dubito
dubito, to waver in opinion, be uncertain, be in doubt, be perplexed, doubt, question
BWL
to waver between war and peace
I do not doubt that he has written to Piso
Frieze-Dennison Vergil
Could not find dubitemus in Logeion dictionaries.
dubitemus Verb: present active subjunctive 1st plural of dubito
- I To waver in opinion or judgment, to be uncertain, to be in doubt, to doubt, question.
- α Absol. (rare but class.): ne vinolenti quidem quae faciunt eadem approbatione faciunt qua sobrii; dubitant, haesitant, revocant se interdum, Cic. Ac. 2 (Luc.), 17, 52; cf. id. ib. 2, 23, 72: et interrogamus et dubitamus et affirmamus, Quint. 6, 3, 70; cf. id. 10, 1, 19; 10, 3, 19: Livius frequentissime dubitat, id. 2, 4, 19; 9, 2, 20: vivo equidem, ne dubita; nam vera vides, Verg. A. 3, 316: ut jam liceat una comprehensione omnia complecti non dubitantemque (= sine ulla dubitatione) dicere, Cic. Fin. 5, 9, 26; id. Fam. 5, 16, 4 Madv.; so id. Div. 1, 55, 125.—
- β With de (class.): de indicando dubitat, Cic. Sull. 18, 52; id. Fam. 12, 17; Quint. 1, 10, 29; 4, 5, 13.—With a negation: nec vero de hoc quisquam dubitare posset, nisi, etc., Cic. Tusc. 1, 30, 73: de aliqua re, id. N. D. 1, 8: de divina ratione, id. ib. 2, 39, 99: de tua erga me voluntate, id. Fam. 13, 45 fin.; cf. id. Att. 12, 26: de ejus fide, Caes. B. G. 7, 21, 1: cf. id. ib. 7, 77, 10; 1, 40 fin.: de carminibus, Quint. 10, 5, 4: de ultima illa (parte), id. 12, 2, 10: de se, Pompei ap. Cic. Att. 8, 12 A et saep.—Pass. impers.: de armis dubitatum est, Cic. Caecin. 13, 38: de judicio Panaetii dubitari non potest, id. Off. 3, 3; so, de auctore, Quint. 7, 2, 8: de hac (virtute) nihil dubitabitur, id. 2, 20, 7.—
- γ With acc. (in class. prose only with a neutr. pron.): haec non turpe est dubitare philosophos, quae ne rustici quidem dubitant? Cic. Off. 3, 19, 77; Quint. 2, 17, 2; Plaut. Ps. 2, 1, 2 (575); Ov. H. 17, 37; id. M. 6, 194; id. Tr. 2, 331.—In the pass.: causa prorsus, quod dubitari posset, nihil habebat, Cic. Verr. 2, 2, 22, 55; cf. id. ib. 28, 69; Liv. 5, 3: dubitati tecta parentis, Ov. M. 2, 20: sidera, Stat. S. 1, 4, 2: ne auctor dubitaretur, Tac. A. 14, 7; cf. infra, ε: dicta haud dubitanda, Verg. A. 3, 170.—
- δ With an interrog. pron. (good prose, but rare): ubi tu dubites, quid sumas potissimum, Ter. Phorm. 343: non dubito, quid nobis agendum putes, Cic. Att. 10, 1, 2; id. Fam. 11, 17, 2; 15, 9; Caes. B. C. 2, 32, 10: cur dubitas, quid de re publica sentias? Cic. Rep. 1, 38 fin.; cf. id. ib. 3, 17 fin.; id. de Imp. Pomp. 16 fin.—
- ε With interrog. particles (very freq. and class.): si me non improbissime tractasset, dubitassem fortasse utrum, etc., Cic. Att. 16, 15, 1: desinite dubitare, utrum sit utilius, etc. . . . an, etc., Cic. Verr. 2, 3, 89; cf. impers., id. Att. 4, 15, 7; Liv. 5, 3: honestumne factu sit an turpe dubitant, Cic. Off. 1, 3, 9: dubitavi, hos homines emerem, an non emerem, Plaut. Capt. 2, 3, 95 (455); cf. Sall. J. 74, 2; Hor. C. 1, 12, 35: recte necne, etc., id. Ep. 2, 1, 80: licet et dubitare num quid nos fugerit, Quint. 6, 1, 3: dubito, num, etc., Plin. Ep. 6, 27, 1; Tac. H. 2, 37; de L. Bruto fortasse dubitarim, an, etc., Cic. Tusc. 4, 22, 50 et saep.—Cf. respecting the expression dubito an, the art. an, II., and Zumpt, Gramm. § 354.—Poet. in pass. (cf. supra, γ): an dea sim, dubitor, Ov. M. 6, 208.—
- ζ Non dubito, quin (very freq. and class.): non hercle dubito, quin tibi ingenio nemo praestiterit, Cic. Rep. 1, 23; id. Div. 1, 57, 129; id. de Sen. 10, 31; id. Att. 6, 2, 3; id. Fam. 13, 73 fin.; id. Verr. 2, 1, 40: numquid tu dubitas quin ego nunc perpetuo perierim? Have you a doubt? etc., Ter. Eun. 1043; Caes. B. G. 1, 17, 4; 1, 31, 15; Quint. 12, 1, 42; Suet. Tib. 17; Ov. H. 17, 11; 245; id. Tr. 5, 7, 59 et saep.; cf. pass. impers.: dubitari (non) potest, quin, etc., Cic. Ac. 2 (Luc.), 23 fin.; id. Off. 3, 2, 9; Quint. 10, 2, 1: dubitari potest quin usque eo eicienda sit, Sen. Contr. 1, 3, 1: illud cave dubites, quin, etc., Cic. Fam. 5, 20, 6; quid dubitas, quin sit, etc., Plaut. Aul. 2, 1, 42 (161); so in an interrog., id. Poen. 1, 1, 55 (183); 4, 2, 59 (881); Quint. 7, 6, 10; cf. Cic. N. D. 2, 38, 97; Caes. B. G. 7, 38, 8.—
- η With acc. and inf. (freq. only since the Aug. period, and in gen. only negatively; not found in Plaut., Ter., or Cic.; but usual in Nepos): neque humorem dubitavi aurasque perire, Lucr. 5, 249: gratos tibi esse qui de me rumores afferuntur, non dubito, Cic. Fam. 16, 21, 2 (cf., on the contrary, § 7: noli dubitare, quin te sublevaturus sim): ignorabant aut dubitabant animas hominum immortales esse, Lact. 6, 3, 5: non dubito, fore plerosque qui, etc., Nep. praef. § 1; id. Milt. 3, 6; id. Lys. 3, 5; id. Alcib. 9, 5; id. Ages. 3, 1; id. Eum. 2, 3; id. Hann. 11, 2; Liv. 2, 64; 22, 55 Drak. et saep.; Quint. 3, 7, 5; 5, 10, 76; 9, 4, 114; Suet. Claud. 35 et saep.; cf. in an interrog.: an est quisquam qui dubitet, tribunos offensos esse? Liv. 5, 3; so, quis dubitat, Quint. 9, 4, 68; 130; 10, 1, 81. —Pass. impers.: an dubitabitur, ibi partes oratoris esse praecipuas? id. prooem. § 12. —Affirm.: piraticam ut musicam, fabricam dici adhuc dubitabant mei praeceptores, Quint. 8, 3, 34.—
- 2 Transf., of inan. and abstr. subjects, to be uncertain, doubtful: si tardior manus dubitet, Quint. 5, 10, 124: suspensa ac velut dubitans oratio, id. 10, 7, 22: aut vincere aut, si fortuna dubitabit (= adversabit), etc., Liv. 21, 44 fin.: nec mox fama dubitavit, cum, etc., Flor. 1, 1, 2.—
- B Meton., to reflect upon, to ponder, consider, deliberate: in utramque partem cogitare, deliberare, etc. (very rare): haec dum dubitas, menses abierunt decem, Ter. Ad. 691: restat, judices, ut hoc dubitemus, uter, etc., Cic. Rosc. Am. 31, 88: percipe porro, quid dubitem, Verg. A. 9, 191: dubitaverat Augustus Germanicum rei Romanae imponere, had considered whether he should, Tac. A. 4, 57.
- II To waver in coming to a conclusion, to be irresolute; to hesitate, delay.
- α With inf. (so most commonly): non dubitaverim me gravissimis tempestatibus obvium ferre, Cic. Rep. 1, 4; so with a negation, id. ib. 1, 15; id. Lael. 1; id. de Or. 1, 40 et saep.; Caes. B. G. 2, 23, 2: flumen transire, 6, 8, 1; id. B. C. 1, 71, 2; 2, 33, 2 and fin.; Verg. A. 7, 311; 8, 614 et saep.: quid dubitamus pultare atque huc evocare ambos foras? Plaut. Bacch. 5, 1, 29 (1115); so in an interrog., id. Mil. 4, 2, 17 (1007); id. Ps. 2, 2, 30 (623); id. Poen. 3, 5, 44 (789); Caes. B. C. 2, 34, 4; Quint. 12, 5, 3; 12, 10, 63; Verg. A. 6, 807 al.—Very seldom affirmatively: quod ea illi nubere dubitabat, Sall. C. 15, 2: accusat fratrem, quod dubitet omnia quae ad beatam vitam pertineant ventre metiri, Cic. N. D. 1, 40, 113: dubitat agnoscere matrem, Stat. Ach. 1, 250: si forte dubitaret quod afferretur accipere, Curt. 4, 5: isdem mandatum ut occiderent, si venire dubitaret, id. 10, 8.—Ellipt.: quod dubitas, ne feceris, Plin. Ep. 1, 18, 5.—
- β Non dubito quin (rare in Cic. and Caes.): nemo dubitabat, quin, etc., Cic. Verr. 2, 2, 13, 33; id. Mil. 23, 63; id. Agr. 2, 26, 69: tum dubitandum non existimavit, quin proficisceretur, Caes. B. G. 2, 2, 5; id. B. C. 3, 71, 1; cf.: nolite dubitare, quin huic uni credatis omnia, Cic. de Imp. Pomp. 23, 68; and in an interrog.: dubitabitis, judices, quin? etc., id. Fl. 17, 40; id. de Imp. Pomp. 16, 49.—
- γ Absol. (rare): te neque umquam dubitasse, neque timuisse, Caes. B. G. 1, 41, 3: sed mora damnosa est, nec res dubitare remittit, Ov. M. 11, 377: quid igitur ego dubito? Plaut. Am. 1, 2, 283 (745); so in an interrog., id. Men. 5, 7, 6 (995); Caes. B. G. 5, 44, 3; Verg. A. 9, 12: magnitudine supplicii dubitantes cogit, Caes. B. G. 7, 4, 9; id. ib. 7, 63, 3; Sall. C. 28, 1 al.: dubitantia lumina, failing, Sil. 10, 154. —Hence,
- A dŭbĭtanter, adv. *
- 1 Doubtingly: sine ulla affirmatione, dubitanter unum quodque dicemus, Cic. Inv. 2, 3, 10.—
- 2 Hesitatingly, with hesitancy (very rare): illum verecunde et dubitanter recepisse, Cic. Brut. 22, 87; cf. Asin. Pollio ap. Cic. Fam. 10, 31, 2.—
- B dŭbĭ-tātim, adv. (i. q. dubitanter, 2.), hesitatingly, with hesitation (only in the foll. passages), Sisenn. ap. Non. 98, 33; so Cael. Ann. ib.
I intr., ¶ 1 balancer entre deux choses, hésiter, être indécis, douter : se nec umquam dubitasse neque timuisse Cæs. G. 1, 41, 3, [ils disaient] quʼils nʼavaient jamais eu ni hésitation ni crainte || de aliqua re, au sujet de qqch. : Cic. Tusc. 1, 70, etc.; de indicando Cic. Sulla 52, hésiter à dénoncer ; de judicio Panæti dubitari non potest Cic. Off. 3, 11, il ne saurait y avoir de doute sur lʼintention de Panétius ; in aliquo Cic. Br. 186, hésiter à propos de qqn ; [avec acc. de pron. n. ] : hæc non turpe est dubitare philosophos, quæ ne rustici quidem dubitent ? Cic. Off. 3, 77, nʼest-il pas honteux que des philosophes doutent dʼune chose dont ne doutent point les gens même dʼune nature grossière ? ¶ 2 douter si, que : dubitabunt sitne tantum in virtute ut. Cic. Fin. 5, 85, ils douteront quʼil y ait assez de force dans la vertu pour..., cf. Div. 2, 145 ; Att. 15, 9, 2 ; [avec num ] Sulla 24, 8 (mss) ; Plin. Min. Ep. 6, 27, 2 ; 6, 27, 5 ; Quint. 6, 1, 3 ; [avec an ] an dea sim, dubitor Ov. M. 6, 208, on met en doute ma divinité ; [int. double avec ne... an ] Cic. Off. 1, 9 ; [avec utrum... an ]Att. 4, 15, 7 ; [avec an seulement au 2e membre] Off. 1, 30 ; [avec anne seulement au 2e membre] Ov. F. 6, 28 || [avec an = si... ne... pas, sʼil nʼest pas vrai que] : de L. Bruto fortasse dubitarim, an propter infinitum odium... invaserit Cic. Tusc. 4, 50, à propos de L. Brutus, je pourrais peut-être douter si ce nʼest pas à cause de sa haine sans borne quʼil sʼest précipité..., cf. Verr. 2, 3, 76 ; dubitare an turpe non sit Cic. Off. 3, 50, douter que ce soit honteux ; [av. prop. inf., décad.] Lact. Inst. 6, 3, 5 ; Aug. Conf. 7, 10 || ne pas douter que, comment douter que, peut-on douter que, etc., non dubitare, quid dubitas, quid est quod dubites, etc., avec quin subj. : Cic. Div. 1, 129 ; CM 31 ; Att. 6, 2, 3 ; Br. 39, etc. ; Cæs. G. 1, 17, 4 ; 1, 31, 15 ; 7, 38, 8 ; Cic. Nat. 2, 97 ; Phil. 13, 22 ; [avec prop. inf. dans Nep. , Liv. , Plin. , etc.] || [av. pron. interr.] se demander avec embarras [ou] avec doute quʼest-ce que, pour qui, etc. : Ter. Phorm. 343 ; Cic. Verr. 2, 3, 111 ; Rep. 3, 27 ; Cæs. C. 2, 32, 10 ¶ 3 hésiter à, dubitare avec inf. [rare]: Cic. Nat. 1, 113 ; Sall. C. 15, 2 ; Curt. 4, 5, 2 ; 10, 8, 3 || mais non dubitare avec inf. ou avec quin, ne pas hésiter à, est fréq. dans Cic. et Cæs. ¶ 4 [en parl. de choses] : si fortuna dubitabit Liv. 21, 44, 8, si la fortune hésite ; velut dubitans oratio Quint. 10, 7, 22, une parole en qq. sorte hésitante, indécise || [poét.] dubitantia lumina Sil. 10, 153, yeux mourants (qui sʼéteignent).
II tr. au passif ; a) [adj. verbal d. Cic. ] res minime dubitanda Cic. Cæl. 55, chose qui nʼadmet pas le doute, cf. Fin. 2, 55 ; Verr. 2, 2, 69 ; b) dubitatus, a, um, Ov. M. 2, 20, dont on doute ; ne auctor dubitaretur Tac. Ann. 14, 7, pour quʼil nʼy eût pas de doute sur lʼinstigateur, cf. 3, 8 ;
➳ dubat = dubitat P. Fest. 67, 6.
- 1. (be)twijfelen, in twijfel trekken (m. de; acc., klass. alleen neutr. v.e. pron., bv. id, haec, nihil; afh. vr.; bij voorafgaande ontkenning m. quin; niet-klass. m. aci.); ➤ de animo Ciceronis ~; de tua erga me voluntate dubito; ook pass.: de hac re dubitatur; dubitatus parens van wie men betwijfelt of hij de echte vader is;
- 2. aarzelen, besluiteloos zijn, weifelen, dralen (m. inf., zelden quin na voorafgaande ontkenning);
- 3. overwegen, zich afvragen of niet.
疑惑。猶豫不决。Non dubito quin mirere 逆知汝將怪。Dubito utrum vel an sit utilitas 疑其有益。De tua erga me voluntate non dubito 不疑爾好意於我。 Non solum id homines solent dubitare 人素猜疑者不止是。Non dubito fore plerosque 固知將有多人。 Non dubitat mandare eum vinculis 彼竟敢命䌇之。
Suggest a Translation
See an image
- dubius, to waver in opinion, be uncertain, be in doubt, be perplexed, doubt, question: ut iam liceat non dubitantem dicere: de indicando: de quā (legione) non dubitaret, had full confidence, Cs.: de armis dubitatum est: si dubitatum est, utrum, etc., L.: haec non turpe est dubitare philosophos: Hoc quis dubitet?O.: si quod illorum dubitabitur: res minime dubitanda: dubitati tecta parentis, O.: qualis sit futurus (eventus belli), Cs.: quid fecerit: honestumne factu sit an turpe: Recte necne, etc., H.: si dubitet an turpe non sit, inclines to think: dubito an hunc primum ponam, perhaps, N.: an dea sim, dubitor, O.: non dubitat, quin sit Troia peritura, has no doubt: neque dubitare, quin libertatem sint erepturi, Cs.: qui potest dubitari, quin, etc.: non dubito, fore plerosque qui, etc., N.: haud dubitans Romanos abituros, L.: aut vincere aut, si fortuna dubitabit, etc., waver, L.—To deliberate, consider, ponder: dubitate quid agatis: restat ut hoc dubitemus, uter, etc.: percipe Quid dubitem, meditate, V.: an sontīs mergeret, O.— To waver, be irresolute, hesitate, delay: illi nubere, S.: omnia ventre metiri: transire flumen, Cs.: haud dubitans, without hesitation: eos hostīs appellare dubitamus?: non dubitaturus quin cederet: tum dubitandum non existimavit, quin proficisceretur, Cs.: quid dubitas?Cs.: perterritis ac dubitantibus ceteris, S.: nec res dubitare remittit, O.
-
…, quem ad modum esset ei ratio totius belli descripta edocui. cum haesitaret, cum teneretur, quaesivi quid dubitaret proficisci eo quo iam pridem pararet, cum arma, cum securis, cum fascis, cum tubas, cum…
Cicero, in Catilinam
-
…confirmavit. Deinde reliquae legiones cum tribunis militum et primorum ordinum centurionibus egerunt uti Caesari satis facerent se neque umquam dubitasse neque timuisse neque de summa belli suum iudicium sed imperatoris esse existimavisse. Eorum satisfactione accepta et itinere exquisito per…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, remotas a Germanis, petant fortunamque, quaecumque accidat, experiantur. Haec si enuntiata Ariovisto sint, non dubitare quin de omnibus obsidibus qui apud eum sint gravissimum supplicium sumat. Caesarem vel auctoritate sua atque exercitus vel recenti…
Julius Caesar, Gallic War
-
…his rebus certiorem faciant. Hi constanter omnes nuntiaverunt manus cogi, exercitum in unum locum conduci. Tum vero dubitandum non existimavit quin ad eos proficisceretur. Re frumentaria provisa castra movet diebusque circiter XV ad fines Belgarum pervenit .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…agris, tu aedificiis, tu argento, tu familia, tu rebus omnibus ornatus et copiosus sis, et dubites de possessione detrahere, adquirere ad fidem quid enim exspectas bellum quid ergo in vastatione omnium tuas possessiones sacrosanctas futuras…
Cicero, in Catilinam
-
…omnium oculis conspici mallem tu, cum conscientia scelerum tuorum agnoscas odium omnium iustum et iam diu tibi debitum, dubitas quorum mentis sensusque volneras, eorum aspectum praesentiamque vitare si te parentes timerent atque odissent tui neque eos ratione ulla…
Cicero, in Catilinam
-
…plus valeret. Quod si praeterea nemo sequatur, tamen se cum sola decima legione iturum, de qua non dubitet, sibique eam praetoriam cohortem futuram. Huic legioni Caesar et indulserat praecipue et propter virtutem confidebat maxime. Hac…
Julius Caesar, Gallic War
-
…loco superiore in flumen compulerunt et transire conantes insecuti gladiis magnam partem eorum impeditam interfecerunt. Ipsi transire flumen non dubitaverunt et in locum iniquum progressi rursus resistentes hostes redintegrato proelio in fugam coniecerunt. Item alia in parte diversae duae…
Julius Caesar, Gallic War
-
…conferant quod debeant praestare, si iam principatum Galliae obtinere non possint, Gallorum quam Romanorum imperia perferre, neque dubitare debeant quin, si Helvetios superaverint Romani, una cum reliqua Gallia Haeduis libertatem sint erepturi. Ab isdem nostra…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, exieris, exhaurietur ex urbe tuorum comitum magna et perniciosa sentina rei publicae. quid est, Catilina num dubitas id me imperante facere quod iam tua sponte faciebas exire ex urbe iubet consul hostem. interrogas me, num…
Cicero, in Catilinam