inanis
inanis, empty, void
the ships were returned to him empty
empty words
a vain man and as arrogant as a king
- I Physically: cum vas inane dicimus, non ita loquimur ut physici, quibus inane esse nihil placet, sed ita, ut verbi causa sine aqua, sine vino, sine oleo vas esse dicamus, Cic. Fat. 11, 24: aqualis inanis (opp. plena), Plaut. Mil. 3, 2, 41 (853): tune inane quicquam putes esse, cum ita completa et conferta sint omnia, ut, etc., Cic. Ac. 2, 40, 125: quae spatium pleno possint distinguere inane, Lucr. 1, 527: domum ejus exornatam et instructam, fere jam iste reddiderat nudam atque inanem, Cic. Verr. 2, 2, 34, § 84: granum inane cassumque, Plin. 18, 17, 45, § 161: quae (naves) inanes ad eum remitterentur, Caes. B. G. 5, 23, 4; so, naves (opp. onustae), id. B. C. 3, 8, 3; 3, 40, 4; Cic. Verr. 2, 5, 50, § 131; cf.: inde navigia inania et vacua hinc plena et onusta mittantur, Plin. Pan. 31, 4: lagenae, Cic. Fam. 16, 26, 2: mensa, Plaut. Pers. 3, 1, 26 (354): vix incedo inanis, ne ire posse cum onere existimes, without a burden, id. Am. 1, 1, 174 (326); cf.: ego bajulabo: tu, ut decet dominum, ante me ito inanis, id. As. 3, 3, 70 (660): janitor ad dantes vigilet: si pulset inanis Surdus, etc., emptyhanded, without presents, Prop. 4 (5), 5, 47: hic homo est inanis, without money, without fortune, Plaut. Most. 3, 1, 44 (575); id. Bacch. 3, 6, 2 (531); id. Trin. 3, 2, 75 (701): misera in civitate et inani, Cic. Verr. 2, 2, 66, § 160: egentes inanesque discedere, id. ib. 2, 2, 9, § 25 fin.: structores ad frumentum profecti inanes redierunt, id. Att. 14, 3, 1; cf. id. Off. 3, 2, 6: equus, without a rider, id. Verr. 2, 2, 66, § 160; cf.: quid, quod omnes consulares ... simul atque assedisti partem istam subselliorum nudam atque inanem reliquerunt? id. Cat. 1, 7, 16: absint inani funere neniae, without a corpse, Hor. C. 2, 20, 21: parasitus, unfed, hungry, Plaut. Stich. 1, 3, 78 (232): venter, hungry, Hor. S. 1, 6, 127; cf.: siccus, inanis Sperne cibum vilem, id. ib. 2, 2, 14: quod inani sufficit alvo, Juv. 5, 7: laeva, without rings, Hor. S. 2, 7, 9: litterae, empty, Cic. Fam. 6, 22, 1: paleae, empty, light, Verg. G. 3, 134: nubila, id. ib. 4, 196: venti, id. A. 6, 740: tum ebur ex inani corpore extractum (a transl. of the Platon. ἀπολελοιπότος ψυχὴν σώματος), lifeless, dead, Cic. Leg. 2, 18, 45 Mos.: corpus, Ov. H. 15, 116; id. Am. 3, 9, 6; cf. in the foll.: vulgus, i. e. the shades, Stat. Th. 1, 93; cf. umbra, Ov. Tr. 3, 11, 25: imago, id. F. 5, 463: regna Ditis, Verg. A. 6, 269: Tartara, Ov. M. 11, 670: leo, a lion’s hide, Stat. Th. 1, 483; so, tigris, id. ib. 6, 722: vultus, i. e. blind, Sen. Phoen. 43: Gaurus, i. e. hollow (an extinct volcano), Juv. 9, 57. —
- β With abl., gen., or ab (the last rare): nulla epistula inanis aliqua re utili, Cic. Att. 2, 8, 1: Agyrinensis ager centum septuaginta aratoribus inanior est, id. Verr. 2, 3, 52, § 121: sanguinis atque animi pectus inane, Ov. H. 3, 60: corpus animae, id. M. 13, 488; 2, 611; Prop. 3, 18 (4, 17), 32: lymphae dolium, Hor. C. 3, 11, 26: pectus deorum, Sil. 2, 309: inanis a marsupio, Prud. στεφ. 2, 104. —
- B Subst.: ĭnāne, is, n., an empty space, a void (most freq. in Lucr.): scilicet hoc id erit vacuum quod inane vocamus, Lucr. 1, 439: namque est in rebus inane, id. 1, 330 sq.; cf. id. 1, 569; 2, 236: ita nullum inane, nihil esse individuum potest, Cic. N. D. 1, 23, 65: plus esse inanis, Lucr. 1, 365: inani, ib. 524: inane, id. 1, 369; 426; 507; 514 et saep.: ad inane naturae, Plin. 30, 1, 4, § 13: per inane, through the air, Lucr. 1, 1018; 2, 65 et saep.; Verg. E. 6, 31; id. A. 12, 906; Plin. 8, 43, 68, § 169 et saep.—Abl.: inani, Lucr. 1, 742; 1009: ab inani, id. 1, 431: in inani, id. 1, 1078; 2, 122: sine inani, id. 1, 510; 532; 538: per inania, id. 1, 223; Ov. M. 2, 506.
- II Trop.
- A In gen., empty, useless, worthless, vain, unprofitable: aures ipsae, quid plenum, quid inane sit judicant, Cic. Brut. 8, 34: quod honestum nos et laudabile esse dicamus, id illi cassum quiddam et inani vocis sono decoratum esse dicant, id. Tusc. 5, 41, 119; cf.: honesti inane nomen esse, id. Ac. 2, 22, 71: sin vera visa divina sunt, falsa autem et inania humana, id. Div. 2, 62, 127: voces inanes fundere, id. Tusc. 3, 18, 42; cf. elocutio, id. de Or. 1, 6, 20: damnatus inani judicio, Juv. 1, 47: vox, Quint. 11, 3, 32: verba, id. 8, 2, 17; 9, 3, 100; cf. verborum torrenti, id. 10, 7, 23: crimen, Cic. Verr. 2, 2, 72, § 177: o inanes nostras contentiones! id. de Or. 3, 2, 7: o spes fallaces et cogitationes inanes meae! id. Mil. 34, 94; cf.: inani et tenui spe te consolaris, id. Rosc. Com. 14, 42: spes, Verg. A. 10, 627: religio, Cic. Rep. 1, 15 fin.: delectari multis inanibus rebus, ut gloriā, etc., id. Lael. 14, 49; 23, 86: cupiditates, id. Fin. 1, 13, 46: causas nequidquam nectis inanes, Verg. A. 9, 219: minae, Hor. Epod. 6, 3: tempus inane peto, requiem spatiumque furori, vacant, leisure, Verg. A. 4, 433; so, ternpora (with morae), Val. Fl. 3, 657: tempora, in prosody, i. q. the Gr. κενὸς χρόνος, the use of a short syllable for a long one, Quint. 9, 4, 51 Spald.—
- β With gen.: omnia plena consiliorum, inania verborum, poor in words, Cic. de Or. 1, 9, 37: quae inanissima prudentiae reperta sunt, id. Mur. 12, 26.—
- B Of persons, vain, worthless, petty: Graii, Lucr. 1, 639: homo inanis et regiae superbiae, Sall. J. 64, 5: imagines, quibus inanissimi homines serviunt, Lact. 2, 17, 8: inanes Hoc juvat, Hor. S. 1, 4, 76; Liv. 45, 23, 16; Lucr. 1, 639: hi pressi et integri, contra inflati illi et inanes, Quint. 12, 10, 16; cf.: illud vero pusilli animi et inanis, Cic. Fam. 2, 17, 7: non negaverim totam Asiae regionem inaniora parere ingenia, Liv. 45, 23, 16.—
- C As subst.: ĭnāne, is, n., that which is empty or vain; emptiness, vanity, inanity: o curas hominum! o quantum est in rebus inane! Pers. 1, 1: inane abscindere soldo, Hor. S. 1, 2, 113.— Plur.: dum vitat humum, nubes et inania captet, id. A. P. 230: inaina famae, idle reports, Tac. A. 2, 76: inania belli, id. ib. 2, 69.—Hence, adv.: ĭnānĭter, vainly, idly, uselessly: exsultare, Cic. Tusc. 4, 6, 13: moveri, id. Ac. 2, 15, 47; cf. id. ib. 2, 11, 34: pectus angere, Hor. Ep. 2, 1, 211: medicas exercet inaniter artes, Ov. M. 2, 618.
†casse [l. cassum ], ~e, vacuum
saccus est inanis
tereti juvenis scutale lapillo / ornat et infandi torquens per inania vatis / figens sincipiti trajecit in antra cerebri
avium predam raptu aliarum volucrum per ~e sequi
dum ille longum per ~e volveretur crucem calamitati opposuit
celos istos sicut fumum cernimus liquefactos, solam carnalis pompe vanitatem spirantes, terrenique vaporis ~ia fumigantes
in pendulo et tanquam in ~i suspendi videntur [lapides ]
panem ‥ ~em
lacteris ‥ hastam habet in longitudinem cubiti sed ~em
~em superbamque altitudinem deserebant
vastus ‥ i. ‥ ~is
non Pana rogitans, Phoebi nec numen inane / ‥ precarer
non es homo sani capitis: pede curris inani
tunc spiritus ejus / est raptus subito corpusque remansit inane
non fuit sibi permissum ecclesiam ‥ intrare. unde ~is recessit
nemo ‥ / ‥ recessit inanis
Racha, ~is
Libellus contra ~es S. virginis Mildrethae usurpatores
ante cibos voces dum spargere temptat inanes
nec longioribus yperbatis sensa confundat nec verbis ~ibus ambages interserat(
si vult diversis de rebus inania verba / fundere ‥
de ‥ ranulis ‥ qui ‥ ~i ‥ clamore insurgunt
deblateras verbis inanibus
~es totius beatitudinis
ambo [Judas et Arrius ] sicut sensu ~es vixerant sic quoque ventre vacui perirent
meque torum non torpor iners, non somnus inanis, / sed dolor et fecit cura tenere gravis
tempus ~e(v.
sine dilectione fides ~is est
ne male liberi per ~es actus defluant
invida ne valeat me carpere lingua nocendo / ‥ / te terrente procul fugiat, discedat inanis
~i poenitentia
ne labor noster esset ‥ ~is(v.
secundum Phariseorum ~es traditiones
ne bona nostra actio per ~em vulgi favorem supernae retributionis munere privetur
ludo ne se misceret inani
~em laudis amorem
nec ~is elacionis tumorem concipit
stulto, claustrali, puero, viduae, moniali, / qui servit, plane dico, quod servit inane
ne ‥ infirmus animus ‥ per ~em gloriam intus cadat(
concede mihi ~is gloriae ‥ veniam
stimulus carnis aut irae aut invidiae aut ~is gloriae
mundana ‥ sciencia ‥ vermes ~is glorie generat
fremuisse populi autem ~ia adversus dominum meditati esse dicuntur
nec vos luxivagus raptet per inania mundus
conor mentem meam ‥ per ~ia restringere
tetrae mortis amator / auctorem generis strofa pellexit inani
impios ‥ excruciat ‥ divitiarum putrefactarum et ~ium memoria
quidquid supra statuit verum necesse, destituitur per ~e nihilum
malunt solidae veritati acquiescere quam pro ~i victoria contendere
vascus ‥ i. ~is et nugatorius
haud metuit princeps spe circumventus inani
oppida divitesque fundos pro ~i spe et promissis floccipendendis reliquerunt
precordia ‥ spes pascebat ~is
inter ipsa quae dicunt ~ia, ferunt formicas esse [magnas ] ‥
concentores ~ium fabularum
dolens in sanctuario Dei fieri picturarum ineptias et deformia quedam portenta ‥ putaverim ~es ecclesie picturas hoc tempore posse penitus abrogari
donationem ‥ irritam et ~em(v.
litteras nostras patentes quas ‥ vacuas esse consideravimus et ~es
cassum sit hoc scriptum, irritum, et ~e, et pro nullo imposterum habeatur
impignoracionem ‥ invalidam et ~em(v.
- 1. leeg, ijl, zonder inhoud; hol (meestal abs.; m. abl.; ab; gen.) [navis zonder lading of onbemand; mensa; agri ongecultiveerd; currus zonder menner; corpus dood; laeva zonder ring; simulacrum drogbeeld; umbra; imago; lumina blind; vulnus gapend; regna rijk der schimmen];
- 2. met lege handen; ➤ legati inanes ad regem reverterunt;
- 3. (poët.) met lege maag, nuchter, hongerig [venter];
- 4. arm, onbemiddeld [civitas]; uitgeplunderd [Sicilia];
- 5. (metaf.) onbeduidend [verba];
- 6. hol, zonder inhoud, nietszeggend, ongefundeerd [nomen; spes];
- 7. waardeloos, nietig, nutteloos [opera; cogitationes]; ➤ inaniter artes exercere;
- 8. leeghoofdig, dom, onnozel; — subst. m plur. ijdele dwazen.
空虛者。閒者。Simulacra inania 虛像。Inanes hoc juvat 此閒人所好。
Suggest a Translation
See an image
- with comp.and sup, empty, void: vas: domum reddere inanem: naves (opp. onustae), Cs.: naves, dismantled: tumulus, cenotaph, V.: sepulchrum, O.—Void, stripped, deserted, abandoned, unoccupied: civitas: egentes inanesque discedere, empty-handed: equus, without a rider: Absint inani funere neniae, without a corpse, H.: venter, hungry, H.: quod inani sufficit alvo, Iu.: laeva, without rings, H.: litterae, empty: paleae, light, V.: corpus, lifeless: galea, i. e. harmless, V.: umbra, O.: verba, a semblance of speech, V.: Gaurus (an extinct volcano), Iu.: epistula inanis aliquā re utili: ager centum aratoribus inanior est, less populous by: Sanguinis pectus inane, O.: lymphae dolium, H.—Fig., empty, useless, worthless, vain, unprofitable: Laborem inanem capit, T.: honesti inane nomen esse: elocutio: damnatus inani iudicio, Iu.: minae: multae res, ut gloria, unsubstantial: causas nectis inanīs, pretexts, V.: simulatio, Cs.: fama, unfounded, V.: Tempus, leisure, V.: omnia plena consiliorum, inania verborum, poor in words: quae inanissima prudentiae reperta sunt.—Of persons, vain, puffed up, worthless, petty: homo, S.: inanīs Hoc iuvat, empty heads, H.: animus: inaniora ingenia, L.
-
…ac non potius ut importunissimum hostem quin etiam principes eius ordinis partem illam subselliorum ad quam ille accesserat nudam atque inanem reliquerunt. hic ego vehemens ille consul qui verbo civis in exsilium eicio quaesivi a Catilina in nocturno conventu ad…
Cicero, in Catilinam
-
…quod omnes consulares qui tibi persaepe ad caedem constituti fuerunt, simul atque adsedisti, partem istam subselliorum nudam atque inanem reliquerunt, quo tandem animo tibi ferendum putas servi mehercule mei si me isto pacto metuerent ut te metuunt omnes…
Cicero, in Catilinam
-
…pandere res alta terra et caligine mersas Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna quale per incertam lunam sub luce maligna est iter in silvis, ubi caelum condidit umbra Iuppiter, et…
Vergil, Aeneid
-
…postque diem longam nudata cacumina silvae ostendunt limumque tenent in fronde relictum. Redditus orbis erat. Quem postquam vidit inanem et desolatas agere alta silentia terras, Deucalion lacrimis ita Pyrrham adfatur obortis O soror, o coniunx, o…
Ovid, Metamorphoses
-
…nullum, opinor, maius. qui defendet Hortensius postulabit ut litteras Canulei proferam crimen eius modi nisi litteris confirmetur inane esse dicet clamabo litteras remotas esse de medio, decreto sociorum erepta mihi esse istius indicia ac monumenta furtorum .…
Cicero, in Verrem
-
…, quod illi ne auditores quidem suae gloriae, ego etiam spectator meae laudis esse potuissem itaque infractus furor tuus inanis faciebat impetus ; omnem enim vim omnium sceleratorum acerbitas mei casus exceperat ; non erat in tam immani iniuria tantisque…
Cicero, de Domo sua
-
…. sed frangere rem. Qui si diceret cupiditatum esse contemnit, sic solent duo genera cupiditatum, naturales et inanes, naturalium duo, necessariae et non necessariae. confecta res esset. vitiosum est enim. .. duo…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…liberatus, ut nihil minus curandum putem. Minime mirum id quidem ; nam efficit hoc philosophia medetur animis, inanes sollicitudines detrahit, cupiditatibus liberat, pellit timores. sed haec eius vis non idem potest apud omnis tum valet…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…quisquam fuit umquam remotus et natura et magis etiam, ut mihi quidem sentire videor, ratione atque doctrina ab inani laude et sermonibus vulgi, ego profecto is sum. Testis est consulatus meus, in quo sicut in reliqua…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…communicat equitibus auxiliariis, inquit, cum amplius frumenti postularemus. illud vero pusilli animi et ipsa malevolentia ieiuni atque inanis, quod Ariobarzanem, quia senatus per me regem appellavit mihique commendavit, iste in litteris non regem, sed…
Cicero, Epistulae ad Familiares