finitio
- A limiting, limit, boundary, Vitr. 2, 1 fin.; 5, 4 fin.; 8, 1.—
- II A determining, assigning, viz.,
- A Lit., a division, part, Hyg. Astr. 1, 6 fin.—
- B Trop.
- 1 A definition, explanation (esp. freq. in Quint.): finitio est rei propositae propria et dilucida et breviter comprehensa verbis enunciatio, Quint. 7, 3, 2 sq.; 2, 15, 34; 3, 6, 49; 5, 10, 63 et saep.; Gell. 15, 9, 11.—
- 2 A rule: illam quasi finitionem veluti quandam legem sanxerunt, eos tantum surculos posse coalescere, qui, etc., Col. 5, 11, 12.—
- III An end; esp.,
- A The end of life, death, Inscr. Grut. 810, 10: FATI, Inscr. Orell. 4776.—
- B Completeness: progressum esse ad hanc finitionem, Vitr. 2, 1, 8.
si precepit dominus servo suo aliquam operationem non determinans ~onem illi operationi, non debet servus hujusmodi operationi finem imponere
gaudium celeste habet finem, cum sit creatura gracia Dei finientis et aliorum finium creatorum, sicut procedit de ~one pene
[cerei ] ante psalmorum ~onem non illuminati
concessimus eidem Henrico filio custodiam dictorum castri et ville ‥ a ~one dictorum decem annorum
de cujus laboris ~one de causaque ~onis scribitur ‥ in ‥ verbis metrificacionis
pro ~one omnium contencionum que imposterum inter eos ‥ contingere possint
- 1. begrenzing, beperking, ook metaf.;
- 2. (Sen.) verklaring, definitie;
- 3. (postklass.) regel, wet;
- 4. einde, afloop; levenseinde.
Sane Nevia Prisca si permanseritusque in diem Finitionis suæ, recipietur ibi juxta maritum suum.
-
…tamen haec quoque, ut expediet causae, esse facienda, et si quando firme comprehendi poterit brevi complexu verborum finitio, esse id tum elegans tum etiam fortissimum, si modo erit illa inexpugnabilis. eius certus ordo est ,…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…apparet auribus. per distantiam autem e contrario. namque cum flectitur inmutatione, vox statuit se in alicuius sonitus finitione, deinde in alterius, et id ultro citro crebre faciendo ; non ; constans apparet sensibus ,…
Vitruvius, de Architectura
-
…contionibus, omni denique loco ridicule commodeque dicet. risus erunt, quicunque haec faciet orator. quas si recipimus finitiones, quidquid bene dicetur, et urbane dicti nomen accipiet. ceterum illi, qui hoc proposuerat, consentanea fuit…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…transmarina peregrinatione cum ad litus idem appulisset, lecto nomine suspendit se. dicuntur ii causa mortis fuisse. hic finitio est accusatoris, per quem factum est, ut quis perierit, causa mortis est ; rei est, qui…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…intelligi fere possit oratio. nam quomodo iudex doceri potest, si desit illustris explanatio, propositio, promissio, finitio, seiunctio, expositio sententiae suae, rationis apta conclusio, praemunitio, similitudo, exemplum, digestio, distributio…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…, quale, quantum, ad aliquid. sunt et qui de eodem et de alio modo qualitatem esse modo finitionem velint. In duo et Posidonius dividit, vocem et res. in voce quaeri putat an significet, quid…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…de coniectura et qualitate diximus, praeceptum est. est autem quaedam inter hos status cognatio. nam et in finitione, quae sit voluntas nominis, quaeritur, et in syllogismo, qui secundus a finitione status est, spectatur…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…coniecturalem, legalem, iuridicialem ; qui et Verginio placent. horum deinde fecerunt species, ita ut legali subiicerent finitionem et alios, qui ex scripto ducuntur, legum contrariarum, quae ἀντινομία dicitur, et scripti et sententiae vel…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…ut istam finitionem magnae parti hominum togatorum obscuram intellegant. Verum erat quod opponis, si ego ab animalibus constitutionis finitionem intellegi dicerem, non ipsam constitutionem. Facilius natura intellegitur quam enarratur ; itaque infans ille quid sit constitutio non…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales
-
…deberi ei, quae in manum non convenerit, specie ; quoniam duae formae sint matrimoniorum. division autem adiuvari finitionem docet, eamque differre a partitione, quod haec sit totius in partes, illa generis in formas ; partes…
Quintilian, Institutio Oratoria