excurro
excurro, o run out, run forth, hasten forwards
Could not find excurse in Logeion dictionaries.
excurse Verb: perfect passive participle masculine vocative singular, Verb: perfect passive participle neuter vocative singular of excurro
- I Neut., to run out or forth, to hasten forwards.
- A Lit.: cum se excucurrisse illuc frustra sciverit, Plaut. Bacch. 2, 3, 125 (359): excurrat aliquis, qui hoc tantum mali filio suo nuntiet, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 67: mandavi utrique eorum, ut ante ad me excurrerent, ut tibi obviam prodire possem, id. Fam. 3, 7, 4: excurristi a Neapoli, Caes. ap. Prisc. p. 901 P.: dum panes et cetera in navem parantur, excurro in Pompeianum, make an excursion, Cic. Att. 10, 15, 4; so of a long journey: in Graeciam, id. ib. 14, 16, 3; of eagerness in applauding a speaker: proni atque succincti ad omnem clausulam non exsurgunt modo, verum etiam excurrunt, Quint. 2, 2, 12: in crucem, to go to destruction, go to the devil, Plaut. Most. 2, 1, 12 (359): ad hominem Dei, Vulg. 4 Reg. 4, 22.—
- b In partic., milit. t. t., to sally forth, to make an excursion or irruption: sine signis omnibus portis, Liv. 29, 34, 11: in fines Romanos excucurrerunt populandi magis quam justi more belli, id. 1, 15, 1 Drak. N. cr.: Carthago excurrere ex Africa videbatur, Cic. Agr. 2, 32, 87: excursurus cum valida manu fuerat, Just. 13, 5.—
- 2 Transf., of inanim. or abstr. things.
- a In gen., to go forth, issue forth: fons ex summo montis cacumine excurrens, Curt. 3, 1, 3; Pall. Nov. 15, 1: nec recisis qui a lateribus excurrant pampinis, shoot forth, Plin. 17, 23, 35, § 212: quorum animi spretis corporibus evolant atque excurrunt foras, Cic. Div. 1, 50, 114.—
- b In partic.
- α Of localities, to run out, project, extend: ab intimo sinu paeninsula excurrit, Liv. 26, 42, 8: Sicania tribus excurrit in aequora linguis, Ov. M. 13, 724: promontorium in altum, Liv. 32, 23, 10 Drak.: dorsum montis in Persidem, Curt. 5, 3: promontorium per Creticum mare, Plin. 5, 5, 5, § 32.—
- β In specifications of measure, to be over and above, to exceed (late Lat.; cf. Krebs, Antibarb. p. 435): decem (auri pondo) et quod excurrit, and something over, Dig. 16, 3, 26: viginti et quod excurrit annorum pax, of twenty years and upwards, Veg. Mil. 1, 28. —
- B Trop., to run or spread out, to extend, display itself: campus, in quo excurrere virtus posset, Cic. Mur. 8, 18: quid est, cur insistere orationem malint quam cum sententia pariter excurrere? qs. to keep pace with, id. Or. 51, 170: ne oratio excurrat longius, to run out to too great length, be prolix, id. de Or. 3, 49, 190: extra ordinem excurrens tractatio, Quint. 4, 3, 14: paeone dochmioque, quorum prior in quatuor, secundus in quinque (syllabas) excurrit, id. 9, 4, 79: praecoces germinationes, Plin. 17, 2, 2, § 16: in hos quoque studiorum secessus excurrit, qs. makes excursions, Quint. 10, 5, 16: in pericula, Sen. Ben. 2, 34 fin.: quia in hoc tempus excurrit donationis eventus, quo, extends, Dig. 24, 1, 10: quaedam (in periodo) quasi decurtata ... productiora alia et quasi immoderatius excurrentia, running out, stretched out (the figure being taken from places which run out or project, v. above), Cic. Or. 53, 178.—
- β To run out, end, terminate, of verses: in quatuor syllabas, Quint. 9, 4, 79.—
- II Act. (very rare).
- A To run through a place; trop.: prope jam excurso spatio, Ter. Ad. 860; cf. Lachm. ad Lucr. p. 210.—
- B To pass over, omit something in speaking: a quo multa improbe sed venuste dicta, ne modum excedam, excurro, Sen. Contr. 5, 34 med., p. 374 Bip.
- 1. ergens uitlopen, uitrennen [domo; foras];
- 2. (milit.) plotseling tevoorschijn komen, een uitval doen [in fines Romanos binnenvallen]; ➤ sine signis in omnibus portis ~;
- 3. een uitstapje, een reis maken [in Pompeianum; Tusculum];
- 4. uitsteken, zich uitstrekken, naar voren springen; ➤ Sicania excurrit in aequor; regio usque ad rubrum mare excurrit strekt zich uit; paeninsula ab intimo sinu excurrit;
- 5. (postklass.) (metaf.) te buiten gaan; ➤ supra humanam naturam concurrentia;
- 6. zich tonen, zich laten zien; ➤ campus, in quo ~ virtus possit (Cic.);
- 7. (retor. t.t.) afdwalen, uitweiden [longius];
- 8. (postklass.) ontspringen, uitlopen; ➤ fons ex summo montis cacumine excurrens; rami excurrentes; II. tr. doorlopen [spatium].
跑出。出亂搶。及于外。Insula in alterum latus excurrit 此州向彼邊則長。 Decem nummi aurei et quod excurrit 十金錢有餘。
Suggest a Translation
See an image
- to run out, run forth, hasten forwards: excurrat aliquis, qui hoc nuntiet: ad me: in Pompeianum, make an excursion: excurso spatio, traversed, T.—Esp. in war, to sally forth, make an incursion: in finīs Romanos, L.: ex Africā.—To go forth, issue forth: animi spretis corporibus excurrunt foras.—To run out, project, extend: ab intimo sinu paeninsula excurrit, L.: (Sicania) in aequora, O.—Fig., to run, spread, extend, display itself: campus, in quo excurrere virtus posset: cum sententiā pariter, keep pace with: ne oratio excurrat longius, be prolix.
-
…inlustrem quam negotiosam et molestam. consedit utriusque nomen in quaestura. nullum enim vobis sors campum dedit in quo excurrere virtus cognoscique posset. reliqui temporis spatium in contentionem vocatur. ab utroque dissimillima ratione tractatum est. Servius hic…
Cicero, pro Murena
-
…exciperent neve se loco moverent aciemque eius distrahi paterentur ; idque admonitu C. Triari fecisse dicebatur, ut primus excursus visque militum infringeretur aciesque distenderetur, atque in suis ordinibus dispositi dispersos adorirentur ; leviusque casura pila sperabat in loco…
Julius Caesar, Civil War
-
…infimorum nunc, mi Attice, me fac ut expedias. cupio, quom Bruto nostro adfatim satis fecerim, excurrere in Graeciam. Magni interest Ciceronis vel mea potius vel me hercule utriusque me intervenire discenti. nam epistula Leonidae…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, iudices, quanta sunt quod multis locupletioribus civibus utimur, quod habent propinquam fidelem fructuosamque provinciam, quo facile excurrant, ubi libenter negotium gerant ; quos illa partim mercibus suppeditandis cum quaestu compendioque dimittit, partim retinet, ut…
Cicero, in Verrem
-
…Carthago est, quod cum hominum copiis, tum ipsa natura ac loco, succincta portibus, armata muris, excurrere ex Africa, imminere duabus fructuosissimis insulis populi Romani videbatur. Corinthi vestigium vix relictum est. erat enim posita…
Cicero, de Lege Agraria
-
…dirigenda ; efficiendum est illud modo nobis, ne fluat oratio, ne vagetur, ne insistat interius, ne excurrat longius, ut membris distinguatur, ut conversiones habeat absolutas. Neque semper utendum est perpetuitate et quasi conversione verborum…
Cicero, de Oratore
-
…exspectat ; mutila sentit quaedam et quasi decurtata, quibus tamquam debito fraudetur offenditur, productiora alia et quasi immoderatius excurrentia, quae magis etiam aspernantur aures ; quod cum in plerisque tum in hoc genere nimium quod est offendit vehementius…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…; sin probae res, lecta verba, quid est cur claudere aut insistere orationem malint quam cum sententia pariter excurrere hic enim invidiosus numerus nihil adfert aliud nisi ut sit apte verbis comprehensa sententia ; quod fit etiam ab antiquis…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…, praesertim cum sint qui omnino nullam divinationem probent. Ergo et ei, quorum animi spretis corporibus evolant atque excurrunt foras, ardore aliquo inflammati atque incitati, cernunt illa profecto quae vaticinantes pronuntiant ; multisque rebus inflammantur tales animi…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…dictione aut a commentatione domestica aut a scribendo aut a cogitando. Itaque tantos processus efficiebat ut evolare, non excurrere videretur ; eratque verborum et dilectus elegans et apta et quasi rotunda constructio ; cumque argumenta excogitabantur ab eo multa…
M. Tullius Cicero, Brutus