mane
mane, (early) morning (noun); in the morning, early (adv.)
mane2, in the morning, early in the morning
māne, indecl. (archaic abl. mani, like luci, vesperi: a mani ad vesperum, Plaut. Most. 3, 2, 80 (769); id. Poen. 3, 3, 37 (651)), n. [old Lat. manus, good; whence immanis; cf. Manes].
- I The morning, morn. As subst., mostly poet. and in post-Aug. prose: noctes vigilabat ad ipsum Mane, Hor. S. 1, 3, 18: a primo mane opus aggredi, at the earliest dawn, Col. 11, 1, 14: mane novum, Verg. G. 3, 325: (litteras) multo mane mihi dedit, very early in the morning, Cic. Att. 5, 4, 1: mane totum dormies, Mart. 1, 49, 36: mane erat, Ov. F. 1, 547: a mane usque ad vesperam, Suet. Calig. 18: a mane diei, Auct. B. Afr. 42.—
- II As adv., in the morning, early in the morning (freq. and class.): postridie ejus diei, mane, Caes. B. G. 4, 13; 5, 10, 1: hodie mane, this morning, Cic. Att. 13, 9, 1: cras mane, to-morrow morning, Ter. Phorm. 530: hodierno die, mane, Cic. Cat. 3, 9, 21.—Connected with other adverbs: nimis paene mane est, Plaut. Pers. 1, 3, 33 (113): bene mane, very early in the morning, Cic. Att. 4, 9, 2; 14, 18, 1; 10, 16, 1: primo mane, Just. 1, 10; Col. 12, 1, 3: tam mane, Ter. Heaut. 67: plane mane, quite early in the morning, Plin. Ep. 1, 5, 8.
māne, subst. indecl. neutr. (zu altlat. mānus, gut), der Morgen, die Frühzeit, die Frühe, novum, Verg.: proprium nobis mane fiat, Sen.: ad ipsum mane, Hor.: multo mane, sehr früh, Cic.: a mane, Varro: a mane usque ad vesperam, Suet.: a mane diei, Auct. b. Afr.: mane totum dormire, Mart.: primo mane, Colum.: aber primā mane, Gregor. Tur. hist. Franc. 10, 23.: sub obscuro mane (Ggstz. crepusculo), Colum.: de mane in mane, Augustin. conf. 11, 23: mane erat, Ov. – adv. früh, morgens, mane et vesperi, Varro: bene mane, am Morgen (od. früh) bei guter Zeit, Cic.: dass. mane sane, Plaut.: magis mane, maxime mane, Varro LL.: so auch plane mane, ganz früh, Plin. ep.: hodie mane, Cic.: cras mane, Cic. – ➳ Archaist. Nbf. mānī, in der Verbindung usque a mani ad vesperum, Plaut. Amph. 253; most. 787: a mani ad noctem, Plaut. most. 534. Lucil. 1228; vgl. über die Nbf. mani auch Sisenn. bei Charis. 203, 29. Pompeii comm. 136, 25 K. Serv. comm. in Donat. (IV) 428, 30. – Kompar. manius u. Superl. manissime werden als ungebr. bezeichnet, s. Varro LL. 8, 76. Serv. comm. in Donat. (IV) 439, 18. Cledon. (V) 65, 21 u. 68, 18. Pompeii comm. (V) 255, 30 sqq.
cum die quadam ~e audiret unum de fratribus ad locum ‥ crucis ascendere disposuisse ‥
concedunt quod emant cibum suum ~e et sero et omni hora diei
ex eo intelligitur quia Sodoma primo ~e exierit
~e primo ingressus ad me
primo ~e
summo ~e
quando ‥ prima summo ~e cantatur, ut privatis diebus in yeme
in crastino, summo ~e
citari feci quod compareant ‥ sexto die mensis Septembris proximo futuro summo ~e
rursus mane vident rumpente crepuscula luce
post probrosas penas quas passus est in nocte, ductus est ~e [ME: ] ad suspendiumamareȝen
cum ~e in castris meis vobis signum monstravero in quodam campanili
inde traditus est Ponto Pilato presidi prima ~e
a ~e usque ad vesperam
a ~e secundae feriae usque ad nonam Sabbati ‥ a nona vero Sabbati usque ad ~e secundae feriae
mane cupitum / vespera promittens
ut ‘an dies sit tempus a ~e usque ad ~e’ ut Babilonii dixerunt
nocte prima cujus ~e librum scriptos inchoaturus fuerat
factum est vespere, prius fuit factum vespere quam ~e
et mane serenum caligo denigrat
debent operari ‥ a ~e usque meridiem
mane prima sabbati surgens Dei Filius
pausantem in ~e in suo lectulo
quo conperto, orto ~e, illuc ducere vexatum ‥ parant
lectulis suis pausent usque dum ~e facto [AS: ] agant ut supradictum estmergene gewordene
~e facto et sole jam in altum ascendente
iterum de ~e surrexerunt ut impetrarent salutationem tyranni
de ~e accessit ad ecclesiam
ante ortum solis de ~e
hora octava de ~e
sub trina verborum significatione, hoc est ~e, techel, phares, quod interpretatum dicitur numeravit, pensavit, divisit
mane techel fares, lepus es, lynx, non leo pares
per techel et mane phares discussaque plane(
interpretatio sermonis; ~e, numeravit Deus regnum tuum et complevit illud
digitos scribentis in pariete, ~e, thecel, phares ‥ Danielis quinto
1 mānĕ, (9) ¶ 1 subst. n. indécl., le matin : a mani ad vesperum Pl. Amph. 253 ; Most. 763, du matin jusquʼau soir ; multo mane Cic. Att. 5, 4, 1, de grand matin ; a primo mane Col. Rust. 11, 1, 14, dès le début du matin ; mane novum Virg. G. 3, 325, le frais matin ; ad ipsum mane Hor. S. 1, 3, 18, jusquʼau matin même, cf. Mart. 1, 49, 36 ; mane erat Ov. F. 1, 547, cʼétait le matin ¶ 2 adv., au matin, le matin : Cæs. G. 4, 13, 4 ; 5, 10, 1 ; hodie mane Cic. Att. 13, 9, 1, ce matin, cf. Cic. Cat. 3, 21 ; cras mane Cic. Att. 14, 11, 2, demain matin ; tam mane Cic. Rep. 1, 14, de si bonne heure ; bene mane Cic. Att. 10, 16, 1, de tout à fait bon matin.
➳ forme en i dans Pl. [cf. luci ], v. Char. 203, 29.
2 mănē, impér. de maneo et mănĕdum [arch. v. dum ], attends, reste : Pl. , Ter.
mane . n. indecl. et mane. adv. (manus.)
早上。夙。朝。晨。旦。Clarum mane 晴早。Postero mane 明早。次 朝。Summo mane 淸早。Totum dormire 全朝寐耳。A — usque ad vesperam 從朝至夕。Bene mane 淸早。
Suggest a Translation
See an image
早上。夙。朝。晨。旦。Clarum mane 晴早。Postero mane 明早。次 朝。Summo mane 淸早。Totum dormire 全朝寐耳。A — usque ad vesperam 從朝至夕。Bene mane 淸早。
Suggest a Translation
See an image
Sunt autem cohærentiæ ipsius terræ a Mane via, a meridie et vespere supra taxam S. Prosperi, a septentrione, etc.Vita S. Domitiani, apud Guichenonum in Hist. Bressensi pag. 231 :
Et terminatur a Mane interque consortes colonos, et campum de ipsa ratione, subtus viam a meridie via, a sero inter consortes colonos, etc.Rollandinus in Summa Notariæ :
A Mane possidet L. a meridie N. a sero et septentrione sunt viæ publicæ, etc.Adde Ughellum tom. 4. Ital. Sacræ pag. 212. 228. 229. Paradinum lib. 2. Hist. Lugdun. cap. 103. Hist. Pergamensem tom. 3. pag. 183.
Me commenda... que mangasse avec li ades et au soir et au Main.Comment. in Psalter. ex Glossar. ibid. :
Vespere etPoema Merl. Ms. :Mane et meridie.
Il vous en converra moult Main issir fors.Caton
en Roman:
Teus rit au Main, qui au soir pleure.
de bon matin, multo mane, ut habet Cicero lib. 5. Epist. 4. ad Att. Diarium Magist. Ceremon. Cur. Rom. inter notas Godefredi ad Carolum VIII. pag. 711 :
Feria sexta dicta mensis Januarii, Bono mane recesserunt ex urbe Ascanius vicecancellarius et de Luneat Cardinales.
māne (1)
- indecln., the morning, morn: noctes vigilabat ad ipsum Mane, H.: mane novum, V.: multo mane, very early in the morning: mane erat, O.
māne (2) adv.
- 1 mane, in the morning, early in the morning: postridie eius diei mane, Cs.: hodie mane, this morning: cras mane, to-morrow morning, T.: mane Kalendis Dec.: bene mane, very early: salutantes, V.