maneo
maneo, to stay, remain, abide, tarry
the kingdoms of Priam remained
one night awaits us all
- I Neutr., to stay, remain anywhere (class.).
- A In gen.: ut ut erat, mansum tamen oportuit, Ter. Heaut. 200: facilem esse rem, seu maneant, seu proficiscantur, Caes. B. G. 5, 30: domi, id. ib. 4, 1: in loco, id. B. C. 2, 41: in patria, Cic. Off. 3, 26, 99: si consulem manere ad urbem senatui placuisset, Liv. 30, 27: ad exercitum, Caes. B. G. 5, 51: uno loco manens, Nep. Eum. 5, 4: unum manere diem, Prop. 2, 9, 20: decem dies, Vulg. Gen. 24, 55: diebus quindecim, id. Gal. 1, 18.—Impers. pass.: omnia excogitantur, quare nec sine periculo maneatur, Caes. B. G. 5, 31: in Italia fortasse manebitur, Cic. Att. 8, 3, 7; Vell. 2, 16, 4: manendum eo loco, Caes. B. C. 3, 74: hic maneri diutius non potest, Cic. Att. 11, 15, 3.—
- B In partic.
- 1 To stay, tarry, stop, continue, abide, pass the night ( = pernoctare): apud aliquem, Cic. Att. 4, 18, 3: eo die mansit Venafri, id. ib. 7, 13, 7: in tabernaculo, id. ib. 5, 16, 3: sub Jove frigido, Hor. C. 1, 1, 25: extra domum patris, Liv. 3, 45, 7: ad decimum lapidem, id. 3, 69, 8: cum is Casilini eo die mansurum eum dixisset = Casilini, id. 22, 13, 8; cf.: triduom hoc, Ter. Phorm. 488: apud alium mansit, Sen. Ben. 3, 17, 3: mane apud me, Vulg. Gen. 29, 19: manebis clam, id. 1 Reg. 19, 2. —In mal. part.: cum masculo mansione muliebri, Mos. et Rom. Leg. Coll. 5, 1, 1. —
- 2 Pregn., to remain, last, endure, continue in any place or manner: si in eo manerent, quod convenisset, would adhere to, abide by that, Caes. B. G. 1, 36, 5: in vita, to remain alive, Cic. Fam. 4, 13, 2: in veritate, to adhere to the truth, id. Clu. 63, 176: in condicione, to fulfil a condition, id. Att. 7, 15, 3: in sententia, to adhere to, id. ib. 9, 2, 1: in voluntate, id. Fam. 5, 2, 10: in pristina mente, id. Sest. 27, 58: in officio, Hirt. B. G. 8, 47: tu modo promissis maneas, abide by, keep, Verg. A. 2, 160: in pactione, to abide by, Nep. Ages. 2, 4: an credi posse ullum populum in ea condicione mansurum? Liv. 8, 21, 6: mansit in condicione atque pacto, Cic. Verr. 1, 6, 16: plerique negant Caesarem in condicione mansurum, id. Att. 7, 15, 3.—Of inanim. and abstr. subjects: nihil semper suo statu manet, Cic. N. D. 1, 12, 29: munitiones, Caes. B. G. 6, 31: monumenta, Nep. Them. 10: regna, Verg. A. 2, 22: adfinitas. Ter. Hec. 723: memoria, Cic. Off. 2, 12, 43: rerum omnium mutabilium immutabiles manent origines, Aug. Conf. 1, 2.—With dat.: manent ingenia senibus, Cic. Sen. 7, 22: his bellum, to continue, not be at an end, Liv. 1, 53: cujus quidem tibi fatum manet, awaits, Cic. Phil. 2, 5, 11.—Absol.: maneat ergo, quod turpe sit, id numquam esse utile, be it regarded as a settled principle, Cic. Off. 3, 12, 49; id. Mil. 4, 11: quamobrem illud maneat, et fixum sit, quod neque moveri, etc., id. Rab. Post. 9, 25.— Part. act. fut.: mansurus, that which will abide or endure; lasting, permanent: urbs, Verg. A. 3, 86.—So part. pres. manens: civitas, Vulg. Heb. 13, 14.—
- II Act., to wait for, await, expect a person or thing (not in Cic. or Caes.; syn.: opperior, praestolor, expecto).
- A In gen.: nunc te, nox, quae me mansisti, mitto ut concedas die, Plaut. Am. 1, 3, 48 (546): sese, id. Aul. 4, 6, 14 (680): non manebat aetas virginis meam neclegentiam, Ter. Phorm. 480: hostium adventum mansit, Liv. 42, 66; Ter. Phorm. 570.—
- B In partic., to await one (as his fate, portion, etc.), to be about to befall one: mors sua quemque manet, Prop. 2, 21, 58 (3, 26, 12): quis me manet exitus? Ov. M. 9, 725: qui si manet exitus urbem, id. ib. 8, 60: funera quos maneant, id. ib. 11, 540: quae (acerba) manent victos, Liv. 26, 13 fin.; Suet. Caes. 14; id. Dom. 18: maneat nostros ea cura nepotes, Verg. A. 3, 505: vincula et tribulationes me manent, Vulg. Act. 20, 23.
I intr., ¶ 1 rester : domi Cæs. G. 4, 1, 1, rester dans ses foyers || [pass. impers.] : manetur, on reste, manendum est, on doit rester : Cæs. G. 5, 31, 5 ; C. 3, 74, 2 ; Cic. Att. 8, 3, 7 ; 11, 15, 3 ¶ 2 séjourner, sʼarrêter : Cic. Att. 4, 18, 3 ; 7, 13, 7 ; Liv. 22, 13, 8, etc. ¶ 3 persister : [en parl. de pers.] in sententia Cic. Att. 9, 2, 1, persister dans son opinion ; in condicione atque pacto Cic. Verr. 1, 1, 16, rester dans les termes dʼun accord et dʼun pacte || [en parl. de choses] nihil semper suo statu manet Cic. Nat. 1, 29, rien ne demeure toujours dans son même état ; munitiones integræ manebant Cæs. G. 6, 32, 5, les fortifications étaient encore en bon état ; incolumis numerus manebat aratorum Cic. Verr. 2, 3, 125, le nombre des cultivateurs restait intact, cf. Font. 3 ; Rep. 2, 7 ; manent ingenia senibus Cic. CM 22, les vieillards conservent leurs facultés ; manet iis bellum Liv. 1, 53, 7, la guerre subsiste pour eux, ils sont toujours sous le coup de la guerre || [phil.] vitia adfectiones sunt manentes, perturbationes autem moventes Cic. Tusc. 4, 30, les vices sont des dispositions durables (stables), les passions des dispositions changeantes || rester acquis, hors de discussion : hoc maneat Cic. Mil. 11, que ce principe demeure acquis ; [avec prop. inf.] maneat ergo quod turpe sit, id numquam esse utile Cic. Off. 3, 49, quʼil soit donc acquis que ce qui est immoral nʼest jamais utile ¶ 4 rester pour qqn, être réservé à qqn : cujus tibi fatum manet Cic. Phil. 2, 11, dont le destin tʼest réservé.
II tr., ¶ 1 attendre qqn, qqch. : nox, quæ me mansisti Pl. Amph. 596, ô nuit, toi qui mʼas attendu ; hostium adventum Liv. 42, 66, 3, attendre lʼarrivée des ennemis ¶ 2 être réservé à : te triste manebit supplicium Virg. En. 7, 596, un châtiment cruel te sera réservé ; indigna quæ manent victos Liv. 26, 13, 18, les indignes traitements qui attendent les vaincus ; si me aliud fatum manet Ant. d. Cic. Phil. 13, 45, si un autre destin mʼattend.
➳ pf. sync. mansti Lucil. d. Gell. 18, 8, 9.
- 1. (ver)blijven [in patria; domi; ad urbem; ad exercitum];
- 2. overnachten [sub Iove frigido];
- 3. in een bepaalde toestand blijven; ➤ manet imperterritus ille; munitiones integrae manebant;
- 4. voortbestaan, blijven bestaan, voortduren, standhouden, behouden blijven; ➤ nihil suo statu manet; parietes quorum ornatus tot saecula manserat; bellum manet; urbs mansura;
- 5. (metaf., v. personen) vasthouden aan, volharden in (m. abl.; in m. abl.) [promissis; in condicione ac pacto; in amicitia];
- 6. te wachten staan, wachten (m. dat.; acc.); ➤ cuius fatum tibi manet; munera vobis certa manent; mors sua quemque manet de dood wacht iedereen; te triste manebit supplicium;
- 7. (kom.) wachten [mane];
- 8. afwachten [adventum hostium].
在。不去。緩。宿夜。恆。财。將遇。— promissis vel in fide 守約。不失信。— in officio 恒守分。 Quo abis? mane 汝何往。等候可也。Gloria te manet 爾榮已備。Maneat haec cura nepotes 遗此事與子孫可也。Lex manet 律例恒在。Non diu manebit pax 此平和將不久。Hic maneri diutius non potest 人再不能在此。Maneat ergo te mereri poenas 定然汝應受罰。\Mansti pro* Mansisti.
Suggest a Translation
See an image
- 1 MAN-, to stay, remain, abide, tarry: mansum oportuit, T.: in loco, Cs.: ad urbem, L.: uno loco, N.: omnia excogitantur, quā re nec sine periculo maneatur, Cs.: fixus manebat, V.: hic maneri diutius non potest. —To stay, tarry, stop, abide, pass the night: apud me: in tabernaculo: sub Iove frigido, H.: extra domum patris, L.: Casilini eo die mansurus, L.: triduom hoc, T.—To remain, last, endure, continue, abide, persist: boni fidelesque mansere, S.: Manere adfinitatem hanc inter nos volo, T.: siin eo manerent, quod convenisset, abide by, Cs.: in vitā, remain alive: in sententiā, adhere to: in condicione, fulfil: in voluntate: Tu modo promissis maneas, abide by, V.: at tu dictis maneres!would thou hadst kept thy word, V.: te vocanti Duram difficilis mane, H.: maneat ergo, quod turpe sit, id numquam esse utile, be it a settled principle: mansura urbs, abiding, V.: quia nihil semper suo statu maneat: munitiones, Cs.: semper laudes (tuae) manebunt, V.: Laudo manentem (fortunam), H.: manent ingenia senibus: manere iis bellum, go on, L.—To stay for, await, expect: mansurus patruom pater est, T.: hostium adventum, L.: te domi, H.: aulaea, i. e. the end of the play, H.—To await, be about to befall, be destined to: Sed terrae graviora (pericla) manent, are in reserve, V.: cuius quidem tibi fatum manet: qui si manet exitus urbem, O.: quae (acerba) manent victos, L.: inmatura manebat Mors gnatum, V.
-
…faceret. Haeduis se obsides redditurum non esse neque his neque eorum sociis iniuria bellum inlaturum, si in eo manerent quod convenisset stipendiumque quotannis penderent ; si id non fecissent, longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum. Quod…
Julius Caesar, Gallic War
-
…suscipio inimicitias hominum perditorum ; quae sanari poterunt quacumque ratione sanabo, quae resecanda erunt non patiar ad perniciem civitatis manere. proinde aut exeant aut quiescant aut, si et in urbe et in eadem mente permanent, ea quae…
Cicero, in Catilinam
-
…, nullus rex qui bellum populo Romano facere possit. omnia sunt externa unius virtute terra marique pacata domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria nobis, cum amentia…
Cicero, in Catilinam
-
…illic et pontus et aether. Sic erat instabilis tellus, innabilis unda, lucis egens aer nulli sua forma manebat, obstabatque aliis aliud, quia corpore in uno frigida pugnabant calidis, umentia siccis, mollia cum duris ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…in harundine ventos effecisse sonum tenuem similemque querenti. Arte nova vocisque deum dulcedine captum hoc mihi concilium tecum dixisse manebit atque ita disparibus calamis conpagine cerae inter se iunctis nomen tenuisse puellae. Talia dicturus vidit Cyllenius omnes succubuisse oculos…
Ovid, Metamorphoses
-
…patuere ingentia centum sponte sua, vatisque ferunt responsa per auras O tandem magnis pelagi defuncte periclis Sed terrae graviora manent. In regna Lavini Dardanidae venient ; mitte hanc de pectore curam ; sed non et venisse volent. Bella…
Vergil, Aeneid
-
…Argo. Centum luminibus cinctum caput Argus habebat inde suis vicibus capiebant bina quietem, cetera servabant atque in statione manebant. Constiterat quocumque modo, spectabat ad Io ante oculos Io, quamvis aversus, habebat. Luce sinit pasci…
Ovid, Metamorphoses
-
…cultores numinis ambo, nubila disiecit nimbisque aquilone remotis et caelo terras ostendit et aethera terris. Nec maris ira manet, positoque tricuspide telo mulcet aquas rector pelagi supraque profundum exstantem atque umeros innato murice tectum caeruleum Tritona vocat conchaeque…
Ovid, Metamorphoses
-
…iacerent, perfusam multo natorum sanguine Terram inmaduisse ferunt calidumque animasse cruorem, et, ne nulla suae stirpis monimenta manerent, in faciem vertisse hominum. Sed et illa propago contemptrix superum saevaeque avidissima caedis et violenta fuit scires e…
Ovid, Metamorphoses
-
…iocabar equidem. Garris. Perii quid ego egi miser Quo trudis perculeris iam tu me tibi equidem dico, mane. Eamus. Pergin Certum est. Vide ne nimium calidum hoc sit modo. Non est profecto sine .…
Terence, Eunuchus