inutilis
inutilis, useless, unserviceable, unprofitable
Frieze-Dennison Vergil
Could not find inutor in Logeion dictionaries. Looking for closest alphabetic form.
- I In gen.
- A Of persons.
- α Absol.: homo iners atque inutilis, Cic. Off. 3, 6, 31; Verg. A. 2, 647; 10, 794: dum meliorem ex ducibus inutilem vulnus faceret, Liv. 21, 53: turba, id. 30, 30; Just. 2, 11, 3.—Sup., Col. 3, 10, 6.—
- β With ad: per aetatem ad pugnam inutiles, Caes. B. G. 2, 16: ad rem gerendam, id. B. C. 3, 43; Val. Max. 3, 2, 11.—
- γ With dat.: aetate inutiles bello, Caes. B. G. 7, 78: sibi, Cic. Inv. 1, 1, 1: reipublicae, Liv. 29, 1.—
- B Of inanim. and abstr. things: rami, Hor. Epod. 2, 13: naves ad navigandum inutiles, Caes. B. G. 4, 29: tempestas non inutilis ad capiendum consilium, id. ib. 7, 27: impedimenta, Liv. 38, 15 fin.: ferrum, Verg. A. 2, 510: lingua, Ov. H. 4, 7: alga, Hor. C. 3, 7, 10: et genus et nomen jactare, id. ib. 1, 14, 3: inutiles oratori universales quaestiones, Quint. 3, 5, 12; 5, 10, 82: ad audiendum, id. 4, 1, 34.—With subj.-clause: quod non inutile sit imitari, Quint. 2, 3, 11; 1, 1, 27; 11, 2, 48 et saep.: stipulatio, invalid, Gai. Inst. 3, 97: fidei commissa, id. ib. 2, 261.—Sup.: inutilissimus quisque, Col. 3, 10, 1.—
- II Esp., hurtful, injurious.
- A Of persons: seditiosus et inutilis civis, Cic. Off. 2, 14; so id. ib. 3, 13: sed sibi inutilior, Ov. M. 13, 37: mihi reique publicae, Auct. B. Afr. 54. —
- B Of inanim. and abstr. things: fungus, Cels. 5, 27, n. 17: inutile est, Cic. Off. 3, 13; Plin. 17, 27, 45, § 257: aquae inutiles pestilentesque, Sen. Q. N. 6, 27: oratio, Liv. 42, 14: arbitrium, Ov. M. 11, 100.—Adv.: ĭnū-tĭlĭter.
- 1 Uselessly, unprofitably: non inutiliter, Quint. 2, 4, 18.—
- 2 Hurtfully, injuriously: late diffusa aqua bibitur inutilius, Varr. R. R. 3, 5, 2: administrare, Auct. B. Alex. 65, 1.
artus ‥ ~es pene sibi
ut seminecem relinqueret et †inutilum [MS: inutilem ]
semivir ‥ ~is matrimonio
cui tunc erit sera ~isque poenae oculata cognitio ac mali paenitudo
vasa ‥ ~ia
silva per loca pastilis per loca ~is
non enim sermo ejus fatuus vel ~is erat, sed sale spirituali conditus
ea ‥ non ~e duxi in unum congerere
infructuosa, tunc non habens fructum, sicut dicitur planta ~is et infructuosa dum est tenella
‘cassa presidia’ [], id est ~ia auxilia, quia non possunt te juvare Sen. Tro. 793
de firma j communis furni ‥ nichil hoc anno quia ruinosus et ~is
ad syllogizandum ‥ ~es
epistola inutil’(
quod rerum ecclesiarum venditiones emptiones donationes commutationes facte sine assensu et conscriptione cleri ~es et nullius momenti sunt
nugator, ~is, vanusswæm
Childericus ‥ homo ~is omnino
timor ‥ doloris ‥ quasi ~em eum ‥ in divinis et humanis rebus ‥ effecit
grave ‥ gerimus quod sacerdotes ‥ ad animarum curam gerendam ~es interdum admittuntur et indigni
se fuisse ‥ insufficientem ‥ et ~em ad regimen et gubernacionem regnorum(
mentis ‥ ab ~ibus et immundis cogitacionibus
cesset multiplicacio cavillacionum ~ium
preceptum est quod nullus amodo receptet Leticiam B. ac ‥ filium suum quia sunt ~es, secundum quod jurati presentant, sub pena xx s.
~is regi et regno(v.
per Hus hereticorum principem et per Petrum Clark Anglicum, magistrum artium ~em Oxonie
- 1. onbruikbaar, nutteloos (voor iem.: dat.; mbt., voor iets: ad; dat.) [corpus ongeschikt voor de strijd; ferrum];
- 2. onbekwaam, ongeschikt [milites]; ➤ valetudine aut aetate inutiles bello; equitatus ad rem gerendam ~;
- 3. nadelig, schadelijk, verderfelijk [civis; aurum; rogationes; civitati].
Cognoscens autem causam Maximianus,Bulla Alex. III. PP. ann. 1177. inter Privil. Mss. ord. Præmonst. :Inutilis cæsar, eum(Alexandrum) demum aliis ut interficerent, truculentis animi deputavit clientibus.
Gerofutilis. f.
Gerro, futilis.
Cujus(monachi) petitionem Inutilem invenientes, talem eidem sententiam diffiniendo dederunt, ut monasterium ex manso Corboni... pergeret,... nihil amplius ex hac nefaria repetitione se intermittens.
Et dicto servienti, qui per factum et culpam ipsius Gaufridi altera manu factus fuerat Inutilis, etc.
- with comp, useless, unserviceable, unprofitable: homo: ille, V.: dum meliorem ex ducibus inutilem volnus faceret, L.: ad rem gerendam, Cs.: rei p.: rami, H.: non inutilis ad capiendum consilium tempestas, a fit occasion, Cs.: impedimenta, L.: ferrum, V.: lingua, O.: alga, H. —Hurtful, injurious: civis: Sed sibi inutilior, O. —Inexpedient, unprofitable, unavailing, hurtful: haec inutile est subire, etc.: oratio sibi, L.: arbitrium, O.—With supine abl.: hoc inutile factu, H.
-
…fortunam experirentur ; expectari etiam ab iis Atuatucorum copias atque esse in itinere ; mulieres quique per aetatem ad pugnam inutiles viderentur in eum locum coniecisse quo propter paludes exercitui aditus non esset. His rebus cognitis, exploratores centurionesque praemittit…
Julius Caesar, Gallic War
-
…prudentiam esse praestandam nec me, cum mihi tantum sumpserim ut gubernacula rei publicae prehenderem, minus putarim reprehendendum si inutiliter aliquid senatui suaserim quam si infideliter. Acta quae sint quaeque agantur scio perscribi ad te diligenter ; ex me…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…cupio delectari iam talibus scriptis. etsi abest maturitas aetatis, tamen personare auris eius huius modi vocibus non est inutile. me Romae tenuit omnino Tulliae meae partus. sed cum ea, quem ad modum spero, satis firma…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…praeoccuparentur, consilio destiterunt. Postero die Caesar promota turri perfectisque operibus quae facere instituerat, magno coorto imbre non inutilem hanc ad capiendum consilium tempestatem arbitratus est, quod paulo incautius custodias in muro dispositas videbat, suosque languidius in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quaesisse videar, ut multas me etiam simultates partim obscuras, partim apertas intellegam mihi non necessarias, vobis non inutilis suscepisse. sed ego me hoc honore praeditum, tantis vestris beneficiis adfectum statui, Quirites, vestram voluntatem et…
Cicero, pro Lege Manilia
-
…consulum dignitate, aliena temporum gravitate sententia est ut consules Dolabellae persequendi causa Asiam et Syriam sortiantur. dicam cur inutile rei publicae, sed prius quam turpe consulibus sit videte. cum consul designatus obsideatur, cum in eo liberando…
Cicero, Philippicae
-
…Graeci εἴδη vocant, nostri, si qui haec forte tractant, species appellant, non pessime id quidem sed inutiliter ad mutandos casus in dicendo. Nolim enim, ne si Latine quidem dici possit, specierum et speciebus dicere…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…obscuri, astuti, fallacis, malitiosi, callidi, veteratoris, vafri. Haec tot et alia plura nonne inutile est vitiorum subire nomina Quodsi vituperandi, qui reticuerunt, quid de iis existimandum est, qui orationis vanitatem adhibuerunt…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…ad modum quidem volui, tris libros in disputatione ac dialogo de oratore, quos arbitror Lentulo tuo fore non inutilis ; abhorrent enim a communibus praeceptis atque omnem antiquorum et Aristoteliam et Isocratiam rationem oratoriam complectuntur. scripsi etiam versibus…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…et subtiliter disputandi et copiose dicendi artis est. de bonis vero rebus et malis, aequis iniquis, utilibus inutilibus, honestis turpibus quam potest habere orator sine illis maximarum rerum artibus facultatem aut copiam Qua re haec tibi sint…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria