inclinatio
inclinatio, a leaning, bending, inclining
- I Lit.
- A In gen.: (corporis) ingressus, cursus, accubitio, inclinatio, sessio, etc., Cic. N. D. 1, 34, 94: corporis, Quint. 1, 11, 16: fortis ac virilis laterum, id. ib. 18: incumbentis in mulierculam, id. 11, 3, 90: alternā egerunt scobem, Plin. 16, 43, 83, § 227: merso navigio inclinatione lateris unius, id. 8, 51, 77, § 208.— In plur.: variis trepidantium inclinationibus, Tac. H. 2, 35; Plin. 37, 10, 58, § 160.—
- B In partic.: caeli, a transl. of the Gr. κλίμα, the inclination or slope of the earth from the equator to the pole, a parallel of latitude, clime, Vitr. 1, 1; Gell. 14, 1, 8; for which, mundi, Vitr. 6, 1.—
- II Trop., an inclination, tendency.
- A In gen.: ad meliorem spem, Cic. Sest. 31, 67: crudelitas est inclinatio animi ad asperiora, Sen. Clem. 2, 4 med.: alii (loci communes) ad totius causae inclinationem (faciunt), Quint. 5, 13, 57.—
- B In partic., inclination, bias, favor: voluntatis, Cic. de Or. 2, 29, 129; cf. voluntatum, id. Mur. 26, 53: judicum ad aliquem, Quint. 6, 1, 20: principum inclinatio in hos, offensio in illos, Tac. A. 4, 20: utendum ea inclinatione Caesar ratus, id. ib. 1, 28: senatus, id. ib. 2, 38: animorum, Liv. 44, 31, 1: in aliquem, Tac. H. 2, 92 —
- C Transf.
- 1 (Qs., a leaning or bending out of its former position; hence.) An alteration, change: communium temporum, Cic. Balb. 26, 58: an ignoratis, populi Romani vectigalia perlevi saepe momento fortunae inclinatione temporis pendere? id. Agr. 2, 29, 80; cf. id. Phil. 5, 10, 26: hoc amplius Theophrastus (scripsit), quae essent in re publica rerum inclinationes et momenta temporum, id. Fin. 5, 4, 11: inclinationes temporum atque momenta, id. Fam. 6, 10, 5; cf. id. Planc. 39, 94.—
- 2 Rhet. t. t.: vocis, the play of the voice, its elevation and depression in impassioned speech, Cic. Brut. 43, 158; plur., Quint. 11, 3, 168. —
- 3 In the old gram. lang., the formation or derivation of a word, Varr. L. L. 9, § 1 Müll.
superfunde oleum hoc album et destilla, iterumque impone atque per ~onem tunc amove, non per destillacionem
humilitas ‥ quae in capitis ~one ‥ ostenditur
per orationum devotionem et ~onum humiliationem
debet benediccionem ad gradum accipere ‥ eaque recepta et facta ~one, antiphonam ‥ inchoabit
[novicii ] doceantur facere ~onem, longam veniam, et curtam veniam
participacionem omnium observanciarum regularium ‥ in vigiliis, jejuniis, et elemosinis, in ~onibus, prostracionibus, et disciplinacionibus
pulchre ‥ decessionem noctis ~onem dicit umbrarum
~o naturalis et recta racio dictat quod facienda sit humani generis propagacio
homo bonae ~onis
existens in dispositione sibi naturali in ea quiescit, ut ponderosum existens in centro terre. si autem sursum esset, ipsum haberet ~onem tendentem deorsum, unde, si relinqueretur sue nature, transmutaretur a loco sursum usque ad locum deorsum
hec unitas [sc. syllabe ] est ~o continue ad sonum vocalis formandum, super quam ~onem sicut supra naturalem cadunt ~ones ad formandas consonantes sicut ~ones accidentales
cum nullam habeat es ~onem ad educendam in se statue figuram
modus est ~o animi varios ejus affectus demonstrans. cum omnis enim ~o sit in effectum ut sit, ‥ erit prima ~o animi ubi primo invenitur compositio
ab actu dividendi dependet tota construccio et perfectus est sermo ab ~one dividendi
cum verbum significet ~onem ad substanciam, dat intelligere substanciam a parte ante
si aliqua forma non saciaret capacitatem materie, stante illa forma in materia inclinaretur materia ad aliam formam naturaliter, et per consequens sub ista quiesceret violenter, nam quodcumque prohibens aliquid ab illo ad quod est ~o naturalis ipsius est violentum sibi, sicut apparet de quiete gravis extra centrum
quid intelligitur per ~onem? aut quod aliqua forma sit in intellectu per quam inclinetur aut nihil
talis ~o non est nisi quedam habitudo rei ad aliquid, et ita parum habet de actualitate
dico quod ~o sive appetitus dupliciter accipitur, sc. large et stricte. large accipiendo ~onem, non est aliud quam esse in potencia ad aliud sine omni ~one et activitate ad contrarium; et sic materia est in potencia naturali ad formam et inclinatur ad eam. ‥ stricte accipitur ~o secundum quod addit aliquid ultra esse in potencia receptiva, puta activitatem
hec est ~o ejus, qua se inclinavit ut nos erigeret
~o majestatis tue ad nos de celo in carne descendentis
- 1. neiging, buiging, helling, inclinatie [mundi];
- 2. (retor. t.t.) ~ vocis verheffing en daling v.d. stem;
- 3. (metaf.) genegenheid [in alqm]; geneigdheid [animi ad asperiora];
- 4. wisseling, verandering [temporum; ad meliorem spem].
傾。偏。彎。俯。垂。變。— rerum et temporum 各國之亂。— temporis 天氣之變。— caeli 水土。— voluntatis 本心所向。
Suggest a Translation
See an image
Et quia in medio fratrum rector est eorum, in honore, præter Inclinationes, omnis honor ei et reverentia exhibeatur.
Multas Inclinationes et magnas preces ad Dominum et gloriosissimum et Cathedralem Apostolicæ sedis, etc.Ubi perperam editum
indivinationes. Rectius in alia ejusdem Archiepiscopi pag. 71 :
Ipse multas Inclinationes et multas sanitates a me Basilio humili Bulgarorum et Blancorum Primate erga patrem universorum... sanctissimum Papam Innocentium, etc.
Quilibet novitius est instruendus, ut regulariter sciat caput inclinare, scilicet non dorso arcuato, ut quibusdam negligentibus est familiare : sed ita ut dorsum sit summissius quam lumbi, et caput submissius quam dorsum : quam Inclinationem nos per usum Ante et Retro appellamus, quia incipit contra Orientem, et finit contra Occidentem.Hinc formula frequens apud eumdem et Bernardum Mon. in Consuetud. MSS. ejusd. Monasterii,
Facere ante et retro, vel
facto ante et retronude. Vide Eadmerum de Similitudinibus
gyrandofit. Reg. soror. Fontis-Ebr. cap. 48 :
Prosternat se lectrix et Inclinatione facta cum gyro sedeat in ordine suo.
- inclino, a leaning, bending, inclining: corporis.—Fig., inclination, tendency, bias, favor: ad meliorem spem: voluntatum: animorum, L.—An alteration, change: temporum.— In rhet.: vocis, play.
-
…; et ; litterae prodiderunt, non semper easdem sententias ab isdem, sed quascumque rei publicae status, inclinatio temporum, ratio concordiae postularet, esse defensas. quod ego et facio, Laterensis, et semper faciam libertatemque…
Cicero, pro Plancio
-
…, pluribus praeterea conscripsisset qui esset optimus rei publicae status, hoc amplius Theophrastus quae essent in re publica rerum inclinationes et momenta temporum, quibus esset moderandum, utcumque res postularet. vitae autem degendae ratio maxime quidem illis placuit…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…causa, quem res publica tuebatur, cuius denique pecunia non expetebatur, cui nihil oberat praeter conversionem status et inclinationem communium temporum, quid tandem futurum est iis quorum vita remota ab honore populari et ab hac inlustri gratia est…
Cicero, de Domo sua
-
…, tamen legatorum nomen ipsum et animos molliet et belli celeritatem morabitur. minimis momentis, patres conscripti, maximae inclinationes temporum fiunt, cum in omni casu rei publicae tum in bello et maxime civili quod opinione plerumque et fama…
Cicero, Philippicae
-
…ad causam publicam, restitit auctoritate sua reliquis rebus, questus est de praeteritis. fieri quaedam ad meliorem spem inclinatio visa est. decrevit senatus frequens de meo reditu Kalendis Iuniis, dissentiente nullo, referente L. Ninnio ,…
Cicero, pro Sestio
-
…audierat, quid est in physicis Epicuri non a Democrito nam etsi quaedam commutavit, ut quod paulo ante de inclinatione atomorum dixi, tamen pleraque dicit eadem, atomos inane, imagines infinitatem locorum innumerabilitatemque mundorum, eorum ortus interitus…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…principio statim, quod erat apud eum semper accuratum, exspectatione dignus videbatur. Non multa iactatio corporis, non inclinatio vocis, nulla inambulatio, non crebra supplosio pedis ; vehemens et interdum irata eL plena iusti doloris oratio ,…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…illam ab re publica pestem depellere cupiebant ad Murenam se statim contulerunt. Magna est autem comitiis consularibus repentina voluntatum inclinatio, praesertim cum incubuit ad virum bonum et multis aliis adiumentis petitionis ornatum. qui cum honestissimo patre atque maioribus…
Cicero, pro Murena
-
…id maxime providendum est ; etenim cum omnibus in rebus, tum in re publica permagni momenti est ratio atque inclinatio temporum. nempe eo, cum populus Romanus aliud genus hominum atque alium ordinem ad res iudicandas requirit, nempe…
Cicero, in Verrem
-
…non vultu denique offendit. fuit hoc sive meum sive rei publicae fatum, ut in me unum omnis illa inclinatio communium temporum incumberet. non modo non exsultavit in ruinis nostris vestrisque sordibus Cornelius, sed omni officio, lacrimis…
Cicero, pro Balbo
See clima.