gratulor
gratulor, to manifest joy, be glad, congratulate, rejoice
Could not find gratulando in Logeion dictionaries.
gratulando Verb: present passive gerundive singular, Verb: present active gerund singular, Verb: present passive gerundive singular, Verb: present active gerund singular, Verb: present passive gerundive singular, Verb: present passive gerundive singular of gratulor
- I To manifest one's joy, i.e. to wish a person joy, to congratulate; or to rejoice (freq. and class.; cf. grator).—Constr., alicui, (alicui) de aliqua re or aliquid, quod, rarely in, pro aliqua re, aliqua re, alicui rei, an object-clause, or absol.: unum illud nescio, gratulerne tibi, an timeam, etc., Cic. Fam. 2, 5, 2; cf. id. ib. 2, 9, 1: gratulor tibi, mi Balbe, vereque gratulor, id. ib. 6, 12, 1: ipse mihi gratulatus sum, id. ib. 3, 11, 2: sibi, Vell. 2, 104, 3; Plin. Ep. 5, 15, 6: quod mihi de filia et de Crassipede gratularis, agnosco humanitatem tuam, Cic. Fam. 1, 7, 11; cf.: quod mihi de nostro statu, etc., gratularis: minime miramur, etc., id. ib. 1, 7, 7; 1, 7, 11: ego vero vehementer gratulor de judicio ambitus, id. ib. 3, 12, 1: legatio de victoria gratulatum venit, Liv. 45, 13, 12: Caesare interfecto M. Brutus Ciceronem nominatim exclamavit atque ei recuperatam libertatem est gratulatus, congratulated him on the restoration of liberty, Cic. Phil. 2, 12, 28; cf.: ei voce maxima victoriam gratulatur, id. Verr. 1, 7, 19: mihi gratulatus es illius diei celebritatem, id. Att. 5, 20, 1 (but cf. Krebs, Antibarb. p. 507): Sejanum oppressum, Suet. Claud. 6: Athenienses victoriam gratulabantur, Curt. 4, 8, 12: civitates quae gratulatae illi sibique victoriam fuerant, Just. 8, 3 init.: gratulor tibi pro amicitia nostra, Sall. J. 9, 2: tibi pro opportunitate temporis gratulor, quod, etc., Cic. Fam. 15, 14, 3; cf.: tamen, quod abes, gratulor, id. ib. 2, 5, 1; 4, 14, 1; 13, 73, 1; id. Sest. 8, 20; Curt. 6, 7, 15; 8, 12, 17; Tac. H. 4, 64; Suet. Tib. 9: tibi etiam in hoc gratulor, Cic. Planc. 37, 91; cf.: qua in re tibi gratulor ita vehementer, id. Fam. 6, 11, 1: temporibus nostris gratulare pro ingenio tali, Plin. Ep. 4, 27, 5: gratulor tibi affinitate viri mediusfidius optimi, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 13, 1: vires ejus sibi accessisse gratulabatur, Just. 13, 5, 15; Val. Max. 3, 1, 2: tota mihi mente tibique Gratulor, ingenium non latuisse tuum, Ov. Tr. 1, 9, 54; cf.: ego me nunc denique natum Gratulor, congratulate myself, id. A. A. 3, 122: ipse mihi gratulatus sum, Cic. Fam. 3, 11, 2: gratulor victoriae suae, id. ib. 4, 8, 1: felicitati tuae, id. ib. 9, 14, 7: itaque inter se impii cives, quasi vicissent, gratulabantur, id. Phil. 12, 7, 18: neque enim regio fuit ulla, ex qua non publice ad me venerint gratulatum, id. Pis. 22, 51: laeto vultu gratulantes, id. Att. 8, 9, 2: gratulatum satis suo nomine, Liv. 45, 14, 4: cum gratulamur (in dicendo), Quint. 3, 4, 3: Gratulantes ex sententia, id. 8, 5, 1: gratulanti inter poenam, congratulating himself, Suet. Tib. 60: elemento gratulor, Juv. 15, 86.—
- II To give thanks, render thanks, to thank, esp. a deity, =grates, gratias agere (mostly ante-class.): Juppiter, tibi, summe, tandem male re gesta gratulor, Enn. ap. Non. 116, 30 (Trag. v. 242 Vahl.); cf.: eamus Jovi maximo gratulatum, Scip. Afric. ap. Gell. 4, 18, 3: gratulor divis, Afran. ap. Prisc. p. 804, and ap. Non. 116, 33: deos gratulando obtundere, Ter. Heaut. 879: dis immortalibus, M. Cato ap. Cic. Fam. 15, 5, 2: quapropter illi dolori gratulor, Quint. 6 praef. § 8 Spald.
I ¶ 1 remercier [arch.] : diis Cat. d. Cic. Fam. 15, 5, 2, remercier les dieux, cf. Enn. Scen. 209 ; Scip d. Gell. 4, 18, 3 ; Afran. d. Non. 116, 33 ; Ter. Haut. 879 ¶ 2 féliciter, complimenter, faire compliment de, congratuler : alicui de aliqua re Cic. Fam. 1, 7, 7 ; 3, 12, 1, etc. ; pro aliqua re Cic. Fam. 15, 14, 3 ; aliqua re Cæl. d. Cic. Fam. 8, 13, 1 ; cf. Cic. Att. 5, 20, 1 [leçon de M] ; in aliqua re Cic. Planc. 91 ; Fam. 6, 11, 1, féliciter qqn de qqch. ; ad me venerunt gratulatum Cic. Pis. 51, ils vinrent mʼapporter leurs félicitations || gratulari virtuti tuæ Cic. Fam. 4, 8, 1, féliciter ta vaillance [ou] te féliciter de ta vaillance, cf. Cic. Fam. 9, 14, 7 || gratulari quod Cic. Sest. 20 ; Fam. 2, 5, 1 ; 4, 14, 1, etc., féliciter de ce que || gratulari cum Pl. Rud. 1179 ; Cic. Fam. 9, 14, 3, complimenter alors que, au moment où, du moment que, en ce moment où, v. Gaffiot, 1906 , p. 140 sqq.
II avec acc. de lʼobjet de la félicitation, ¶ 1 gratulari alicui aliquam rem Cic. Att. 5, 20, 1, féliciter qqn de qqch., cf. Curt. 4, 8, 12 ; Suet. Claud. 6 || [avec prop. inf.] Cic. Phil. 2, 28 ; Just. 13, 5, 15 ; Val. Max. 3, 1, 2 ¶ 2 remercier de ce que [avec prop. inf.] : Ter. Haut. 879.
- 1. (m. dat.) feliciteren, gelukwensen (met, wegens: acc.; de; m. quod of aci.) [amico; alci recuperatam libertatem; de reditu; de victoria; de filia; de nostro statu; sibi blij zijn, zichzelf feliciteren];
- 2. (niet-klass.) (m. dat.) blij danken [dis immortalibus];
- 3. blij zijn, zich verheugen.
- gratus, to manifest joy, be glad, congratulate, rejoice: laeto voltu: tibi: ipse mihi gratulatus sum: mihi de filiā: de iudicio ambitūs: ei voce maximā victoriam: tibi pro amicitiā nostrā, S.: tibi in hoc: quā in re tibi: ei recuperatam libertatem est gratulatus: adventum gratulantur (sc. me esse), T.: tibi ingenium non latuisse tuum, O.: mihi quod habiturus essem amicum: quod abes: tibi, cum tantum vales, etc.: gratulor victoriae suae: inter se cives, quasi vicissent, gratulabantur.—Supin. acc.: ad me venire gratulatum: ad Caesarem gratulatum convenerunt, Cs.—To give thanks, render thanks, thank: deos gratulando obtundere, T.
-
…est numerus milium C et X. Bello Helvetiorum confecto totius fere Galliae legati, principes civitatum, ad Caesarem gratulatum convenerunt intellegere sese, tametsi pro veteribus Helvetiorum iniuriis populi Romani ab his poenas bello repetisset, tamen eam rem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…; Quibus et re salva et perdita profueram, et prosum saepe. Salutant ; ad coenam vocant ; adventum gratulantur. Ille ubi miser famelicus videt me esse in tanto honore, Et tam facile victum quaerere, ibi homo…
Terence, Eunuchus
-
…cum Rhodius Diagoras, Olympionices nobilis, uno die duo suos filios victores Olympiae vidisset, accessit ad senem et gratulatus morere, Diagora inquit ; non enim in caelum ascensurus es. magna haec, et nimium fortasse, Graeci…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…de te ex te ipso audiebam. complexus igitur sum cogitatione te absentem, epistulam vero osculatus etiam ipse mihi gratulatus sum ; quae enim a cuncto populo, a senatu, a iudicibus ingenio, industriae, virtuti tribuuntur ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…sed tamen et feci antea et facio nunc tibique cum pro rerum magnitudine quas gessisti, tum pro opportunitate temporis gratulor, quod te de provincia decedentem summa laus et summa gratia provinciae prosecuta est. Tertium est ut id ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…primum. Scr. Romae ex. m. NOV. a. . CICERO AMPIO S. P. gratulor tibi, mi Balbe, vereque gratulor nec sum tam stultus ut te usura falsi gaudi frui velim, deinde…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…salutis nostrae rationem habendam nobis esse sine dignitate neque dignitatis sine salute. quod mihi de filia et de Crassipede gratularis, agnosco humanitatem tuam speroque et opto nobis hanc coniunctionem voluptati fore. Lentulum nostrum, eximia spe summae virtutis…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…, nisi cotidie melius exspectans gratulationem quam confirmationem animi tui complecti litteris maluissem. nunc, ut spero, brevi gratulabimur ; itaque in aliud tempus id argumentum epistulae differo. his autem litteris animum tuum, quem minime imbecillum esse…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…. Romae ex. m. Mai. aut in. Iun. a. . CAELIVS CICERONI S. gratulor tibi adfinitate viri medius fidius optimi ; nam hoc ego de illo existimo. cetera porro, quibus adhuc ille…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…, supplicabo. vale. Scr. Romae Id. Mart. a. . CICERO BASILO SAL. tibi gratulor, mihi gaudeo ; te amo, tua tueor ; a te amari et quid agas quidque agatur certior fieri…
Cicero, Epistulae ad Familiares