Logeion | inutilis

inūtilis, e: (adj.), useless, 2.510; helpless, 10.794.

ĭn-ūtĭlis, e, adj., useless, unserviceable, unprofitable; constr. absol., with ad, or with dat. (class.).

I In gen.
- A Of persons.
- - - - α Absol.: homo iners atque inutilis, Cic. Off. 3, 6, 31; Verg. A. 2, 647; 10, 794: dum meliorem ex ducibus inutilem vulnus faceret, Liv. 21, 53: turba, id. 30, 30; Just. 2, 11, 3.—Sup., Col. 3, 10, 6.—
      - β With ad: per aetatem ad pugnam inutiles, Caes. B. G. 2, 16: ad rem gerendam, id. B. C. 3, 43; Val. Max. 3, 2, 11.—
      - γ With dat.: aetate inutiles bello, Caes. B. G. 7, 78: sibi, Cic. Inv. 1, 1, 1: reipublicae, Liv. 29, 1.—
- B Of inanim. and abstr. things: rami, Hor. Epod. 2, 13: naves ad navigandum inutiles, Caes. B. G. 4, 29: tempestas non inutilis ad capiendum consilium, id. ib. 7, 27: impedimenta, Liv. 38, 15 fin.: ferrum, Verg. A. 2, 510: lingua, Ov. H. 4, 7: alga, Hor. C. 3, 7, 10: et genus et nomen jactare, id. ib. 1, 14, 3: inutiles oratori universales quaestiones, Quint. 3, 5, 12; 5, 10, 82: ad audiendum, id. 4, 1, 34.—With subj.-clause: quod non inutile sit imitari, Quint. 2, 3, 11; 1, 1, 27; 11, 2, 48 et saep.: stipulatio, invalid, Gai. Inst. 3, 97: fidei commissa, id. ib. 2, 261.—Sup.: inutilissimus quisque, Col. 3, 10, 1.—
II Esp., hurtful, injurious.
- A Of persons: seditiosus et inutilis civis, Cic. Off. 2, 14; so id. ib. 3, 13: sed sibi inutilior, Ov. M. 13, 37: mihi reique publicae, Auct. B. Afr. 54. —
- B Of inanim. and abstr. things: fungus, Cels. 5, 27, n. 17: inutile est, Cic. Off. 3, 13; Plin. 17, 27, 45, § 257: aquae inutiles pestilentesque, Sen. Q. N. 6, 27: oratio, Liv. 42, 14: arbitrium, Ov. M. 11, 100.—Adv.: ĭnū-tĭlĭter.
- - 1 Uselessly, unprofitably: non inutiliter, Quint. 2, 4, 18.—
  - 2 Hurtfully, injuriously: late diffusa aqua bibitur inutilius, Varr. R. R. 3, 5, 2: administrare, Auct. B. Alex. 65, 1.

in-ūtilis, e, I) negativ, nutzlos, unbrauchbar, unzuträglich, untauglich, ungeschickt, v. Soldaten = kampfunfähig, a) v. Pers.: gloriosus insulsus inutilis, Plaut.: inut. homo, Cic.: non bonus poëta, sed tamen non inutilis, Cic.: imbelle et inutile vulgus, Iuven.: milites, militum turba, Liv.: corpus, kampfunfähiger, Ov.: infirmissimus et inutilissimus quisque, Colum. 3, 10, 6: m. Abl. (an), aliquā parte membrorum inutiles, Curt. 9, 1 (5), 25: m. Dat., inutilis armis, Ov.: valetudine aut aetate inutiles bello, Caes.: cum plurium imperium bello inutile esset, Liv.: m. ad u. Akk., aetate ad bellum inutiles, Caes.: per aetatem ad pugnam inutiles, Caes.: equitatum eius ad rem gerendam inutilem facere, Caes. – b) v. Lebl.: lignum, Hor.: ferrum, Verg.: impedimenta, Liv.: non inut. rerum notitia, Vell.: aliqua inut. relatio, Val. Max.: m. Dat., acuendis puerorum ingeniis non inutiles lusus, Quint.: sunt et illa excitandis ad audiendum non inutilia, Quint.: m. ad u. Akk., quod et acutum genus (Streitfrage) est et ad usus civium non inutile, Cic.: naves ancoris reliquisque armamentis amissis ad navigandum inutiles, Caes.: inutile od. non inutile est m. Infin., Cic. de off. 3, 57. Quint. 2, 3, 11; od. mit Acc. u. Infin., Cic. ep. 6, 18, 4. Quint. 1, 1, 27 u. 2, 5, 10. – II) positiv, nachteilig, schädlich, hinderlich, verderblich, heillos, a) v. leb. Wesen: malus od. seditiosus et inut. civis, Cic.: inutiles fiunt (apium reguli) propter seditiones, Varro: m. Dat., is inutilis sibi, perniciosus patriae civis alitur, Cic.: quod mihi reique publicae inutilis fuit, Auct. b. Afr.: sibi inutilior, sich selbst mehr zum Nachteil, Ov. met. 13, 38. – b) v. Lebl.: aurum, Hor.: aquae, Sen.: res (Plur.), Liv.: rogationes, Liv.: exemplum, Vell.: pudor, Liv.: quod (vitium) inutilius sit an foedius nescio, Quint: omnium annorum trucidatio inutilissima (est), Plin.: m. Dat., potio a balneo venientibus inutilis, Cels.: quod inutile esset Graeciae, Nep.: oratio invisa senatui inutilisque sibi et civitati suae, Liv.: huic generi inutilissimum balneum est, Cels. – inutile od. non inutile est m. Infin., Quint 11, 2, 48. Cels. 4, 6 (3).

inutilis [CL] 1 (of person, body or part of body) unfit for action, (physically) incapacitated, disabled; b (w. dat. indicating scope of incapacity). artus ‥ ~es pene sibi J. Furness Walth. 131 (v. fistula 5); s1198 ut seminecem relinqueret et †inutilum [MS: inutilem] M. Par. Min. II 71; s1256 (v. 2 deturpare 2a). b semivir ‥ ~is matrimonio J. Sal. Pol. 752A (v. frigiditas 4b). 2 a useless, unprofitable, serving no good purpose; b (w. prep. phr.) useless (for specified purpose). c (of document, or legal transaction) invalid. a cui tunc erit sera ~isque poenae oculata cognitio ac mali paenitudo Gildas EB 36; vasa ‥ ~ia GlH F 746 (v. frigulum); silva per loca pastilis per loca ~is DB I 307vb; non enim sermo ejus fatuus vel ~is erat, sed sale spirituali conditus Dominic V. Ecgwini I 7; ea ‥ non ~e duxi in unum congerere Gir. TH pref.; infructuosa, tunc non habens fructum, sicut dicitur planta ~is et infructuosa dum est tenella S. Langton Gl. Hist. Schol. 45; ‘cassa presidia’ [Sen. Tro. 793], id est ~ia auxilia, quia non possunt te juvare Trevet Troades 57; 1351 de firma j communis furni ‥ nichil hoc anno quia ruinosus et ~is Rec. Elton 365. b ad syllogizandum ‥ ~es Kilwardby OS 545 (v. inutilitas). c 11‥ epistola inutil’ (Wealdhere Ep. in dorso) MS BL Cotton Augustus II 18; 1157 quod rerum ecclesiarum venditiones emptiones donationes commutationes facte sine assensu et conscriptione cleri ~es et nullius momenti sunt Doc. Theob. 103. 3 (of person): a useless, worthless, idle. b (w. prep. phr.) incapable (in, of), incompetent (in specified activity). a nugator, ~is, vanus swæm GlP 76; Childericus ‥ homo ~is omnino R. Niger Chr. I 65. b timor ‥ doloris ‥ quasi ~em eum ‥ in divinis et humanis rebus ‥ effecit Asser Alf. 74; 1200 grave ‥ gerimus quod sacerdotes ‥ ad animarum curam gerendam ~es interdum admittuntur et indigni Conc. Syn. 1073; 1399 se fuisse ‥ insufficientem ‥ et ~em ad regimen et gubernacionem regnorum (Depositio Regis Ricardi) V. Ric. II p. 207. 4 undesirable, harmful (sts. dist. w. difficulty from 2–3 supra); b (of person). c1238 mentis ‥ ab ~ibus et immundis cogitacionibus Gros. Ep. 57 p. 175; cesset multiplicacio cavillacionum ~ium Bacon CSTheol. 37. b 1316 preceptum est quod nullus amodo receptet Leticiam B. ac ‥ filium suum quia sunt ~es, secundum quod jurati presentant, sub pena xx s. Rec. Elton 234; s1376 ~is regi et regno (v. deponere 9d); per Hus hereticorum principem et per Petrum Clark Anglicum, magistrum artium ~em Oxonie Gascoigne Loci 5.

inūtĭlis, (9) e, ¶ 1 inutile, dʼaucun secours, sans profit : Cic. Off. 3, 31 ; Liv. 21, 53 || [avec ad ] inutile pour : Cæs. G. 2, 16, 4 ; 7, 77, 12 ; etc. || [avec dat.] Cic. Inv. 1, 1 ; Cæs. G. 7, 78, 1 ; Liv. 29, 1 || inutile est avec inf. Cic. Off. 3, 57, il nʼest pas utile de ; [avec prop. inf.] Quint. 1, 1, 27 ; 2, 5, 10, il nʼest pas utile que ¶ 2 nuisible, préjudiciable : Cic. Off. 2, 49 ; 1, 32 ; 3, 7 ; 3, 57 ; 3, 84 ; Sen. Nat. 6, 27 || -lior Ov. M. 13, 37 ; -issimus Col. Rust. 3, 10, 6.

in-ūtilis, e

1. onbruikbaar, nutteloos (voor iem.: dat.; mbt., voor iets: ad; dat.) [corpus ongeschikt voor de strijd; ferrum];
2. onbekwaam, ongeschikt [milites]; ➤ valetudine aut aetate inutiles bello; equitatus ad rem gerendam ~;
3. nadelig, schadelijk, verderfelijk [civis; aurum; rogationes; civitati].

inutilis , e. adj. c. s. (ei.)
無用。無益者。害者。

Suggest a Translation
See an image

, Perditus ac desperatus. Acta S. Alex. mart. tom. 5. Aug. 804. col. 2 : Cognoscens autem causam Maximianus, Inutilis cæsar, eum (Alexandrum) demum aliis ut interficerent, truculentis animi deputavit clientibus. Bulla Alex. III. PP. ann. 1177. inter Privil. Mss. ord. Præmonst. : Sane si abbas aliquis vestri ordinis infamis vel Inutilis aut ordinis sui prævaricator inventus fuerit, etc. Castigat. in utrumque Glossar. : Inutilis, incommodus, futilis, ἀχρήσιμος. Germ. Gerofutilis. f. Gerro, futilis.

, Injustus. Charta ann. 892. inter Instr. tom. 12. Gall. Christ. col. 250 : Cujus (monachi) petitionem Inutilem invenientes, talem eidem sententiam diffiniendo dederunt, ut monasterium ex manso Corboni... pergeret,... nihil amplius ex hac nefaria repetitione se intermittens.

, Mancus, mutilus, Gall. Estropié. Gall. ann. 1311. in Reg. Phil. Pulc. ex Cod. Bibl. reg. 9607. ch. 118 : Et dicto servienti, qui per factum et culpam ipsius Gaufridi altera manu factus fuerat Inutilis, etc.

in-ūtilis e, adj.

with comp, useless, unserviceable, unprofitable: homo: ille, V.: dum meliorem ex ducibus inutilem volnus faceret, L.: ad rem gerendam, Cs.: rei p.: rami, H.: non inutilis ad capiendum consilium tempestas, a fit occasion, Cs.: impedimenta, L.: ferrum, V.: lingua, O.: alga, H. —Hurtful, injurious: civis: Sed sibi inutilior, O. —Inexpedient, unprofitable, unavailing, hurtful: haec inutile est subire, etc.: oratio sibi, L.: arbitrium, O.—With supine abl.: hoc inutile factu, H.

inutilis

Saved

Recent