debello
debello, to fight out, fight completely, finish a war
- I Neutr., to bring a war to an end, to finish a war. So rare in the act. form: Aulius cum Ferentanis uno secundo proelio debellavit, Liv. 9, 16; cf. id. Epit. 33; id. 44, 39 fin.; 35, 35. But exceedingly common as an impersonal: debellari eo die cum Samnitibus potuisse, Liv. 8, 36; cf. id. 4, 58: ne absente se debellaretur, id. 41, 18: proelioque uno debellatum est, id. 2, 26; 31, 48 fin. Drak.; cf. id. 7, 28: debellatum est (erat, etc.), id. 2, 31; 3, 70; 9, 4 al.: debellatum foret, id. 23, 13; Tac. Agr. 26; id. H. 3, 19; Flor. 3, 5, 11 al.: debellatum iri, Liv. 29, 14; and in the part. perf. absol. debellato, after the war is ended (freq. in Livy): eum quasi debellato triumphare, Liv. 26, 21; so id. 29, 32; 30, 8 al.—
- II Act. (poet. and post-Aug.). *
- A With a homogeneous object, to fight out: rixa super mero debellata, Hor. Od. 1, 18, 8.—
- B With heterog. object, to conquer completely, to vanquish, subdue: parcere subjectis et debellare superbos, Verg. A. 6, 853; gentem, id. ib. 5, 731: hostem clamore, Tac. Agr. 34: Darium, Plin. 6, 13, 16, § 41: Gallias, Suet. Ner. 43: Illyricum, id. Tib. 17: Indiam, * Ov. M. 4, 605; Vulg. Isa. 7, 1; 63, 10.—
- 2 Trop.: olim fugissemus ex Asia, si nos fabulae debellare potuissent, Curt. 9, 2, 15: debellat eos (fungos) et aceti natura, Plin. 22, 23, 47, § 99.
- 1. (een strijd) uitvechten, ten einde voeren [rixam];
- 2. veroveren, overwinnen, overmeesteren [gentem; hostem; clamore];
- 3. (metaf.) bestrijden, onderdrukken, tegengaan; ➤ alium canum morsus debellat helpt tegen.
- to fight out, fight completely, finish a war: cum Ferentanis uno secundo proelio, L.: debellari eo die cum Samnitibus potuisse, L.: proelioque uno debellatum est, L.: quasi debellato, as if the war were over, L.: rixa super mero debellata, fought out, H. — To vanquish, subdue: superbos, V.: debellata India, O.: hostem clamore, Ta.
-
…pugnatis adversum regem Babylonis et Chaldeos qui obsident vos in circuitu murorum et congregabo ea in medio civitatis huius et debellabo ego vos in manu extenta et brachio forti et in furore et in indignatione et in ira grandi et percutiam…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…qui transit per Babylonem stupebit et sibilabit super universis plagis eius praeparamini contra Babylonem per circuitum omnes qui intenditis arcum debellate eam non parcatis iaculis quia Domino peccavit clamate adversus eam ubique dedit manum ceciderunt fundamenta eius destructi sunt muri eius…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…dedit filio an patri divus Augustus, quamvis illum umbra adoptivi patris abscondit Quantam cepisset voluptatem, si illum post debellata arma civilia vidisset securae paci prae sidentem, non adgnoscens bonum suum nec satis credens, quotiens ad se respexisset…
Seneca, De Beneficiis
-
…imperio populos, Romane, memento ; hae tibi erunt artes ; pacisque imponere morem, parcere subiectis, et debellare superbos. Sic pater Anchises, atque haec mirantibus addit Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis ingreditur, victorque…
Vergil, Aeneid
-
…contigerunt in Israhel et qualia mandavit rex et sequenti anno congregavit electorum virorum sexaginta milia et equitum quinque milia ut debellaret eos et venerunt in Iudaeam et castra posuerunt in Bethoron et occurrit illis Iudas cum decem milibus viris et viderunt…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…. namque ut, conlatis admoto consule castris, sustulerat Fortuna moras, signumque furoris accensae uiso poscebant hoste cohortes debellata procul, quaecumque uocantur Hiberis, ingenti Tyrius numerosa per agmina ductor uoce sonat non Pyrenen Rhodanumue ferocem iussa aspernatos…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…Trifanum inter Sinuessam Minturnasque is locus est occurrit. priusquam castris locus caperetur, sarcinis utrimque in aceruum coniectis pugnatum debellatumque est ; adeo enim accisae res sunt ut consuli uictorem exercitum ad depopulandos agros eorum ducenti dederent se omnes Latini…
Livy, ab Urbe Condita
-
…Romanis praebuisset, Pontici per errorem longius cadentis umbras suas quasi hostium corpora petebant. Et Mithridates quidem nocte illa debellatus est. Nihil enim postea valuit, quamquam omnia expertus more anguium, qui optrito capite postremum cauda minantur .…
Lucius Annaeus Florus, Epitome Rerum Romanorum
-
…cum servitiis. iudicum autem appellatione separare eum ordinem primi omnium instituere gracchi discordi popularitate in contumeliam senatus, mox debellata auctoritas nominis vario seditionum eventu circa publicanos substitit et aliquamdiu tertiae sortis viri publicani fuere. m. cicero demum…
Pliny the Elder, Natural History
-
…dedit illi et mandavit illi movere castra contra faciem Iudaeae et mandavit ei aedificare Caedronem et obstruere portas civitatis et debellare populum rex autem persequebatur Tryfonem et pervenit Cendebeus Iamniam et coepit inritare plebem et conculcare Iudaeam et captivare populum et…
Vulgate, Latin Vulgate