intactus
intactus, untouched, uninjured, intact
- I Lit.: cervix juvencae, not broken to the yoke, Verg. G. 4, 540: grex, id. A. 6, 38: boves, Hor. Epod. 9, 22: nix, Liv. 21, 36: exercitus integer intactusque, id. 10, 14: intactum aliquem inviolatumque dimittere, id. 2, 12: integri intactique fugerunt, id. 5, 38; 21, 25: ferro corpus, id. 1, 25: bello fines, id. 3, 26: vulnere miles, Sil. 7, 399: arx bellis, id. 2, 661: corpus ab vexatione, Liv. 7, 10: intactus profugit, Sall. J. 54 fin.: Britannus, unsubdued, Hor. Epod. 7, 7: Scythae perpetuo ab alieno imperio intacti, aut invicti, Just. 2, 3: fides, unstained, Stat. S. 5, 1, 77: vires, unimpaired, Curt. 9, 7: intactus superstitione, free from superstition, id. 4, 6: vir haud intacti religione animi, Liv. 5, 15: intactus infamiā, of spotless integrity, id. 38, 51: intacta invidiā media, id. 45, 35, 5: (triarii) per alios manipulos prope intacti evasere, id. 8, 10, 6: caput intactum buxo, Juv. 14, 194. —
- II Transf.
- A Untried, unattempted: prorsus nihil intactum, neque quietum pati, Sall. J. 66; cf. bellum, without combat, id. ib. 83 fin.: novā intactāque ratione, Plin. 34, 8, 19, § 65: Dryadum silvas saltusque sequamur Intactos, Verg. G. 3, 40: carmen, Hor. S. 1, 10, 66: thensauros Proserpinae intactos ad eam diem spoliavit, Liv. 29, 18, 4; cf.: sacrilegas admovere manus intactis illis thensauris, id. 29, 18, 8: intactis opulentior thesauris Arabum, Hor. C. 3, 24, 1.—Of a play not yet acted: esurit (Statius) intactam Paridi nisi vendat Agaven, Juv. 7, 87; cf.: intactum dicere carmen, Stat. S. 1, 2, 238: intacta carmina discens, id. ib. 3, 1, 67.—
- B Untouched, undefiled, chaste, of virgins: Pallas, Hor. C. 1, 7, 5: cui pater intactam dederat, Verg. A. 1, 345: virgo, Cat. 62, 45: intactior omni Sabina, Juv. 6, 162; cf.: utinam publica saltem his intacta malis agerentur sacra, not disgraced by these scandals, Juv. 6, 336.
- intangibleness, only in an interpolation in Lucr. 1, 454; cf. Lachm. and Munro ad loc.
segetes falcem cultoris ~ae expectabant
posta ‥ tuta ab ignibus et ~a remansit
flammis intacta
panis ‥ aquis ~us et inhumectatus mansit
lignum ‥ in templo Domini jacebat ~um
[corpora ] ab jussu omnipotentis Dei ab angelis ~a custodita sunt
fuge hinc quantocius, letus si contingat ~um abire qui vapulares justius
ut inaccessi a Romano populo et ~i vectigal reddant
illam plagam celestem que ‥ omni tali sorde ~issima est
dum majestas intacta radiat
de ~ae virginitatis gloria
desponsatam sibi virginem ‥ ~am deseruit
filiam meam unicam et ab omni adhuc ~am viro
clypeos deferunt optime deauratos, predam potius hostium cupientes quam certamen ab hostibus, et eos referunt, ut ita loquar, virgines et ~os
virgo Maria Dei ac genitrix intacta
dicata est ‥ altera [ara ] ~e Virgini Christi genetrici
[Ihesus ] fructus intacte Virginis
intacte matris viscera
nititur intactam donorum fallere visco
de ~a namque rudique silva regiis edificiis missa securi ligna secui
tellus ~a
formavit Deus hominem de limo terre ~e et inmaculate
bobus ~is, id est indomitis, juga nulla passis
viam invenerunt ab ipsis ~am
spectaculi genus ‥ a nostris litterarum apicibus ~um
sed qualiter ~um tam nobile thema preteream nescio
hujusmodi ‥ dubitabilibus nec omnino ~is ‥ nec plene hic discussis
angulus unus, quasi ab aliis relictus, terrarum ‥ nec ille omnino ~us, nullius tamen hactenus stilo absolute comprehensus
historice materie hactenus ~e noticia
ex materia hactenus illibata
- 1. onaangeraakt, onaangeroerd [cervix iuvencae nog niet door het juk beroerd; saltus nog onbetreden, (poët.) nog onbezongen; Britannus niet bedwongen];
- 2. (poët.) maagdelijk, kuis, ongerept [Pallas; virgo];
- 3. ongedeerd, niet gewond, onbeschadigd [vires; muri; urbs niet geplunderd; fines; regio vrij van oorlog]; ➤ integri intactique fugerunt;
- 4. (metaf.) (m. abl. of ab) niet getroffen door, (nog) vrij van, onberoerd door; ➤ homo cupiditate, infamiā ~; animus religione ~ ongevoelig voor wroeging; regnum bello -um; ab alieno imperio ~;
- 5. onbeproefd; ➤ nihil -um pati; bellum -um trahere de oorlog rekken zonder dat het tot een gevecht komt;
- 6. (v. personen) nog krachtig, fris [iuventus];
- 7. (Hor.) (v. onderwerpen) nog niet behandeld; ➤ -um Graecis carmen door de Grieken nog niet behandeld genre.
未動。未損者。— a sibilo 未受譏評。Intacti religione animi vir 毫不敬神之人。Carmen intactum Hispanis 吕宋人未作過之詩。Virgo intacta 完璧之女。
Suggest a Translation
See an image
- with comp, untouched, uninjured, intact: cervix iuvencae, not broken to the yoke, V.: boves, H.: nix, L.: exercitus, L.: intactis adsidere muris, L.: nemo intactus profugit, S.: Britannus, unsubdued, H.: religione animus, L.: vires, unimpaired, Cu.: caput buxo, Iu.: intactae segetis per summa volare (i. e. quae vix videatur tangi), V.—Untried, unattempted: bellum, without combat, S.: saltūs, V.: carmen, H.: admovere manūs intactis thensauris, L.: intactis opulentior thesauris Arabum, H.: esurit (Statius) intactam Paridi nisi vendat Agaven, not yet put on the stage, Iu.—Untouched, undefiled, chaste: Pallas, H.: cui pater intactam dederat, V.: virgo, Ct.: intactior omni Sabinā, Iu.
-
…, non galeae, non ensis erat sine militis usu mollia securae peragebant otia gentes. ipsa quoque inmunis rastroque intacta nec ullis saucia vomeribus per se dabat omnia tellus ; contentique cibis nullo cogente creatis arbuteos fetus montanaque fraga legebant…
Ovid, Metamorphoses
-
…sacerdos, Deiphobe Glauci, fatur quae talia regi Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit ; nunc grege de intacto septem mactare iuvencos praestiterit, totidem lectas de more bidentes. Talibus adfata Aenean nec sacra morantur iussa viri ,…
Vergil, Aeneid
-
…munita arx circumiectu arduo et quasi circumciso saxo niteretur, ut etiam in illa tempestate horribili Gallici adventus incolumis atque intacta permanserit. Locumque delegit et fontibus abundantem et in regione pestilenti salubrem ; colles enim sunt, qui cum perflantur…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…gauderemus. hic tibi strepitus, fremitus, clamor tonitruum et rudentum sibilus. hoc magis animadversum est, quod intactus ab sibilo pervenerat Hortensius ad senectutem ; sed tum tam bene, ut in totam vitam quoivis satis esset et…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…appelletur, donec Asia decedat hostis, victor deinde regnum tibi reddat. Hoc autem brevi futurum ratio promittit Bаctra intacta sunt, Indi et Sacae in tua potestate, tot populi, tot exercitus, tot equitum peditumque milia ad…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…stantium noctu, inopesque remedii illae proelium navale adversus arbores inirent. in eadem septentrionali plaga hercyniae silvae roborum vastitas intacta aevis et congenita mundo prope inmortali sorte miracula excedit. ut alia omittantur fide caritura, constat attolli colles occursantium…
Pliny the Elder, Natural History
-
…existimaret. Et probabili argumento ad firmandam fidem reperto monetur honorificis scriptis, ut accepto Ursicino successore cum potestate rediret intacta. Post haec ita digesta protinus iubetur exire, tribunis et protectoribus domesticis decem, ut postularat, ad iuvandas…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…referebant, per tot aetates inviolatam libertatem illius primum fidei dicionique permissuros deos sibi deditionis auctores, non metum quippe intactis viribus iugum excipere. Rex coasilio habito deditos in fidem accepit stipendio, quod Arachosiis utraque natio pensitabat, inposito…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…. RES IN HISPANIA GESTAE VT Carthaginem Corinthus, ita Corinthum Numantia secuta est ; nec deinde orbe toto quicquam intactum armis fuit. Post illa duo clarissimarum urbium incendia late atque passim, nec per vices, sed simul pariter…
Lucius Annaeus Florus, Epitome Rerum Romanorum
-
…erat delebant incolae urbem, hostes defendebant. Adeo etiam naturae iura bellum in contrarium mutat. Arx erat oppidi intacta, in qua praesidium dereliquit. Ipse e t navigiis circumvectus arcem. Quippe III flumina tota India praeter Gangen…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni