deligo

deligo, to choose, pick out, select, elect, designate, single out

deligo2, to bind together, tie up, bind fast, fetter, make fast

locum castris delegit
he selected a place for camp

dē-lĭgo, lēgi, lectum, 3, v. a. [1. lego], to choose out, to select (for syn. cf.: lego, coopto, designo, eligo, seligo).

I In gen. (freq. and class.): continuo Amphitruo delegit viros primores principes, Plaut. Am. 1, 1, 49 (201): ad eas res conficiendas Orgetorix deligitur, Caes. B. G. 1, 3, 3: quodsi liber populus deliget, quibus se committat; deligetque optimum quemque, Cic. Rep. 1, 34: qui ex senatu in hoc consilium delecti estis, id. Rosc. Am. 3 fin.; so with ex, id. Agr. 2, 9, 23; id. Mil. 8, 21; id. Rep. 1, 44; Caes. B. G. 3, 18; 5, 11; Sall. J. 23, 2; Liv. 8, 33 et saep.; poet. with ab: delectos ordine ab omni centum oratores, Verg. A. 7, 152: Otho (Celsum) bello inter duces delegit, Tac. H. 1, 71: locum castris, Caes. B. G. 1, 49; 2, 17: hunc sibi locum domicilio, id. ib. 2, 29 fin. et saep.: re frumentaria comparata equitibusque delectis, id. ib. 4, 7; and so of soldiers, id. ib. 1, 48; Sall. J. 46, 7; 49, 1 al.: delecti Latio et Laurentibus agris, Verg. A. 11, 431: melimela ad lunam delecta, Hor. S. 2, 8, 32.—Poet.: altaque mortali deligere astra manu, Prop. 2, 32, 50 (3, 30, 50 M. dub.; al. deripere).—
II In partic.
- A Of fruits, to gather, pick off: oleam, Cato R. R. 144, 1: uvam, ib. 112, 2: fructum, Col. 5, 10, 10.—
- B With the accessory idea of removal to a distance, to choose out and send or take away (rare): amentem ex aedibus, Plaut. As. 3, 3, 42 (632): senes ac fessas aequore matres, Verg. A. 5, 717.

dē-lĭgo, āvi, ātum, 1, v. a. (de in the sense of reduction in breadth; cf. devincire),

to bind or tie together; to bind up, to bind fast (good prose): homini rostrum deliges, Plaut. Men. 1, 1, 13 (89): brachium superimposito penicillo, Cels. 2, 10 fin.: vulnus, Quint. 2, 17, 9; 2, 21, 17; cf.: deligatus et plurimis medicamentis delibutus, id. 11, 3, 129: veretra, Suet. Tib. 62 et saep.: hominem proripi atque in foro medio nudari ac deligari et virgas expediri jubet, Cic. Verr. 2, 5, 62; cf. id. ib. 2, 4, 40: sarmentis circum cornua boum deligatis, Quint. 2, 17, 19: naviculam ad ripam, Caes. B. G. 1, 53, 3; so, naves ad ancoras, id. ib. 4, 29; and, naves ad terram, id. B. C. 3, 39: epistolam ad amentum, id. B. G. 5, 48, 5: ad patibulos deligantur, cruci defiguntur, Licinius ap. Non. 221, 11; cf.: aliquem ad palum, Liv. 2, 5; 8, 7: viros ac feminas ad stipitem, Suet. Ner. 29 al.: alterius collo ascopera deligata, id. ib. 45.

1. dē-ligo, āvi, ātum, āre, I) anbinden, befestigen, a) lebl. Objj.: binas tabellas dextrā et sinistrā, Varro: antennas asseresque validos, Curt.: veretra, Suet. – gew. m. Ang. wohin? od. wo? durch Praepp. od. durch bl. Dat., apud (an) mensam plenam homini rostrum (den Schnabel = Mund), Plaut.: naves ad terram, Caes.: naviculam ad ripam, Caes.: onerarias (naves) ad ancoras, Caes.: tragulam cum epistula ad amentum, Caes.: duarum arborum capita inflectere et ad pedes militis deligare, Vopisc.: sarmenta circum cornua boum od. in cornibus iuvencorum deligata, Quint. u. Nep.: del. tesseras insculptis suis et patrum nominibus dextro brachio, Iustin.: super alterum (oculum) lanam imponere et deligare, Cels.: eiusque fili capita inter se deligantur, Cels. – b) leb. Wesen u. deren Glieder, alqm ad palum, Cic. (u. so bl. hominem del., scil. ad palum, Cic.): viros ac feminas ad stipitem, Suet.: in ea (statua) Sopatrum divaricari et deligari iubet, Cic.: noxio post terga deligantur manus, Sen. rhet.: übtr., deligatus morbo carnis, gefesselt an usw., Augustin. conf. 6, 12. – II) prägn.: a) mit etw. umbinden, in etw. binden, linteolo deligatis tantum granis XXX, Plin. 20, 184. – b) insbes., als chirurg. t. t., eine Munde od. ein Glied od. jmd. umbinden, verbinden, vulnus, Quint.: brachium, Cels.: brachium superimposito penicillo, Cels.: caput fasciis, Cels.: crura et femora brachiaque plurimis locis, Cels.: saucios, Auct. b. Afr.: qui propter erat valetudinem et deligatus et plurimis medicamentis delibutus, Quint.

2. dē-ligo, lēgī, lēctum, ere (de u. legere), I) ablesen, abnehmen, Früchte, uvam, Cato: temporibus certis maturam uvam, Ov.: oleam, Cato: fructum, Col.: tenui primam ungue rosam, Ov.: melimela minorem ad lunam delecta, Hor. – andere Ggstde., alta mortali astra manu, herabholen, Prop. 2, 32, 50. – II) auswählen = durch eine getroffene Wahl zu etwas nehmen, wählen (so daß del. nur die getroffene Wahl, aber eligere, »auslesen« = »nicht den ersten besten nehmen«, die wirkliche Auswahl aus mehreren bezeichnet; vgl. Benecke Cic. Deiot. 24. p. 115), A) im allg. (s. imWortspiel: deligere oportet, quem velis diligere, Cornif. rhet. 4, 29): ex his (statuis) C. Marcelli statuam, Cic.: diem ad inimicos opprimendos, Nep.: alqm non ad sententiam legis, sed ad suam spem aliquam de civitate, Cic.: magistratus, consulem, Cic.: imperatorem (Kaiser), Vopisc.: alqs pro consule Asiae in locum alcis delectus est, Vopisc.: ad eas res conficiendas Orgetorix deligitur, Caes.: m. dopp. Akk., alqm potissimum generum (zum Schw.), Cic.: im Pass. m. dopp. Nom., duces (zu A.) ii deliguntur, qui etc., Caes. – m. folg. indir. Fragesatz od. Relativsatz, tempus a natura ad deligendum quam quisque viam vivendi sit ingressurus datum est, Cic.: vos unum illum ex omnibus delegistis, quem (um ihn) bello praedonum praeponeretis, Cic.: Aristides delectus est, qui (damit er) constitueret etc., Nep. – ex senatu in hoc consilium delecti estis, Cic.: aut uni tribuendum est (consilium publicum rei publicae) aut delectis quibusdam, d.i. einem Ausschuß, Cic.: delecti Aetolorum, der engere Ausschuß (= apocleti, w. s.), Liv. – als milit. t. t., auswählen, ausheben, d. locum castris idoneum, Caes.: centenos viros ex omni pedite atque equite, Liv.: duces hostium XL milia ex omni numero deligunt earum civitatum, quae etc., d.i. heben aus usw., Caes.: d. vexillarios e legionibus, ausheben zu einem Angriffe, detachieren, Tac.: so delecta manus, ein Detachement, Sall.: ebenso delecti pedites, Sall.: delecti militum, eine Elite von S., Curt. – B) insbes., als untauglich ausscheiden, aussondern, entfernen, alqm ex aedibus, Plaut.: longaevos senes ac fessas aequore matres, Verg. Vgl. Jordan. Cic. Caecin. 76. p. 258 sq.

…milia erant VI, totidem numero pedites velocissimi ac fortissimi, quos ex omni copia singuli singulos suae salutis causa delegerant cum his in proeliis versabantur, ad eos se equites recipiebant ; hi, si quid erat durius, concurrebant…

Julius Caesar, Gallic War
…seque ad suos recepit suisque imperavit ne quod omnino telum in hostes reicerent. Nam etsi sine ullo periculo legionis delectae cum equitatu proelium fore videbat, tamen committendum non putabat ut, pulsis hostibus, dici posset eos ab se…

Julius Caesar, Gallic War
…ob rem placuit ei ut ad Ariovistum legatos mitteret, qui ab eo postularent uti aliquem locum medium utrisque conloquio deligeret velle sese de re publica et summis utriusque rebus cum eo agere. Ei legationi Ariovistus respondit si quid ipsi…

Julius Caesar, Gallic War
…, ultra eum locum, quo in loco Germani consederant, circiter passus DC ab his, castris idoneum locum delegit acieque triplici instructa ad eum locum venit. Primam et secundam aciem in armis esse, tertiam castra munire iussit…

Julius Caesar, Gallic War
…consilio florentissimis rebus domos suas Helvetii reliquissent uti toti Galliae bellum inferrent imperioque potirentur, locumque domicilio ex magna copia deligerent quem ex omni Gallia opportunissimum ac fructuosissimum iudicassent, reliquasque civitates stipendiarias haberent. Petierunt uti sibi concilium totius Galliae…

Julius Caesar, Gallic War
…volnero fuisti igitur apud Laecam illa nocte, Catilina, distribuisti partis Italiae, statuisti quo quemque proficisci placeret, delegisti quos Romae relinqueres, quos tecum educeres, discripsisti urbis partis ad incendia, confirmasti te ipsum iam esse exiturum…

Cicero, in Catilinam
…agminis nostri impediretur, non omittendum sibi consilium Nervii existimaverunt. Loci natura erat haec, quem locum nostri castris delegerant. Collis ab summo aequaliter declivis ad flumen Sabim, quod supra nominavimus, vergebat. Ab eo flumine pari…

Julius Caesar, Gallic War
…res conficiendas biennium sibi satis esse duxerunt ; in tertium annum profectionem lege confirmant. Ad eas res conficiendas Orgetorix deligitur. Is sibi legationem ad civitates suscipit. In eo itinere persuadet Castico, Catamantaloedis filio, Sequano, cuius…

Julius Caesar, Gallic War
…exagitati, cum alias bellum inferrent, alias inlatum defenderent, consensu eorum omnium pace facta hunc sibi domicilio locum delegerant. Ac primo adventu exercitus nostri crebras ex oppido excursiones faciebant parvulisque proeliis cum nostris contendebant ; postea vallo pedum…

Julius Caesar, Gallic War
…coniecisse quo propter paludes exercitui aditus non esset. His rebus cognitis, exploratores centurionesque praemittit qui locum castris idoneum deligant. Cum ex dediticiis Belgis reliquisque Gallis complures Caesarem secuti una iter facerent, quidam ex his, ut postea…

Julius Caesar, Gallic War

Frequency

1613th

most frequent word

Most used by

Tacitus
Cornelius Nepos
Julius Caesar
Sallust
Curtius Rufus, Quintus

Frequency

4271st

most frequent word

Most used by

Celsus
Julius Caesar
Cornelius Nepos
Suetonius
Aulus Gellius

Collocations

deligo

locus 45
cum 41
dux 37
magnus 35
habeo 34
aut 33
tamen 30
populus 30
bellum 28
video 27

deligo2

super2 15
inter 12
pars 12
ita 11
vulnus 11
bracchium 10
quoque 10
idem 9
etiam 9
ubi 9

Textbooks

MorelandFleischer 12

Menu

Word wheel

deligo

Saved

Recent