finitimus
finitimus, (adj) bordering upon, neighboring; (n) neighbor
- I Lit.
- A Adj.
- α With dat.: sumus enim finitimi Atinatibus, Cic. Planc. 9, 22: Galli Belgis, Caes. B. G. 2, 2, 3: homines bellicosi locis patentibus, id. ib. 1, 10, 2: regnum Ariobarzanis vestris vectigalibus, Cic. de Imp. Pomp. 2, 5: aër mari, id. N. D. 2, 39, 101: latus Boreae, i. e. bordering upon the north, northern, Hor. C. 3, 24, 38.—
- β Absol.: Romanos ea loca finitimae provinciae adjungere, Caes. B. G. 3, 2 fin.: Marsi, Hor. Epod. 16, 3: bellum, Caes. B. C. 2, 38, 1; cf. Ov. Tr. 4, 10, 111: civitates, Liv. 1, 32, 2.—
- B Subst.: fīnĭtĭmi, ōrum, m., neighbors: bella cum finitimis felicissime multa gessit, Cic. Rep. 2, 9; cf.: finitimi ac vicini, id. Sull. 20, 58; id. de Imp. Pomp. 4, 9; Caes. B. G. 1, 2, 4; 1, 5, 4; 2, 16, 2 et saep. —
- II Trop., bordering upon, adjoining, nearly related, like.
- α With dat.: unicuique virtuti finitimum vitium reperietur, ut audacia, quae fidentiae finitima est, Cic. Inv. 2, 54, 165; cf. id. de Or. 2, 44, 185: metus aegritudini, id. Tusc. 4, 30, 64: falsa veris, closely allied, id. Ac. 2 (Luc.), 21, 68: deterrimum genus optimo, id. Rep. 1, 42: consensus principum administrationi, id. ib. 1, 28: poëta oratori, id. de Or. 1. 16, 70; cf.: historia huic generi, id. Or. 20, 66: Autronii nomen finitimum maxime est hujus periculo et crimini, is very closely connected with, id. Sull. 25, 71.—
- β Absol.: illa, quae propinqua videntur et finitima esse, Cic. Inv. 2, 54, 165: artium studiorumque quasi finitima vicinitas, id. Brut. 42, 156: finitimum malum, id. Rep. 1, 28.
~as ‥ civitates ‥ populans non quievit accensus
gentem Merciorum ~arumque provinciarum ‥ convertit
quartem [partem divitiarum ] circum ~is in ‥ Saxonia ‥ monasteriis ‥ distribuit
~a, proxima vel confinia
ego ‥ contra ~os hostes ‥ preliatus sum
cum ~os sibi reges subjugasset
insuper nostris subditis regno Scotie †finitivis [l. finitimis ] et prope marchias
lapides locaverunt, fundamenta cum ~is firmando fabricaverunt
viderunt ‥ omnes ~i tam immensum radium a colli vertice ‥ directum
Tripolitanorum ~i eisdem percellebantur infortuniis
intelligens ‥ se esse pro tanti viri vindicta ~ae morti ferme deputatum
moderator Olimpi / ‥ praestat beneficia turmis, / finitima de clade levans divinitus omnes
patefacta est domus regis Stephani ~e condemnationi
†finitive
gravi morbo ~ae vitae sarcinatus est
- 1. aangrenzend, naburig [civitas; regio; bellum in de directe omgeving; arma van de buren]; — subst. -ī, ōrum m buren;
- 2. (metaf.) in verband staand, verwant, bijna gelijk [oratori poëta; huic generi historia].
Gravi morbo Finitimæ vitæ, etc.in Vita S. Dunstani, tom. 4. Maii pag. 349.
- finis, bordering upon, adjoining, neighboring: Galli Belgis, Cs.: aër mari: latus Boreae, i. e. bordering upon the north, H.: provincia, Cs.: Marsi, H.: finitimis inperat, next neighbors, S.: finitimi ac vicini.— Fig., bordering upon, nearly related, like, kindred, associated, connected: virtuti vitium: falsa veris: poëta oratori: historia huic generi: artium quasi finitima vicinitas, closest: malum.
-
…pericula subeunda essent ; trium mensum molita cibaria sibi quemque domo efferre iubent. Persuadent Rauracis et Tulingis et Latobrigis finitimis, uti eodem usi consilio oppidis suis vicisque exustis una cum iis proficiscantur, Boiosque, qui trans Rhenum incoluerant…
Julius Caesar, Gallic War
-
…passuum X abesse ; trans id flumen omnes Nervios consedisse adventumque ibi Romanorum expectare una cum Atrebatibus et Viromanduis, finitimis suis nam his utrisque persuaserant uti eandem belli fortunam experirentur ; expectari etiam ab iis Atuatucorum copias atque esse in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Rhenum depositis custodiae ex suis ac praesidio VI milia hominum una reliquerant. Hi post eorum obitum multos annos a finitimis exagitati, cum alias bellum inferrent, alias inlatum defenderent, consensu eorum omnium pace facta hunc sibi domicilio locum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, quam ipsi ab aliis audirent, statuisset Atuatucos esse conservandos, ne se armis despoliaret. Sibi omnes fere finitimos esse inimicos ac suae virtuti invidere ; a quibus se defendere traditis armis non possent. Sibi praestare, si…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Rhodano, qui provinciam nostram ab Helvetiis dividit. His rebus fiebat ut et minus late vagarentur et minus facile finitimis bellum inferre possent ; qua ex parte homines bellandi cupidi magno dolore adficiebantur. Pro multitudine autem hominum et pro…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Caesar, ut in miseros ac supplices usus misericordia videretur, diligentissime conservavit suisque finibus atque oppidis uti iussit et finitimis imperavit ut ab iniuria et maleficio se suosque prohiberent. Atuatuci, de quibus supra diximus, cum omnibus copiis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. Ipse, cum primum pabuli copia esse inciperet, ad exercitum venit. Dat negotium Senonibus reliquisque Gallis qui finitimi Belgis erant uti ea quae apud eos gerantur cognoscant seque de his rebus certiorem faciant. Hi constanter omnes nuntiaverunt…
Julius Caesar, Gallic War
-
…possent neque enim ad hoc tempus ei rei student, sed quicquid possunt, pedestribus valent copiis, quo facilius finitimorum equitatum, si praedandi causa ad eos venissent, impedirent, teneris arboribus incisis atque inflexis crebrisque in latitudinem ramis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…agrorum Germani, qui trans Rhenum incolunt, ; ex ; suis finibus in Helvetiorum fines transirent et finitimi Galliae provinciae Allobrogibusque essent. Boios petentibus Haeduis, quod egregia virtute erant cogniti, ut in finibus suis conlocarent…
Julius Caesar, Gallic War
-
…; magnum numerum equitatus suo sumptu semper alere et circum se habere, neque solum domi, sed etiam apud finitimas civitates largiter posse, atque huius potentiae causa matrem in Biturigibus homini illic nobilissimo ac potentissimo conlocasse ; ipsum ex…
Julius Caesar, Gallic War