increpo
increpo, to sound, resound, rustle, patter, rattle, whiz; to reproach
Frieze-Dennison Vergil
Could not find increpitas in Logeion dictionaries.
increpitas Verb: perfect passive participle feminine accusative plural of increpo
increpitas Verb: present active indicative 2nd singular of increpito
increpitas Adjective: feminine accusative plural of increpitus
- I Lit.
- A Neutr.: simul ut discus increpuit, Cic. de Or. 2, 5, 21: corvorum increpuit densis exercitus alis, Verg. G. 1, 382.—
- 2 Transf., to make a noise, be noised abroad: increpui hibernum et fluctus movi maritumos, Plaut. Rud. prol. 69: quicquid increpuerit, Catilinam timeri, Cic. Cat. 1, 7, 18: simul atque increpuit suspicio tumultus, id. Mur. 10, 22: si quid increparet terroris, Liv. 4, 43, 10: haec indigna miserandaque auditu cum apud timentes ... increpuissent, id. 6, 37, 1.—
- B Act., to utter aloud, produce, give forth (poet.): saevas increpat aura minas, Prop. 1, 17, 6: tuba terribilem sonitum. Verg. A. 9, 504.—
- 2 To cause to give forth a sound: cum Juppiter atras increpuit nubes, Ov. M. 12, 52: increpuit unda latus, id. Tr. 1, 4, 24; cf.: vincor ut credam miser Sabella pectus increpare carmina, disturb, confuse, Hor. Epod. 17, 28.—
- 3 To make a noise at a person, thunder at: timeo totus, ita me increpuit Juppiter, Plaut. Am. 5, 1, 25 (1077).—
- II Transf.
- A To exclaim loudly against a person, to blame or upbraid loudly, to chide, rebuke, reprove.— With acc.: numquid increpavit filium? Plaut. Most. 3, 2, 63 (752): maledictis omnes bonos, Sall. C. 21, 4: gravibus probris, Liv. 23, 45, 5: etiam deos verbis ferocioribus, id. 45, 23, 19: cunctantes arma capere, id. 10, 35, 8: increpat ultro Cunctantes socios, Verg. A. 10, 830.—With ad and acc.: dictator ad contionem advocatam increpuit, spoke angrily, Liv. 4, 32, 2.—Absol.: ultro animos tollit dictis, atque increpat ultro, Verg. A. 9, 127.—
- B To accuse a person of any thing: avaritiae singulos, Suet. Cal. 39: saevitiae populum, id. Galb. 15.—
- C With an abstract object, to reprove, censure, inveigh against any reprehensible quality or act of a person: illis versibus increpant eorum arrogantiam, Cic. Ac. 2, 23, 74: illius in me perfidiam, id. Q. Fr. 2, 3, 3: fugam, id. de Or. 2, 48, 199 al.
- —Hence, incrĕ-pĭtus, a, um, Part.
- A Chided, reproved: praefecti navium graviter increpiti, Liv. 23, 26, 4; 24, 17, 7.—
- B Accused: ignaviae, Jul. Val. Res Gest. Alex. M. 1, 17.
I intr., ¶ 1 faire du bruit, faire un cliquetis, claquer, craquer, etc. : discus increpuit Cic. de Or. 2, 21, le disque a résonné || [acc. de lʼobjet intérieur] increpui hibernum Pl. Rud. 69, jʼai fait entendre les grondements de la tempête, cf. sonitum tuba increpuit Virg. En. 9, 504, la trompette fit entendre ses sons ¶ 2 se faire entendre, éclater, se répandre : quicquid increpuerit, Catilinam timeri Cic. Cat. 1, 18, au moindre bruit, craindre Catilina ; simul atque increpuit suspicio tumultus Cic. Mur. 22, dès quʼun soupçon de guerre a éclaté, sʼest ébruité.
II tr., ¶ 1 a) faire rendre un son en heurtant : lyram Ov. H. 3, 118, faire résonner la lyre ; b) faire retentir dʼun bruit en heurtant : cum Juppiter increpuit nubes Ov. M. 12, 52, quand Jupiter a fait retentir les nuées [de sa foudre] ; increpuit quantis viribus unda latus ! Ov. Tr. 1, 4, 24, avec quelle violence lʼonde fait gémir les flancs du navire ! c) heurter, frapper dʼun bruit : ita me increpuit Juppiter Pl. Amph. 1077, tellement Jupiter mʼa étourdi de son fracas ¶ 2 fig.] a) apostropher, aliquem qqn : Virg. En. 10, 830 ; Liv. 45, 23, 19, etc. ; aliquem maledictis Sall. C. 21, 4, se répandre en invectives contre qqn, cf. Liv. 23, 45, 5 || Fulvi similitudinem nominis increpans Liv. 27, 1, 9, invoquant (mettant en cause) la ressemblance de nom de Fulvius ; b) gourmander, faire des reproches à, blâmer : aliquem Cic. Sest. 132 ; perfidiam alicujus Cic. Q. 2, 3, 3, blâmer qqn, la perfidie de qqn ; aliquem avaritiæ Suet. Cal. 39, reprocher à qqn son avarice, cf. Suet. Galba 15 ; [poét.] stimulo tardos boves Tib. 1, 1, 30, gourmander avec lʼaiguillon la lenteur des bœufs, cf. Virg. G. 4, 71 ; c) dire qqch. en invectivant : hæc in regem increpans Liv. 1, 51, 1, en adressant au roi ces invectives || increpare quod Liv. 4, 32, 2, blâmer de ce que ; [avec prop. inf.] invectiver, faire des reproches en disant que : Liv. 3, 3, 6 ; [avec interr. ind.] demander en gourmandant : Liv. 3, 60, 11 ; [avec ne ] Hor. O. 4, 15, 2, donner lʼavertissement de ne pas.
➳ formes increpavi Pl. Most. 750 ; Suet. Tib. 52 ; increpatus Just. 11, 4, 5.
- 1. ruisen, ratelen, klapperen, rammelen, lawaai maken, kraken [mālis met de tanden knarsen; clipeo];
- 2. (metaf.) ruchtbaar worden, ontstaan; ➤ suspicio tumultūs increpuit; II. tr.
- 1. laten schallen, dreunen of weerklinken [lyram; manūs applaudisseren; tubā ingentem sonitum; minas laten horen];
- 2. afsnauwen, uitschelden, honen (m. aci.; quod; ut; ne; afh. vr.); [legatos; alqm voce gravissima; maledictis omnes bonos; equitem nomine; (postklass. m. dubb. acc.) alqm proditorem; (wegens: gen.) alqm avaritiae];
- 3. afkeuren [alcis perfidiam, ignaviam]; verwijten (iem.: dat.; iets: acc.);
- 4. (poët.) klagen over, zich beklagen over, protesteren tegen (m. acc.) [aevum];
- 5. verwijtend of met afkeuring zeggen (m. acc.; aci.; afh. vr.) [haec in regem Romanum].
响。責罰。— multis 多言責之。— stimulo boves 刺牛。— pectus 亂心。Increpuit suspicio tumultus 人說民亂滋事。
Suggest a Translation
See an image
- to sound, resound, rustle, patter, rattle, whiz: discus increpuit: Corvorum increpuit exercitus alis, V.: Increpuit mālis (canis), snapped, V.: tuba terribilem sonitum Increpuit, V. —To transpire, be noised abroad: increpuit suspitio tumultūs: si quid increparet terroris, L.—To cause to resound, make crash: cum Iuppiter atras Increpuit nubīs, O.: ut credam pectus increpare carmina, disturb, H.—To upbraid, chide, scold, rebuke, reprove: gravioribus probris, L.: Caesarem: maledictis omnīs bonos, S.: equos ictu Verberis, O.: me lyrā, Ne, etc., H.: cunctantīs arma capere, urged, L.: ad contionem, to speak angrily, L.: praefecti graviter increpiti, rebuked, L.—To censure, inveigh against: viri discessum: fugam.
-
…non fuerunt, tamen ut potui tuli ; nunc vero me totam esse in metu propter unum te, quicquid increpuerit, Catilinam timeri, nullum videri contra me consilium iniri posse quod a tuo scelere abhorreat, non est ferendum…
Cicero, in Catilinam
-
…, hominem et familiarem et omnibus necessitudinibus circumventum ; cum eo se consulem initium agundi facturum. Ad hoc maledictis increpabat omnis bonos, suorum unumquemque nominans laudare ; admonebat alium egestatis, alium cupiditatis suae, compluris periculi aut ignominiae…
Sallust, Catilina
-
…adsedit, consulares omnes itemque senatus magna pars sententiam eius laudant, virtutem animi ad caelum ferunt, alii alios increpantes timidos vocant. Cato clarus atque magnus habetur ; senati decretum fit, sicuti ille censuerat. Sed mihi multa…
Sallust, Catilina
-
…, omniaque ingrato litore vota cadunt. quin etiam absenti prosunt tibi, Cynthia, venti aspice, quam saevas increpat aura minas. nullane placatae veniet fortuna procellae haecine parva meum funus harena teget tu tamen in melius saevas converte…
Propertius, Elegies
-
…tempore, cum omnia gymnasia philosophi teneant, tamen eorum auditores discum audire quam philosophum malunt ; qui simul ut increpuit, in media oratione de maximis rebus et gravissimis disputantem philosophum omnes unctionis causa relinquunt ; ita levissimam delectationem gravissimae…
Cicero, de Oratore
-
…is esse ad ea quae sub eos subiecta sunt iudicanda Parmenides Xenophanes minus bonis quamquam versibus sed tamen illi versibus increpant eorum adrogantiam quasi irati, qui cum sciri nihil possit audeant se scire dicere. Et ab iis aiebat removendum…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…id quod docebam saepe esse concessum, nullam illa causa iustiorem fuisse. Tum omnem orationem traduxi et converti in increpandam Caepionis fugam, in deplorandum interitum exercitus sic et eorum dolorem, qui lugebant suos, oratione refricabam et animos…
Cicero, de Oratore
-
…tamquam reum accusavit ; de me multa me invito cum mea summa laude dixit ; cum illius in me perfidiam increparet, auditus est magno silentio malevolorum. respondit ei vehementer Pompeius Crassumque descripsit dixitque aperte se munitiorem ad custodiendam vitam…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…ego te perditorem et vexatorem rei publicae fero, tu me conservatorem et custodem feras. deinde eius viri discessum increpas quem vides omnium civium desiderio, ipsius denique rei publicae luctu esse revocatum. at enim dixisti non mea sed…
Cicero, in Vatinium
-
…haec nostra praeclara studia et haec forensis laus et industria latet in tutela ac praesidio bellicae virtutis. simul atque increpuit suspicio tumultus, artes ilico nostrae conticiscunt. et quoniam mihi videris istam scientiam iuris tamquam filiolam osculari tuam ,…
Cicero, pro Murena