disicio
disicio, to throw asunder, drive asunder, scatter, disperse, break up, tear to pieces
- I In gen.: partibus disjectis disque supatis, Lucr. 1, 651; cf. id. 1, 1020: materies, id. 2, 939: vis animaï (with dispertita and discissa), id. 3, 639: equi, id. 5, 400: in vasta urbe lateque omnibus disjectis moenibus, i. e. distributed, stretching out in various directions, Liv. 24, 2; cf. id. 24, 33 fin.: disjecta nube, Plin. 2, 49, 50, § 134: nubes, Ov. M. 10, 179: nubila, id. ib. 1, 328: membra, id. ib. 3, 724; cf.: corpora ponto (with age diversos), Verg. A. 1, 70: rates, id. ib. 1, 43; cf.: naves passim, Liv. 30, 24: naves in aperta Oceani, Tac. A. 2, 23 et saep.: frontem mediam mentumque securi, Verg. A. 12, 308; cf.: scyphus in duas partes disjectus, Varr. ap. Gell. 3, 14, 3: crinem disjecta Venus, with dishevelled hair, Sil. 5, 203; of money, to squander, Val. Max. 3, 5, 2.—
- II In partic.
- A Milit. t. t., to disperse, scatter, rout the enemy: ea (phalange) disjecta, Caes. B. G. 1, 25, 2; Liv. 44, 41; Pompeius ap. Cic. Att. 8, 12 B.: Sall. C. 61, 3; id. J. 50, 6; Nep. Milt. 2 al.: hostium disjecta frangere, the scattered enemy, Amm.29, 4.—
- B Pregn., to dash to pieces, lay in ruins, destroy; to frustrate, thwart, bring to naught.
- 1 Lit.: arcem a fundamentis, Nep. Timol. 3, 3: moenia urbium, id. ib. § 2; Ov. M. 12, 109: statuas, Suet. Caes. 75: sepulchra, id. ib. 81 al.: globum consensionis, to dissolve, Nep. Att. 8, 4: pecuniam, i. e. to squander, Val. Max. 3, 5, 2; cf. absol.: dide, disice, per me licet, Caecil. ap. Cic. Cael. 16, 37.—
- 2 Trop. (i. q. discutere, II. B. 2.): dissice compositam pacem, Verg. A. 7, 339; so, pacem, Sil. 2, 295: rem, Liv. 2, 35: consilia ducis, id. 25, 14: cogitationem regiam, Vell. 1, 10: exspectationem novarum tabularum, Suet. Caes. 42.
- 1. verbrijzelen, stukslaan, vernielen, neerhalen [statuas; munitiones; moenia];
- 2. uiteendrijven, uiteenjagen, uiteen doen vallen, verstrooien [aciem; naves; obvios; arenas verstuiven; capillos in de war maken]; ➤ disiecti equi; disiectae catervae; disiecta comas met loshangende haren; — p. adj. disiectus, a, um (a) verspreid liggend [aedificia; moenia]; (b) (Tac.) verspreid wonend;
- 3. verijdelen, dwarsbomen [novarum tabularum exspectationem; consilia ducis].
- dis + iacio, to throw asunder, drive asunder, scatter, disperse, break up, tear to pieces: late disiectis moenibus, L.: disiecta spatio urbs, L.: nubīs, O.: ostendens disiectis volnera membris, i. e. the wounded body with limbs torn off, O.: disice corpora ponto, V.: ratīs, V.: passim navīs, L.: disiecti membra poëtae, H.—To rout, disperse, scatter: eā (phalange) disiectā, Cs.: quos medios cohors disiecerat, S.: barbarorum copiis disiectis, N.: pulsos in fugam, Ta.—To dash to pieces, ruin, destroy: arcem a fundamentis, N.: moenia urbium disiecta, dilapidated, N.: dide, dissice, Caecil. ap. C.—Fig., to thwart, overthrow, frustrate, bring to naught: pacem, V.: consilia ducis, L.
-
…spem fugae tolleret, cohortatus suos proelium commisit. Milites loco superiore pilis missis facile hostium phalangem perfregerunt. Ea disiecta gladiis destrictis in eos impetum fecerunt. Gallis magno ad pugnam erat impedimento quod pluribus eorum scutis uno ictu pilorum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quem quisque vivus pugnando locum ceperat, eum amissa anima corpore tegebat. Pauci autem, quos medios cohors praetoria disiecerat, paulo divorsius, sed omnes tamen advorsis volneribus conciderant. Catilina vero longe a suis inter hostium cadavera repertus…
Sallust, Catilina
-
…navigat aequor, Ilium in Italiam portans victosque Penates incute vim ventis submersasque obrue puppes, aut age diversos et disiice corpora ponto. Sunt mihi bis septem praestanti corpore nymphae, quarum quae forma pulcherrima Deiopea, conubio iungam stabili…
Vergil, Aeneid
-
…potuit submergere ponto, unius ob noxam et furias Aiacis Oilei Ipsa, Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem, disiecitque rates evertitque aequora ventis, illum expirantem transfixo pectore flammas turbine corripuit scopuloque infixit acuto. Ast ego, quae…
Vergil, Aeneid
-
…milibus unum, et superesse videt de tot modo milibus unam, innocuos ambo, cultores numinis ambo, nubila disiecit nimbisque aquilone remotis et caelo terras ostendit et aethera terris. Nec maris ira manet, positoque tricuspide telo mulcet…
Ovid, Metamorphoses
-
…te ad me nihil scribere et potius ab aliis quam a te de re publica me certiorem fieri. nos disiecta manu pares adversario esse non possumus ; contractis nostris copiis spero nos et rei publicae et communi saluti prodesse posse…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, illae servantur sancte ; haec parvi temporis memoriam, illae perpetuae existimationis fidem et religionem amplectuntur ; haec sunt disiecta, illae sunt in ordinem confectae. itaque adversaria in iudicium protulit nemo ; codicem protulit, tabulas recitavit .…
Cicero, pro Q. Roscio comoedo
-
…vicissim hostes eadem transgressi nostros longius summovebant. Accidebat autem cotidianis pabulationibus id quod accidere erat necesse, cum raris disiectisque ex aedificiis pabulum conquireretur, ut impeditis locis dispersi pabulatores circumvenirentur ; quae res, etsi mediocre detrimentum iumentorum ac…
Julius Caesar, Gallic War
-
…copias adduceret, in eo loco permanere quem delegissent, pabulatione autem, quae propter anni tempus cum exigua tum disiecta esset, et frumentatione et reliquo commeatu ex insidiis prohibere Romanos. Quae Caesar consentientibus pluribus cum cognosset atque ea…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quae extrema regio est provinciae meae. ibi cognovi partem navium Dolabellae diffugisse, reliquas Syriam Cyprumque petisse. quibus disiectis, cum scirem C. Cassi, singularis civis et ducis, classem maximam fore praesto in Syria, ad…
Cicero, Epistulae ad Familiares