inclino
inclino, to cause to lean, bend, incline, turn, divert
Frieze-Dennison Vergil
- Act., to cause to lean, bend, incline, turn a thing in any direction; to bend down, bow a thing.
- A Lit.
- 1 In gen. (mostly poet. and in post-Aug. prose): vela contrahit malosque inclinat, Liv. 36, 44, 2: genua arenis, Ov. M. 11, 356: (rector maris) omnes Inclinavit aquas ad avarae litora Trojae, id. ib. 11, 209: inclinato in dextrum capite, Quint. 11, 3, 119; id. ib. 69: inclinata utrolibet cervix, id. 1, 11, 9: pollice intus inclinato, id. 11, 3, 99: arbor Inclinat varias pondere nigra comas, Mart. 1, 77, 8: sic super Actaeas agilis Cyllenius arces Inclinat cursus, Ov. M. 2, 721: at mihi non oculos quisquam inclinavit euntes, i.e. closed my sinking eyes, Prop. 4 (5), 7, 23 (Müll. inclamavit euntis): prius sol meridie se inclinavit, quam, etc., i.e. declined, Liv. 9, 32, 6; cf.: inclinato jam in postmeridianum tempus die, Cic. Tusc. 3, 3, 7.— Mid.: inclinari ad judicem (opp. reclinari ad suos, Quint. 11, 3, 132): (terra) inclinatur retroque recellit, bends down, Lucr. 6, 573: saxa inclinatis per humum quaesita lacertis, Juv. 15, 63.—
- 2 In partic.
- a In milit. lang., to cause to fall back or give way: ut Hostus cecidit, confestim Romana inclinatur acies, i.e. loses ground, retreats, Liv. 1, 12, 3: tum inclinari rem in fugam apparuit, id. 7, 33, 7: quasdam acies inclinatas jam et labantes, Tac. G. 8; cf. under II. —
- b In gen., to turn back, cause to move backward: septemtrio inclinatum stagnum eodem quo aestus ferebat, Liv. 26, 45, 8: cum primum aestu fretum inclinatum est, id. 29, 7, 2.—
- c In mal. part., to lie down, stretch out: jam inclinabo me cum liberta tua, Plaut. Pers. 4, 8, 7 (737): quot discipulos inclinet Hamillus, Juv. 10, 224: ipsos maritos, id. 9, 26.—
- 3 Transf., of color, to incline to: colore ad aurum inclinato, Plin. 15, 11, 10, § 37: coloris in luteum inclinati, id. 24, 15, 86, § 136.—
- 4 Of a disease, to abate, diminish: morbus inclinatus, Cels. 3, 2: febris se inclinat, id. ib. al.—
- B Trop.
- 1 In gen., to turn or incline a person or thing in any direction: se ad Stoicos, Cic. Fin. 3, 3, 10: culpam in aliquem, to lay the blame upon, Liv. 5, 8, 12: quo se fortuna, eodem etiam favor hominum inclinat, Just. 5, 1 fin.: judicem inclinat miseratio, moves, Quint. 4, 1, 14: haec animum inclinant, ut credam, etc., Liv. 29, 33, 10.—Mid.: quamquam inclinari opes ad Sabinos, rege inde sumpto videbantur, Liv. 1, 18, 5.—
- 2 In partic.
- a To change, alter, and esp. for the worse, to bring down, abase, cause to decline: se fortuna inclinaverat, Caes. B. C. 1, 52, 3: omnia simul inclinante fortuna, Liv. 33, 18, 1: ut me paululum inclinari timore viderunt, sic impulerunt, to give way, yield, Cic. Att. 3, 13, 2: eloquentiam, Quint. 10, 1, 80.—
- b To throw upon, remove, transfer: haec omnia in dites a pauperibus inclinata onera, Liv. 1, 43, 9: omnia onera, quae communia quondam fuerint, inclinasse in primores civitatis, id. 1, 47, 12.—In gram., to form or inflect a word by a change of termination (post-class.): (vinosus aut vitiosus) a vocabulis, non a verbo inclinata sunt, Gell. 3, 12, 3; 4, 9, 12; 18, 5, 9: partim hoc in loco adverbium est, neque in casus inclinatur, id. 10, 13, 1.—
- II Neutr., to bend, turn, incline, decline, sink.
- A Lit. (rare, and not in Cic.): paulum inclinare necesse est corpora, Lucr. 2, 243: sol inclinat, Juv. 3, 316: inclinare meridiem sentis, Hor. C. 3, 28, 5 (for which: sol se inclinavit, Liv. 9, 32, 6; v. above I. A. 1.): in vesperam inclinabat dies, Curt. 6, 11, 9.—
- 2 In partic., in milit. lang., to yield, give way: ita conflixerunt, ut aliquamdin in neutram partem inclinarent acies, Liv. 7, 33, 7: in fugam, id. 34, 28 fin.: inclinantes jam legiones, Tac. A. 1, 64; id. H. 3, 83.—
- 3 To change for the worse, turn, fail: si fortuna belli inclinet, Liv. 3, 61, 5: inde initia magistratuum nostrum meliora ferme, et finis inclinat, Tac. A. 15, 21. —
- B Trop., to incline to, be favorably disposed towards any thing (also in Cic.): si se dant et sua sponte quo impellimus, inclinant et propendent, etc., Cic. de Or. 2, 44, 187: ecquid inclinent ad meum consilium adjuvandum, id. Att. 12, 29, 2: ad voluptatem audientium, Quint. 2, 10, 10: in stirpem regiam studiis, Curt. 10, 7, 12: amicus dulcis, Cum mea compenset vitiis bona, pluribus hisce ... inclinet, Hor. S. 1, 3, 71: cum sententia senatus inclinaret ad pacem cum Pyrrho foedusque faciendum, Cic. de Sen. 6, 16: color ad crocum inclinans, Plin. 27, 12, 105, § 128: omnia repente ad Romanos inclinaverunt. turned in favor of, Liv. 26, 40, 14. — With ut: ut belli causa dictatorem creatum arbitrer, inclinat animus, Liv. 7, 9, 5: multorum eo inclinabant sententiae, ut tempus pugnae differretur, id. 27, 46, 7: hos ut sequar inclinat animus, id. 1, 24, 2. — With inf.: inclinavit sententia, suum in Thessaliam agmen demittere, Liv. 32, 13, 5: inclinavit sententia universos ire, id. 28, 25, 15; cf. id. 22, 57, 11.— Pass.: consules ad patrum causam inclinati, Liv. 3, 65, 2; cf.: inclinatis ad suspicionem mentibus, Tac. H. 1, 81: inclinatis ad credendum animis, Liv. 1, 51, 7; Tac. H. 2, 1: ad paenitentiam, id. ib. 2, 45. —
- 2 In partic., to change, alter from its former condition (very rare): inclinant jam fata ducum, change, Luc. 3, 752. — Hence, in-clīnātus, a, um, P. a.
- A Bent down, sunken: senectus, Calp. 5, 13; of the voice, low, deep: vox, Cic. Or. 17, 56; cf.: inclinata ululantique voce more Asiatico canere, id. ib. 8, 27. —
- B Inclined, disposed, prone to any thing: plebs ante inclinatior ad Poenos fuerat, Liv. 23, 46, 3: plebs ad regem Macedonasque, id. 42, 30, 1: ipsius imperatoris animus ad pacem inclinatior erat, id. 34, 33, 9; Tac. H. 1, 81.—
- C Sunken, fallen, deteriorated: ab excitata fortuna ad inclinatam et prope jacentem desciscere, Cic. Fam. 2, 16, 1: copiae, Nep. Pelop. 5, 4.—In neutr. plur. subst.: rerum inclinata ferre, i.e. troubles, misfortunes, Sil. 6, 119.
I tr., ¶ 1 faire pencher, incliner, baisser : malos Liv. 36, 44, 2, baisser les mâts ; genua Ov. M. 11, 356, fléchir les genoux ¶ 2 [fig.] faire changer de direction, tourner : se ad Stoicos Cic. Fin. 3, 10, se tourner vers les Stoïciens ; aliquid ad commodum causæ Cic. Inv. 1, 31, tourner qqch. à lʼavantage de la cause quʼon défend ; culpam in aliquem Liv. 5, 8, 12, faire retomber une faute sur qqn ; onera in aliquem Liv. 1, 47, 12, faire porter les charges à qqn ; hæc animum inclinant ut credam Liv. 29, 33, 10, cette situation mʼincline à croire... || fortuna se inclinaverat Cæs. C. 1, 52, 3, la fortune avait tourné ¶ 3 [gramm.] a) former par flexion : Gell. 4, 9, 12 ; 18, 5, 9 ; b) in casus inclinari Gell. 10, 13, 1, se décliner ¶ 4 faire pencher dʼun côté ou dʼun autre, amener un dénouement : inclinandam fortunæ rem dare Liv. 3, 61, 14, sʼen remettre à la fortune du soin de décider ; inclinata res est Cic. Fam. 1, 1, 3, lʼaffaire penche dʼun côté, est près du dénouement || [en part.] faire pencher du mauvais côté : omnia inclinante fortuna Liv. 33, 18, la fortune contraire faisant partout pencher la balance ¶ 5 se inclinare et surtout inclinari a) baisser, décliner, [en parl. du soleil, du jour] : Liv. 9, 32, 6 ; Cic. Tusc. 3, 7 ; [dʼune maladie] Cels. Med. 3, 2, etc. ; b) fléchir, lâcher pied : inclinatur acies Liv. 1, 12, 3, lʼarmée fléchit.
II intr., ¶ 1 dévier de la verticale : Lucr. 2, 243 ¶ 2 baisser, [en parl. du soleil] : Hor. O. 3, 28, 5 || incliner : in vesperam inclinat dies Curt. 6, 11, 9, le jour incline vers le soir ¶ 3 [fig.] incliner, pencher : inclinant ad meum consilium adjuvandum Cic. Att. 12, 29, 2, ils inclinent à seconder mon dessein ; sententia senatus inclinat ad fœdus faciendum Cic. CM 16, lʼavis du sénat penche pour la conclusion dʼun traité ; [avec in acc.] Curt. 10, 7, 12 || [avec prop. inf.] : inclinavit sententia universos ire Liv. 28, 25, 15, lʼavis prévalut dʼune démarche commune || [avec ut subj.] : ut arbitrer..., inclinat animus Liv. 7, 9, 5, jʼincline à penser..., cf. Liv. 1, 24, 2 ; inclinavit sententia ut Liv. 32, 13, 5, il se décida à... ; multorum eo inclinabant sententiæ, ut Liv. 27, 46, 7, lʼavis de beaucoup inclinait à... || dévier : Tac. Ann. 15, 21 ; si fortuna belli inclinet Liv. 3, 61, 5 [cf. I § 2 fin], si le sort de la guerre tournait.
- 1. laten wijken of (over)hellen, buigen [genua; cursum in een kring vliegen; aquas ad litora leiden; equas ter aarde werpen];
- 2. (intr., se ~ en pass. inclinari) (a) neigen [in unum locum]; ➤ sol se inclinat gaat onder; dies inclinatur loopt ten einde; (b) (milit.) beginnen te wankelen, zich terugtrekken, wijken; ➤ acies inclinatur; timore inclinari; (c) verminderen, afnemen; ➤ morbus, febris inclinat;
- 3. (metaf.) wenden naar, sturen naar [omnem culpam in collegam afschuiven op; onera a pauperibus in divites afwentelen op]; beïnvloeden, gunstig stemmen, winnen [animos in hanc sententiam; iudicem]; — intr.; se ~ en pass. neigen naar, overhellen naar, geneigd zijn tot (m. ad; in m. acc.; dat.); ➤ sententia senatūs inclinat ad pacem;
- 4. tot zinken, ten val brengen, te gronde richten; ➤ omnia inclinat fortuna; — intr.; se ~ en pass. zinken, ten kwade keren; ➤ fortuna se inclinat slaat om;
- 5. de doorslag geven, beslissen; ➤ fraus rem inclinavit;
- 6. (gramm.) verbuigen.
倾。歪之。向。垂。退。減。— eloquentiam 壞文之規。— verba et nomina 變行言變名字。— culpam in eum 諉罪于人。Color ad crocum inclinans 近紅花之色。Inclinat vel inclinatur acies 陣退。Inclinat dies 天已暮。Inclinata res est 事情將敗。
Suggest a Translation
See an image
- CLI-.
- II. Trans, to cause to lean, bend, incline, turn, divert: vela contrahit malosque inclinat, L.: genua harenis, O.super arces cursūs, O.: sol meridie se inclinavit. i. e. turned back, L.: inclinato iam in postmeridianum tempus die: Saxa inclinatis per humum quaesita lacertis, Iu.—To turn back, repulse, drive back: Romana inclinatur acies, L.: quasdam acies inclinatas iam et labantes, Ta.: inclinatum stagnum, receding, L.—Fig., to turn, incline, divert, transfer: ut me paululum inclinari timore viderunt, yield: se ad Stoicos: culpam in conlegam, lay, L.: haec animum inclinant, ut credam, etc., L.: inclinari opes ad Sabinos videbantur, i. e. the Sabines would be dominant, L.—To change, alter, abase, cause to decline: se fortuna inclinaverat, Cs.: omnia simul inclinante fortunā, L.—
- IIII. Intrans, to bend, turn, incline, decline, sink: sol inclinat, Iu.: inclinare meridiem sentis, H.: in vesperam inclinabat dies, Cu.—To yield, give way, retreat: ut in neutram partem inclinarent acies, L.—Fig., to incline, be inclined, be favorably disposed: quocumque vestrae mentes inclinant: in stirpem regiam studiis, Cu.: amicus dulcis pluribus hisce . . . inclinet, H.: cum sententia senatūs inclinaret ad pacem: eo inclinabant sententiae, ut, etc., L.: inclinavit sententia, suum agment demittere, L.—To change, turn: si fortuna belli inclinet, L.: omnia repente ad Romanos inclinaverunt, favored, L.
-
…, dum essem otiosus ; quod quidem nobis non saepe contingit. Quam vellem, inquit, te ad Stoicos inclinavisses erat enim, si cuiusquam, certe tuum nihil praeter virtutem in bonis ducere. Vide, ne magis ,…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…in cogitatione esse sensisset, statim recessisse atque in eo silentio duas horas fere esse consumptas. Deinde cum omnes inclinato iam in posmeridianum tempus die venissent ad Crassum, quid est, Crasse, inquit Iulius imusne sessum Etsi admonitum…
Cicero, de Oratore
-
…in dicendo potest. Volet igitur ille qui eloquentiae principatum petet et contenta voce atrociter dicere et summissa leniter et inclinata videri gravis et inflexa miserabilis ; mira est enim quaedam natura vocis, cuius quidem e tribus omnino sonis ,…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…et de dolore dictum est, tertius dies disputationis hoc tertium volumen efficiet. ut enim in Academiam nostram descendimus inclinato iam in postmeridianum tempus die, poposci eorum aliquem, qui aderant, causam disserendi. tum res acta sic…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…oratione facillime posse videantur. Si se dant et, ut ante dixi, sua sponte, quo impellimus, inclinant atque propendent, accipio quod datur et ad id, unde aliquis flatus ostenditur, vela do ; sin est…
Cicero, de Oratore
-
…defendebant, nihil agebant ad Appi Claudi senectutem accedebat etiam ut caecus esset ; tamen is, cum sententia senatus inclinaret ad pacem cum Pyrrho foedusque faciendum, non dubitavit dicere illa, quae versibus persecutus est Ennius quo vobis mentes…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…causa, quos tamen totos explicare in principio non oportebit, sed tantum impelli iudicem primo leviter, ut iam inclinato reliqua incumbat oratio. Conexum autem ita sit principium consequenti orationi, ut non tamquam citharoedi prooemium adfictum aliquid ,…
Cicero, de Oratore
-
…sed hanc tantam, tam exitiosam haberi coniurationem a civibus numquam putavi. nunc quicquid est, quocumque vestrae mentes inclinant atque sententiae, statuendum vobis ante noctem est. quantum facinus ad vos delatum sit videtis. huic si paucos…
Cicero, in Catilinam
-
…adsentitur Volcacio. quae res auget suspicionem Pompei voluntatis, nam advertebatur Pompei familiaris adsentiri Volcacio. laboratur vehementer ; inclinata res est. Libonis et Hypsaei non obscura concursatio et contentio omniumque Pompei familiarium studium in eam opinionem rem adduxerunt…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…respondi id quod sentiebam, et dignitati et existimationi tuae maxime conducere te primo quoque tempore ferre praesidium labenti et inclinatae paene rei publicae. quid enim abesse censes mali in eo bello, in quo victores exercitus fugientem hostem persequi…
Cicero, Epistulae ad Brutum