauw, ongekookt [exta victimae; caro];
- 2. onbewerkt, ruw; ➤ caestus ~ uit onbewerkt leer; cortice -o hasta;
- 3. onrijp (v. vruchten) [poma];
- 4. (poët.) nog onrijp, nog te jong; ➤ -a viro virgo;
- 5. (Tac.) nog pril, nog nieuw [amor; servitium];
- 6. (Verg.; Tac.) kras [senectus];
- 7. met volle maag; met bedorven maag;
- 8. (postklass.) onverteerd;
- 9. (poët.; postklass.) bloedend, bloedig [vulnus];
- 10. (poët.) gevoelloos, wreed, hardvochtig [Getae; ensis; bella];
- 11. (Suet.) ruw, ongevormd, onbeschaafd.
生未煮。生不熟。未銷化者。兇。— homo 食不銷化之人。Crudum servitium 難當之奴。 Crudum funus 夭死。Cruda senectus 壯之老人。Poma cruda 生果。 Cruda caro 生肉。Crudum vulnus 新傷。Crudum solum 未耕之地。Puella cruda marito 未可嫁之女。
Suggest a Translation
See an image
- CRV-, bloody, bleeding, trickling with blood: volnera, O.: exta, L.— With full stomach, stuffed with food, dyspeptic: qui de conviviis auferantur crudi: pilā ludere inimicum crudis, H.: (homo) crudior: bos, H.—Unripe, immature, crude, raw: poma: equa marito, H.: servitium, too new, Ta.—Fresh, vigorous: senectus, V., Ta.—Unprepared, immature, raw, crude: caestus, of raw hide, V.: rudis cortice crudo hasta, V.: pavo, undigested, Iu.: quia crudus fuerit, hoarse.—Fig., rough, unfeeling, cruel, merciless: ille precantem defodit Crudus humo, O.: ensis, V.: tyrannis, Iu.
-
…amictus. Ipse ratem conto subigit, velisque ministrat, et ferruginea subvectat corpora cymba, iam senior, sed cruda deo viridisque senectus. Huc omnis turba ad ripas effusa ruebat, matres atque viri, defunctaque corpora vita magnanimum…
Vergil, Aeneid
-
…, ut cum sua sponte, nulla adhibita vi, consumptus ignis exstinguitur, et quasi poma ex arboribus, cruda si sunt, vix evelluntur, si matura et cocta, decidunt, sic vitam adulescentibus vis aufert, senibus…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…illo die esse mortuum. Magnum crimen et impudens mendacium perspicite cetera. dico illum, cum ad illud prandium crudior venisset et, ut aetas illa fert, sibi tamen non pepercisset, aliquot dies aegrotasse et ita esse mortuum…
Cicero, pro Cluentio
-
…. Noli enim mihi fingere asotos, ut soletis, qui in mensam vomant, et qui de conviviis auferantur crudique postridie se rursus ingurgitent, qui solem, ut aiunt, nec occidentem umquam viderint nec orientem, qui consumptis…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…quod est animadversum, stultitiae peccatum videtur ; stultitia autem excusationem non habet, quia nemo videtur, aut quia crudus fuerit aut quod ita maluerit, stultus fuisse ; quo etiam gravius iudicium in dicendo subimus quotiens enim dicimus ,…
Cicero, de Oratore
-
…noluisse aut valetudine impediti non potuisse consequi id, quod scirent, putantur noluit inquiunt hodie agere Roscius, aut crudior fuit ; oratoris peccatum, si quod est animadversum, stultitiae peccatum videtur ; stultitia autem excusationem non habet ,…
Cicero, de Oratore
-
…caelesti ad eadem, quae supra scripta sunt. inponuntur et pectori in febris ardoribus, ad stomachi autem dolores cruda decoctave cerati modo inponuntur. lanugo eorum carbunculos sanat. cocta in vino et inlita cum cera alopeciis capillum reddunt…
Pliny the Elder, Natural History
-
…expertas pollice chordas dat puero, canit ille libens immania laudum semina quot tumidae superant iussa novercae. Amphitryoniades, crudum quo Bebryca caestu obruent Pollux, quanto circumdata nexu ruperit Aegides Minoia bracchia tauri, maternos in fine toros superisque…
Statius, P. Papinius, Achilleis
-
…cum rosaceo, item aurium e passo quaeque in manibus intumescant vel erumpant, stomachi dolores in vino decocta vel cruda tritaque. idem effectus et ad vulvas, ad testes vero et sedem prociduam quaeque et alia ibi sint vitia…
Pliny the Elder, Natural History