cibus
cibus, food, victuals, nutriment, fodder
food is distributed into all limbs
- food for man and beast, victuals, fare, nutriment, fodder (class. in prose and poetry, both in sing. and plur.; syn.: esca, epulae; opp. potio, Cic. Fin. 1, 11, 37; cf. id. N. D. 2, 54, 136; so, cibus potusque, Tac. A. 13, 16: cibus et vinum, Cic. Div. 1, 29, 60; Juv. 10, 203: unda cibusque, Ov. M. 4, 262): cibum capere, Plaut. Trin. 4, 2, 60 (902); Ter. Eun. 368: petere, id. ib. 491; id. Heaut. 978: capessere (of animals), Cic. N. D. 2, 47, 122: sumere, Nep. Att. 21, 6; Plin. 30, 5, 12, § 36: tantum cibi et potionis adhibendum, etc., Cic. Sen. 11, 36: digerere, Quint. 11, 2, 35; cf. id. 11, 3, 19: coquere, Varr. R. R. 2, 10, 7: concoquere, Cic. Fin. 2, 20, 64: mandere, id. N. D. 2, 54, 134: cibos suppeditare, id. Leg. 2, 27, 67: (Cleanthes) negat ullum esse cibum tam gravem, quin is die et nocte concoquatur, id. N. D. 2, 9, 24; cf.: suavissimus et idem facillimus ad concoquendum, id. Fin. 2, 20, 64: flentes orabant, ut se cibo juvarent, Caes. B. G. 7, 78 fin.: cibus animalis, the means of nourishment in the air, Cic. N. D. 2, 55, 136: cibi bubuli, Varr. R. R. 2, 11, 3; 1, 23, 2: cibus erat caro ferina, Sall. J. 18, 1: cum tenues hamos abdidit ante cibus, the bait, Tib. 2, 6, 24; Ov. M. 8, 856; 15, 476.—
- B Transf. to the nourishment of plants, the nutritive juice, Lucr. 1, 353; Plin. 17, 2, 2, § 12.—
- II Trop., food, sustenance (rare): quasi quidam humanitatis cibus, Cic. Fin. 5, 19, 54: cibus furoris, Ov. M. 6, 480: causa cibusque mali, id. R. Am. 138.
dulcia de ramis carpunt alimenta ciborum
cum ‥ sine ~o et potu ‥ quatriduo perseveraret
ad refectionem civorum
cybi penuria ‥ afflicti
~is quadragesimalibus ‥ sint contenti
est tam melodia dulcisona quam odor suavissimus ~us ejus [sc. anime ]
salutarem eis [ovibus Christi ] ~um providere
habent de rege ~um et potum
L. aurifaber ‥ operatur opus monasterii sine mercede ad ~um abbatis dum operatur
aquarius [capit ] duplicem ~um
faciendo ‥ secaturas in autumpno ad ~um aule
inveniet ‥ j hominem ad metendum bladum domini ‥ ad sibum domini
metunt ‥ cum xij hominibus, qui habebunt ~um semel in die
lentigo natat in aquis, ~us anatis est, ‥ A. †enedechede [v. l. ]enedethe ; (?) l.enedemete
- 1. voedsel voor mensen en dieren, spijs, voer; ➤ ~ agrestis; -um sumere tot zich nemen; -um petere;
- 2. (metaf.) voeding, voedsel [mali; furoris];
- 3. (poët.) lokaas [fallax];
- 4. maaltijd, het eten.
His temporibus oportet dari de celleraria Abbatis caritas fratribus tam ad cœnam quam ad Cibum.
Probusfol. 66 :
Petrus de Chapon est homo comitis, et tenet de eo j. eminam terræ et 2. falcatas prati et debet inde unam eminam frumenti,.... et habet ibi duos Cibos.Et fol. 67 :
Debet habere de comite ille qui solvit,... Cibum suum.Vide Receptum 1.
Quarta collatio fit in Cœna Domini,.... et loco hostiarum ministrantur Cibi seu watelli, quos oportebit aliquando cessare et redire ad hostias, ut antiquitus fiebat, quia propter aviditatem edendi dictos Cibos seu watellos, jam non sufficiunt nongenti aut mille.
Cui Margaretæ imponebatur potiones seu malum Cibum dicto ejus marito, ipso in infirmitate existente, ad finem quod citius moreretur, ministrasse.
- food, victuals, nutriment, fodder: Cibum capiet cum eā, T.: advorsus famem, non lubidini erat, S.: suavitatem cibi sentire: sumere, N.: tantum cibi et potionis adhibendum: facillimus ad concoquendum: se cibo iuvare, Cs.: animalis, nourishment in the air: celare cibis fallacibus hamos, bait, O.: dediti somno ciboque, Ta.: cibus omnis in illo Causa cibi est, causes hunger, O.—Prov.: E flammā petere cibum, i. e. to snatch victuals from a funeral pyre, T.—Fig., food, nourishment, sustenance: humanitatis: flammae, O.
-
…, ebrios sobriis, dormientis vigilantibus qui mihi accubantes in conviviis, complexi mulieres impudicas, vino languidi, conferti cibo, sertis redimiti, unguentis obliti, debilitati stupris eructant sermonibus suis caedem bonorum atque urbis incendia. quibus ego…
Cicero, in Catilinam
-
…potis est, tanquam philosophorum habent disciplina ex ipsis Vocabula, parasiti item ut Gnathonici vocentur. Viden otium et cibus quid faciat alienus Sed ego cesso Ad Thaidem hanc deducere, et rogitare ad coenam ut veniat Sed Parmenonem ante…
Terence, Eunuchus
-
…. Audio. Te esse illum dicam. Intelligo. Tu illis fruare commodis quibus tu illum dicebas modo ; Cibum una capias, adsis, tangas, ludas, propter dormias ; Quandoquidem illarum neque te quisquam novit, neque…
Terence, Eunuchus
-
…detur domum Quid ita Rogitas Summa forma semper conservam domi Videbit ; colloquetur ; aderit una in unis aedibus ; Cibum nonnunquam capiet cum ea ; interdum propter dormiet. Quid si nunc tute fortunatus fias Qua re Parmeno Responde .…
Terence, Eunuchus
-
…de materia grandescere alique. Huc accedit uti sine certis imbribus anni laetificos nequeat fetus submittere tellus nec porro secreta cibo natura animantum propagare genus possit vitamque tueri ; ut potius multis communia corpora rebus multa putes esse, ut verbis…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…esse, vincto pectore, ut gracilae sient. Si qua est habitior paulo, pugilem esse aiunt, deducunt cibum. Tametsi bona est natura, reddunt curatura iunceas Itaque ergo amantur. Quid tua istaec Nova figura oris .…
Terence, Eunuchus
-
…peragebant otia gentes. ipsa quoque inmunis rastroque intacta nec ullis saucia vomeribus per se dabat omnia tellus ; contentique cibis nullo cogente creatis arbuteos fetus montanaque fraga legebant cornaque et in duris haerentia mora rubetis et quae deciderant patula Iovis…
Ovid, Metamorphoses
-
…autem in totum corpus distribuitur per venas admodum multas in omnes partes corporis pertinentes. Quem ad modum autem reliquiae cibi depellantur tum astringentibus se intestinis tum relaxantibus, haud sane difficile dictu est, sed tamen praetereundum est, ne…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…datum est, ne si quid in eam cibi forte incidisset spiritus impediretur. Sed cum alvi natura subiecta stomacho cibi et potionis sit receptaculum, pulmones autem et cor extrinsecus spiritum ducant, in alvo multa sunt mirabiliter effecta ,…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…compensanda sunt, pugnandum tamquam contra morbum sic contra senectutem, habenda ratio valetudinis, utendum exercitationibus modicis, tantum cibi et potionis adhibendum, ut reficiantur vires, non opprimantur. nec vero corpori solum subveniendum est, sed menti…
M. Tullius Cicero, De Senectute