nota
nota, a means of recognition, mark, sign, stamp, impression
- I Lit.
- A In gen.: reliquis epistulis notam apponam eam, quae mihi tecum convenit, Cic. Fam. 13, 6, a, 2: si signa et notas ostenderem locorum, id. de Or. 2, 41, 174; Liv. 37, 31: sive puer furens Impressit memorem dente labris notam, Hor. C. 1, 13, 11: caeruleae cui (angui) notae, Verg. A. 5, 87.—
- B In partic.
- 1 Notae litterarum, marks or characters in writing, letters: qui sonos vocis, qui infiniti videbantur, paucis litterarum notis terminavit, Cic. Tusc. 1, 25, 62: sortes in robore insculptae priscarum litterarum notis, id. Div. 2, 41, 85.—So without litterarum: quosque legat versus oculo properante viator, Grandibus in tituli marmore caede notis, Ov. Tr. 3, 3, 72: foliisque notas et nomina mandat, Verg. A. 3, 444: C nota praenominis, cum sola Gaium notat; item numeri cum centum significat, Diom. 418 P.—
- b Transf., notae, a letter, epistle, writing (poet.): inspicit acceptas hostis ab hoste notas, Ov. H. 4, 6; 20, 207; id. M. 6, 577: incisa notis marmora publicis, Hor. C. 4, 8, 13.—
- 2 Secret characters, secret writing, cipher: in quibus (epistulis), si qua occultius perferenda essent, per notas scripsit, Suet. Caes. 56; id. Aug. 88; Cic. Mur. 11, 25; cf. Gell. 17, 9; Isid. Orig. 1, 25.—
- 3 Short-hand characters, stenographic signs, used instead of the letters of the alphabet: apud veteres cum usus notarum nullus esset, propter perscribendi difficultatem ... quaedam verba atque nomina ex communi sensu primis litteris notabant, et singulae litterae quid significarent, in promptu erat, Val. Prob. de Jur. Not. Signif. 1: quid verborum notas, quibus quamvis citata excipitur oratio et celeritatem linguae manus sequitur? Sen. Ep. 90, 25; Suet. Tit. 3: notis scriptae tabulae non continentur edicto, quia notas litteras non esse Pedius scripsit, Dig. 37, 1, 6; ib. 50, 13, 1, § 7: verba notis brevibus comprendere cuncta peritus, Raptimque punctis dicta praepetibus sequi, Prud. στεφ. 9, 23.—
- 4 Memoranda, notes, brief extracts: idem (Aristoteles) locos, quasi argumentorum notas, tradidit, Cic. Or. 14, 46.—
- 5 A note in music: notis musicis cantica excipere, Quint. 1, 12, 14. —
- 6 A critical mark, made on the margin of a book in reading, to point out particular passages: notam apponere ad malum versum, Cic. Pis. 30, 73: mittam tibi libros, et imponam notas, ut ad ea ipsa protinus, quae probo et miror accedas, Sen. Ep. 6, 4; cf. Isid. Orig. 1, 21; Varr. R. R. 1, 59, 2.— Hence,
- b Transf., a critical remark, a note, on a writing: ex notā Marcelli constat, etc., Dig. 49, 17, 10; Cod. Th. 1, 4, 1.—
- 7 A mark on a wine-cask, to denote the quality of the wine: nota Falerni, Hor. C. 2, 3, 8; id. S. 1, 10, 24.—Hence,
- b Transf., a sort, kind, quality: eae notae sunt optimae, i. e. wines of those brands, Cic. Brut. 83, 287: ex hac notā corporum est aër, Sen. Q. N. 2, 2, 4: secundae notae mel, Col. 9, 15, 3: eum ex hac notā litteratorum esse, Petr. 83: de meliore notā, Cur. ap. Cic. Fam. 7, 29, 1: quaedam beneficia non sunt ex hac vulgari notā, sed majora, Sen. Ben. 3, 9, 1.—
- 8 A distinguishing mark. distinctive feature: cujusque generis dicendi nota, Cic. Or. 23, 75; Phaedr. 4, 22, 22.—
- 9 A nod, beck, sign: innuet: acceptas tu quoque redde notas, Ov. A. A. 3, 514; id. M. 11, 466. —
- 10 A brand on the body of a bad slave: multos honesti ordinis, deformatos prius stigmatum notis, ad metalla condemnavit, Suet. Calig. 27.—Also of tattoo-marks: barbarus compunctus notis Thraciis, Cic. Off. 2, 7, 25: interstincti corpora ... fucatis et densioribus notis, Amm.31, 2, 14.—
- 11 A mark, spot, mole on the body (syn.: naevus, macula): corpore traditur maculoso dispersis per pectus atque alvum genetivis notis, Suet. Aug. 80; Hor. C. 4, 2, 59.—
- 12 A stamp impression on a coin: nummos omnis notae, Suet. Aug. 75; 94; id. Ner. 25.—
- II Trop.
- A In gen., a mark, sign, token: notae ac vestigia suorum flagitiorum, Cic. Verr. 2, 2, 47, § 115: quam scite per notas nos certiores facit Juppiter, id. Div. 2, 21, 47: mihi quoque impendere idem exitium, certis quibusdam notis augurabar, Plin. Ep. 3, 11, 3: nomina et notae morti destinatorum, Suet. Calig. 49: pro re publicā cicatrices ac notas virtutis accipere, Cic. Rab. Perd. 13, 36: interspirationis enim, non defatigationis nostrae neque librariorum notae, signs of punctuation marks, Cic. de Or. 3, 44, 173.—
- B In partic.
- 1 A characteristic quality, character: patefacta interiore notā animi sui, Suet. Tib. 54.—
- 2 Nota censoria, or simply nota, the mark or note which the censors affixed in their lists of citizens to the name of any one whom they censured for immorality or want of patriotism: censoriae severitatis nota, Cic. Clu. 46, 129: patrum memoriā institutum fertur, ut censores motis e senatu adscriberent notas, Liv. 39, 42, 6 sq.: duo milia nominum in aerarios relata, tribuque omnes moti, additumque tam acri censoriae notae triste senatus consultum, ut, etc., id. 24, 18, 9 Weissenb.: censores senatum sine ullius notā legerunt, not excluding any one, id. 32, 7, 3: censores eo anno ... de senatu novem ejecerunt. Insignes notae fuerunt Maluginensis et Scipionis et, etc., id. 41, 27, 1 sq.: notae jam destinatae exemptus est, Gell. 4, 20, 8; v. Dict. of Antiq. p. 664 sq.—Hence,
- b Transf., a mark of ignominy or infamy, a reproach, disgrace: quem scis scire tuas omnes maculasque notasque, Lucil. ap. Non. 354, 21: quae nota domesticae turpitudinis non inusta vitae tuae est? Cic. Cat. 1, 6, 13: Gabinii litteras insigni quādam notā atque ignominiā novā condemnāstis, id. Prov. Cons. 10, 25: o turpem notam temporum illorum, id. Off. 3, 18, 74: homo omnibus notis turpitudinis insignis, id. Rab. Perd. 9, 24: nota ignominiaque Philippi, Liv. 21, 44, 7: sempiternas foedissimae turpitudinis notas subire, Cic. Pis. 18, 41: notā laborare, Dig. 3, 2, 2.
est ‥ ~a ‥ numeri
in membranae scedulis litterarum ~is providae mentis sagacitate ‥ commendare solent
presbiter iste fuit Scottorum gente beatus / comptis qui potuit nōtis ornare libellos
quando inter C et E vel I interponitur ~a aspirationis, ut ‘Chereas’ et ‘parroechia’
circumflexus est ~a de acuto et gravi facta ut est mêta, mûsa
hec dipla ‥ i. ~a in testamentis signandis
obelus, ~a in libris vel ferrea regula
de ista ~a negacionis ‘non’
sectator coepit esse ‥ Senecae inventoris ~arum
sunt et ~e que scripturarum distinguunt modos, ut deprehendatur quid in eis lucidum, quid obscurum, quid certum, quid dubium
unde ei illa umbra ‥ umbreque tam obscura ~a incubuerit
ut ‥ non pertimescas libertatis aureae decenti ~a inuri
ubi ‥ tanta cordis est ‥ unitas, plus ipsae sibi invicem sunt ~ae conscientiae
per ‥ spei humilitatis et fiducie ~as sensibus anime Deum diligentis inscribit
voces sunt ~e passionum que sunt in anima
~am, maculam
~ae,speccan
[leprosus ] rediens nōtis etiam suis vilescebat, eo quod nŏtis fedis exhorrescebat
vas salarium est argenteum aureas habens ~as
beatissimum dicebam Petrum ob Christi integram confessionem, at Judam infelicissimum propter cupiditatis amorem ‥ sed Nicolaum miserum propter immundae haereseos [sc. Nicolaitarum ] ~am
nec aliquem interim inoboedientiae ~a damnante
inficit ‥ gravis simonie ~a
~am enim criminosi et hypocrite fere pariter vitans
quam periculosum sit homini innocenti ~am tanti criminis inurere
lividorum latratibus cepit ‥ crudelitate notari ‥ et ob hoc constat sine causa ~am incurri
ludunt humeri et ad singulas quasque ~as digitorum flexus respondet
videant ‥ quantum cum perfecto silentio, et absque semicorrosis verbulis, et digitorum superfluis ~is, in lectione, studium in claustro
pro emendacione del ~e et fusi ‥ ejusdem orelogii(
in denariis solutis Thome Clokmaker pro factura ‥ veli,(spryng’ , ~e, fusi
habito superius de modo, sc. quid sit modus et quot sunt species, de figuris vel ~is, de pausationibus, de consonantiis modo habendum est de discantu
de figuris sive de ~is, ‥ et de earum proprietatibus ‥ primo est tractandum de prima ~a procedendo ad ultimam, et voco illam figuram sive ~am primam que prima est in voce
nota quod quelibet ~a major alia perfici potest
puncta vel ~e conjunguntur duo simul vel tres vel quatuor ad plus secundum libros troporum et ecclesiasticos
ut prima ~a esset nimis longa et secunda nimis brevis
~as vocabulorum que brevitates scribendi subicio, non quod ipsis multum utar, sed ut in aliis scriptis cum reperte fuerint cognoscantur ‥ diesis vero hec ~a, s
de ~is ‥ he [figure ] ~e vocantur quia per ipsas nobis cantus innotescit
punctus quadratus vel ~a quadrata, quod idem est
figura ‥ habens in se tres quadrangulos, longa triplex, id est trium perfeccionum ~a vocatur
denique viciosum est ~as ligabiles non ligare, ligareque nonligabiles
si due ultime plane ~e in uno corpore obliquo ‥ inveniuntur
monochordi figure vel ~e sunt iste ‥
portiforium sine ~a
missale sine ~a
missale plenarium cum ~a
ad quid illa vocis contractio et infractio? hic succinit, ille discinit, alter supercinit, alter medias quasdam ~as dividit et incidit
nunciatum est domino abbati ‥ quod vocem suam ob presenciam et reverenciam regis unam ~am cantando exaltaret
tunc angelus cantabit ‘hec est ara Dei celi’; fiat ~am [sic ] secundum arbitrium agentis
meli nostri non tam jam notula quam prolixa ~a ‥ in cithara nostra resonavit
composuit historiam, et eidem ~am melicam adaptavit
dulcibus atque silent organa clausa notis
organa nulla sibi nota vel citharistea plaudunt
quocienscumque ‥ fit servicium mortuorum sine ~a
divinis officiis ‥ cum ~a dicendis
dicatur sine ~a antiphona de Beata Virgine
missam ‥ sine ~a ‥ celebrari
luscinia notas exaltavit, / quam tamen ancipiter cantantem culpavit(
dixit ‥ papa ut acciperem ~am et diligenter inspicerem si forte quid esset corrigendum
placuit domino [archiepiscopo ] ut totum negocium committeretur domino episcopo Cycestrensi et quod dictus officialis faceret quandam ~am quam dominus promisit se libenter consignaturum, cujus transcriptum vobis transmitto, sed dominus cancellarius noluit eam consignare
~a, sub stilo expense necessarie, de viij s. solut’ pro una piscaria in Sunderland
~e dictate fuerunt per ‥ tuos nuncios super literis opportunis per te ‥ concedendis nobisque mittendis
Rogerus de Norwico habet ~am
secundum continentiam ~e facte in curia
contencio fuit de ~a
G. ‥ ponit loco suo N. ‥ versus A. ‥ de capiendo cirographo suo. et nos habemus ~am
~a est inter notulos [v. l. notulas cyrographorum ]
dicit quod ‥ finem levavit rite ‥ et petit quod inspiciantur rotuli de Banco, breve, et ~a, et pes ejusdem finis
traditum fuit ‥ negocium ad notarium ut expediretur. perpendit autem pars abbatis quod ~a non fuerat bene concepta pro parte ipsorum
cum idem Johannes Bedford ad ~as cujusdam libri ejusdem Johannis de Ravenser infra certum terminum bene et competenter perficiendas(
adjiciendum hoc etiam et ~a non indignum arbitror
quidquid ‥ ~a dignum inveni in unam summam ‥ compilavi
eadem, cum ad parentum juvenis ~am devenisset, ad judicem adducitur
A [pr.] marque sur le corps : a) signe, tache naturelle : Suet. Aug. 80 ; Hor. O. 4, 2, 59 ; b) tatouage : Cic. Off. 2, 25 || marque au fer rouge : Suet. Cal. 27 ;
B [fig.] tache, flétrissure, honte : quæ nota domesticæ turpitudinis non inusta vitæ tuæ est ? Cic. Cat. 1, 13, est-il une flétrissure provenant de scandales domestiques qui ne soit imprimée sur ta vie ? cf. Cic. Sulla 88 ; litteras alicujus insigni quadam nota atque ignominia nova condemnare Cic. Prov. 25, condamner une lettre de qqn en lui imprimant une sorte de stigmate insigne, une flétrissure dʼun genre nouveau ¶ 4 empreinte de monnaie : Suet. Aug. 75 ; 94 ; Nero 25 ¶ 5 étiquette [mise sur les amphores pour rappeler lʼannée du vin] : Cic. Br. 287 ; [pour noter le cru] Hor. O. 2, 3, 8 ; S. 1, 10, 24 || [dʼoù] marque, sorte, qualité : mel secundæ notæ Col. Rust. 9, 15, 3, miel de seconde qualité ; ex hac nota corporum est aër Sen. Nat. 2, 2, 4, lʼair est un corps de cette espèce ; de meliore nota commendare aliquem Curius d. Cic. Fam. 7, 29, 1, recommander qqn de la meilleure sorte ; beneficia ex vulgari nota Sen. Ben. 3, 9, 1, bienfaits dʼespèce commune ¶ 6 annotation, marque, remarque : notam apponere ad malum versum Cic. Pis. 73, noter un mauvais vers, cf. Sen. Ep. 6, 5 ¶ 7 note du censeur, blâme [motivé, inscrit à côté du nom] : censoriæ severitatis nota inuri [par jeu de mots avec le sens du § 3] Cic. Clu. 129, être marqué dʼinfamie par la rigueur des censeurs ; institutum fertur, ut censores motis e senatu adscriberent notas Liv. 39, 42, 6, cʼétait lʼusage, paraît-il, que les censeurs ajoutassent à côté du nom des exclus du Sénat une note justificative, cf. Liv. 24, 18, 9 ; 32, 7, 3 ; 41, 27, 1 ; [métaph.] ad cenam, non ad notam invito Plin. Min. Ep. 2, 6, 3, cʼest à un dîner, non à un arrêt flétrissant de censeur que jʼinvite [cet emploi de nota rejoint celui du § 3] ¶ 8 signe [fait avec la main, etc.] : Ov. M. 11, 466 ; Ars 3, 514.
- 1. kenmerk, merkteken [locorum; metaf. generis dicendi]; ➤ -ae oris gelaatstrekken; metaf.: -ae facinorum, argumentorum;
- 2. teken, vlek (op het lichaam) [genitiva moedervlek]; ➤ verberum -ae littekens door zweepslagen;
- 3. (postklass.) stempel, merkteken dat de herkomst v.e. product aangeeft; ➤ nummi omnis -ae; — metaf. geaardheid, karaktertrek; ➤ patefacere interiorem animi -am het binnenste v. zijn hart tonen, laten zien;
- 4. ingeprikt of ingebrand teken, brandmerk; ➤ vitulis -as inurere; barbarus -is compunctus getatoeëerd; (metaf.) schandvlek; ➤ homo omnibus -is turpitudinis insignis;
- 5. (in boeken) kanttekening om goed- of afkeuring te kennen te geven; ➤ -am apponere ad malum versum;
- 6. letterteken, letter;
- 7. interpunctie(teken) [librariorum];
- 8. plur. (meton.) (a) (poët.) brief, tekst; ➤ -ae acceptae ab hoste; (b) (poët.) inscriptie(s); ➤ marmora -is publicis incisa; (c) (postklass.) geheimschrift; (d) (postklass.) stenografie;
- 9. (poët.) etiket, opschrift op vaatwerk, ihb. op wijnkruiken; meton. (wijn)soort, kwaliteit, merk;
- 10. (poët.; postklass.) (metaf.) aard, kwaliteit; ➤ ex hac -a corporum est aër (Sen.);
- 11. terechtwijzing, aanmerking (v.d. censor) [censoria]; ➤ -am ascribere alci;
- 12. smaad, belediging [tristis]; ➤ adiectae mortuo -ae sunt;
- 13. (Ov.) eervolle bijnaam; ➤ ille Numantinā traxit ab urbe -am;
- 14. teken, signaal, indicatie, wenk [amoris]; ➤ -as reddere beantwoorden (Ov.).
記號。字號。黑㸃。瑕。小字。簡筆字。迷書。印押。字。褒貶之批。刺字。毀字。— censoria 御史所批各臣之詞。Quaecumque vini nota 不問何號之酒。Notae fallaces 無一定之憑據。Mella optimae notae 至甜之一種蜜。O turpem notam temporum! 醜哉此世。Subire notam 得醜名。Ei notam inurere 與刺字。壞其名。Traxit ab urbe notam 自本鄉得名號。
Suggest a Translation
See an image
Notæ, Petro Diacono de Notis literar.
dictæ sunt eo quod verba, vel syllabas præfixis characteribus notent, ut ad notitiam legentium revocent : quas qui scribunt, proprie Notarii appellantur.Notæ igitur sunt
signaquædam literarum quibus vox integra intelligitur : unde
Signa verborum, sancto Hieronymo ad Julianum, et Epist. ad Principiam. Sexta Synodus Act. 12 :
Ἐπιφερόμενος ὑπαναγνωστικὸν διὰ σημείων.Qui iis utebantur,
Notarii, ut est in Glossis Græc. Lat. Apud Ammianum lib. 18.
Ancilla Notarum perita. De earum usu, sic Valerius Probus Grammaticus de Notis Romanorum interpretandis :
Apud veteres cum usus Notarum nullus esset, scribendi facultatem, maxime in Senatu, qui aderant, scribendo, ut celeriter comprehenderent, quædam verba atque nomina ex communi consensu primis literis notabant : et singulæ quid significarent, in promptu erat. Quod in nominibus, prænominibus, Legibus publicis, Pontificumque monumentis, Jurisque civilis libris etiam nunc manet. Ad quas Notas publicas accessit et studiosorum voluntas, ut unusquisque familiares sibi notas pro voluntate signaret.
Notæ, docet idem Petrus diaconus ex Isidoro lib. 1. Orig. cap. 21 :
Vulgares Notas Ennius primus mille et centum invenit, ad hunc scilicet usum, ut quicquid per contentionem præsentium diceretur, Librarii complures scriberent simul adstantes, divisis inter se partibus, quod quisque verba, et quo ordine excipere. Dehinc Tullius Tyro Ciceronis Libertus Notas præpositionum commentatus est. Post hunc Philargyrus Samius et Aquila Mæcenatis Libertus alias addiderunt. Deinde Lucius Annæus Seneca contractis omnibus, digesto et aucto numero, opus in quinque millia extendit.Ex quo quidem Diacono emendandus idem Isidorus, in hisce verbis :
Post eum tertius Persannius Philargyrus ;legendum enim
post eum Samius Phylargyrius, quod non advertit Lipsius. Istiusmodi per notarum compendia scribendi rationis passim mentio est apud Scriptores.
Martialis lib. 14. Epigrammate 208. de Notario :Scriptor eris felix, cui littera verbum est, Quique Notis linguam superet, cursumque loquentis Excipiens longas nova per compendia voces.
PrudentiusCurrant verba licet, manus est velocior illis : Nondum lingua suum, dextra peregit opus.
Præfuerat studiis puerilibus, et grege multo Septus, magister literarum sederat, Verba Notis brevibus comprendere cuncta peritus, Raptimque punctis dicta præpetibus sequi.
Mea autem lingua in similitudinem scribæ velocis, quem Notarium possumus intelligere, quodam signorum compendio breviatum Evangelii, strictumque sermonem exaravit in tabulis cordis carnalibus.S. Augustinus Epist. 258. de quodam Notario :
Erat autem strenuus in Notis, et in scribendo bene laboriosus.Idem lib. 2. de
Ex eo genere sunt etiam Notæ, quas qui didicerunt, proprie jam Notarii appellantur.Idem in Collat. 2. diei cum Donatist. cap. 3 :
Et cum se Notas ignorare dicerent, petentes, ut prius eis ederentur gesta conscripta, Cognitor jussit, ut quod eorum Notarii exceperant, eis recitaretur.Collatio Carthag. 2. cap. 43 :
Notas non novimus, neque ea natura rerum est, atque ipsarum, ut ita dixerim, literarum, ut quisquam notas legat alienas. In Codicibus legere non possumus, nisi edita fuerint gesta in paginis, non habeo quod tractem, non habeo quod legam.Martyrium sancti Genesii Arelat. apud Surium 25. Aug. :
Sanctus itaque Genesius in juventutis flore primævo provincialis militiæ tyrocinium suscepit, eam officii partem studio et arte complexus, quæ patronorum verba, vel nova signorum velocitate, vel dexteræ, sonum vocis æquaret, spiritalem futuræ gloriæ imaginem præfigurans, ut, qui præcepta divina celeritate audiret, ea fidelibus Notis piæ mentis exciperet.Ennodius in Vita sancti Epiphanii Episc. Ticinensis :
Notarum in scribendo compendia, et figuras varias verborum multitudinem comprehendentes brevi assecutus, in Exceptorum numero dedicatus enituit.Marcus Diaconus Gazensis in Vita S. Porphyrii Episc. Gazensis n. 88. ex versione Gentiani Herveti :
Cornelius..... sciens Notis scribere, quibus utuntur in Jure,... notabat omnia, quæ dicebantur et opponebantur.Sanctus Rembertus in Vita S. Anscharii Arch. Brem. cap. 15 :
Porro.... quam studiosus fuerit, testantur Codices magni apud nos, quos ipse propria manu per Notas conscripsit.Quæ sic extulit Gualdo Corbeiensis Monachus :
Idem :Quam fervens in amore Dei fuit, et studiosus, Indicio libros, quos ipse Notavit, habemus, In quibus Omnipotentis laus æterna resultat.
Sedis Apostolicæ fecit decreta Notare Plurihus in foliis.
Unde cum hic atque illic sepe Karoli, sepe Ludovici Notæ afferuntur pro tempore actorum pradens lector reges æquivocos pernotabit.
Hoc hoc sepulerum respice, Qui Carmen et Musas amas, Et nostra communi lege Lacrymando titulo nomina, Nam nobis pueris simul, Ars varia, par ætas, erat, Ego consonanti fistula Sidonius acris perstrepens, Hoc Carmen, hæc ara, hic cinis, Pueri sepulcrum est Xanthiæ, Qui morte acerba raptus est, Jam doctus in compendia Tot literarum et nominum Notare currenti stylo, Quot lingua currens diceret. Jam nemo superaret legens, Jam voce herili cœperat, Aurem vocari ad proximam. Heu merte propera concidit, Arcana qui solus sui Sciturus Domini fuit.
Notas, Hermannum Hugonem de Prima scribendi origine cap. 18. et quæ de ejusmodi Notis observavit Lipsius Centur. 1. ad Belgas Epist. 27. præfixa Notis Tyronis a Grutero editis.
Quem(librum) ego Nicolaus Falconi primo scripsi in Gallico idiomate, sicut idem frater Hayto michi ore suo dictabat absque Nota sive alio exemplari, et de Gallico transtuli in Latinum, anno Domini 1307.
Psalmos, Notas, cantus, compotum, Grammaticam per singula Monasteria, vel Episcopia discant.Joan. Sarisberiensis lib. 1. Metalogici cap. 20 :
Nec miretur quis tantam vim fuisse in Notulis, cum et musici cantores paucis characteribus multas acutarum et gravium differentias indicent vocum. Et ob hoc quidem characteres illos musicæ Claves dicunt.Ademarus in Carolo Magno ann. 787 :
Et omnes Franciæ Cantores didicerunt Notam Romanam, quam nunc vocant Notam Franciscam : excepto quod tremulas, vel vinnulas, sive colligibiles, vel secabiles voces in cantu non poterant perfecte exprimere Franci, etc.Ingulfus pag. 886 :
Missæ, quæ cum Nota canuntur,id est, cum modulatione musica, libro notis musicis notato coram proposito. Vide Abbatum S. Albani :
Cantator composuit historiam, et ei Notam melicam adaptavit. Missa sine Nota,ibidem.
In dicta Capella fiet servitium solenne cum Nota, in Charta ann. 1362. ex Chartophylacii Regii Regesto 92. num. 155. Charta ann. 1393. tom. 2. Hist. Eccles. Meld. pag. 253 :
Cantare solemniter et ad Notam officium divinum singulis diebus Dominicis.Adde Formulare Anglic. Thomæ
Madoxpag. 339.
Cantus Romanus.
Suis vos precibus ad Notandum Antiphonarium adhortare desiderat.Ademarus in Vita Caroli Magni :
Antiphonarios sancti Gregorii, quos ipse Notaverat nota Romana.Liber Anniversariorum Basilicæ Vaticanæ fol. 144 :
Item unum Breviarium pulchrum Notatum in duobus voluminibus. Item unum Graduale Notatum parvi voluminis.Acta Murensis Monasterii pag. 32 :
Est et Evangelicus Liber, et 4. Gradualia : ex his unus Musicen vocatum est, et duo libri cum versibus Offertoriorum ; ex his unus musice Notatus est. Et tres Antiphonarii, ex quibus unus musice Notatus est.Petrus Damian. Libro 6. Epistola 32. de quodam Monacho :
Erat autem ille frater multis exercitiorum artibus pollens, scribendi videlicet et Notandi, tornandi insuper et fabricandi.Chronic. Trudonense lib. 8 :
Raro unquam ipse cessabat, quin semper aut scriberet, aut Notaret.
Sicut Notatores Antiphonarum præmunivimus, ita et eos, qui Gradalia notaturi sunt, præmunimus.
Noteusurpant e vulgo nostri. Tidericus Langenius in Saxonia :
Restant alaudæ, quæ subsistunt sine fraude, Perque suas Notas rudes sistunt idiotas.
Lequel avoit un petit flaiolet de bos et l'eust fait flaioler et dire une Note, à laquelle Note icellui Willardin eust dancié un tour ou deux.Aliæ ann. 1470. in Reg. 195. ch. 420 :
Pour l'amour de laquelle jeune fille lesdiz joueurs commencerent à jouer une Note Joyeuse.
In ipso quoqueExstat vero Opusculum istud Notkeri tom. 5. Antiq. Lect. Canisii, parte 2. pag. 739. cum hocce titulo :(Antiphonario) primus ille literas Alphabeti significativas notulis quibus visum est, aut susum, aut jusum, aut ante, aut retro, assignari excogitavit : quas postea cuidam amico quærenti Notker Balbulus dilucidavit.
Notker Lanthberto fratri salutem. Quid singulæ litteræ in superscriptione significent cantilenæ, prout potui, juxta tuam petitionem explanare studui.Singularum vero literarum in Musica vim ex eodem Notkero, initio literarum Alphabeti hujusce Glossarii ascribendam curavimus. Certe Cantus Gregorianus
Notisconstitit, quæ Musicæ et cantandi tonos indicarent : has
Romanasvocabant. Monachus Egolismensis ann. 787 :
Tribuitque Antiphonarios sancti Gregorii, quos ipse notaverat Nota Romana.Infra :
Omnes Franciæ Cantores didicerunt Notam Romanam, quam nunc vocant Franciscam.
Graduale unum.... scripsit, illuminavit, musiceque notavit, syllabatim, ut ita dicam, totum usum prius a senioribus secundum antiqua eorum Gradualia discutiens.Exstat in Biblioth. Monasterii Corbeiens. vetus Graduale hisce notatum characteribus, seu notis. Ejusmodi etiam descripsit Menardus ad lib. Sacram. Greg. pag. 76. Sed an eædem sint, quæ Petri Cantoris, vel Notkeri, non ausim definire. Nam extremis sæculis, ut ait Hugonis Reutlingensis Interpres, ei, ut putatur, coævus, in Proœmio,
processu temporis quidam Alemanni, et præcipue Monachi Ordinis S. Benedicti, qui cantum musicalem non solum ex arte, verum etiam ex usu et consuetudine perfecte et cordetenus didicerant, ipsum, omissis clavibus et lineis, quæ in neuma seu nota et musicali requiruntur, simpliciter in libris eorum notare cœperunt, et sic decantaverunt deinde juniores, et suos. Ut ut sit, pro certo habeturdiscipulos sine arte ex frequenti usu et ex magna consuetudine cantum informare, qui cantus sic per consuetudinem doctus ad diversa pervenerit loca. Unde jam non musicæ, sed Usus est denominatus, etc
regulas, claves, et notasmusicas hodiernas, Guidonem Aretinum Monach. sub ann. 1022. adinvenisse, uti post Vincentium Belvac. lib. 25. cap. 14. et alios, observat Baron. ad hunc ann. n. 20. Is enim syllabas
ut, re, mi, fa, sol, la, reperit, quibus septem discrimina vocum vulgo designantur : quod longe antea similiter factitasse Ægyptios, et septem voculis sonos hos expressisse testatur Dionysius Halicarnasseus lib.
notas musicales regulare, et sic cantare in Ecclesia Misnensi. Chronic. Trudonense lib. 8 :
Instruxit etiam eos arte musica secundum Guidonem.Nec scio, an hanc novam musicæ rationem improbet Letaldus, qui eodem sæculo vixit, in Vita S. Juliani Cenoman. :
Sane Responsoriorum et Antiphonarum, ut petistis, digessimus ordinem, in quibus, pro vitando fastidio, de unoquoque modo singula compegimus corpora. Neque omnino alienari volumus a similitudine veteris ritus, ne barbaram aut inexpertam, uti perhibetur, melodiam fingeremus. Non enim mihi placet quorundam musicorum novitas, qui tanta dissimilitudine utuntur, et veteres sequi omnino dedignentur auctores, etc.
Statuimus, quod tam hæres quilibet, quam notarius, qui Notam cujuslibet receperit testamenti, etc.
De Notis et abreviaturis in dictis cartulariis contentis facere publica instrumenta.Aliud extractum ann. 1430. ex Homagio ab incolis Masalgii suo domino Galterio de Ulmeto ann. 1371. præstito, ex iisdem Schedis :
Et me.... Notario qui... et de ipsis Notam recepi, ex qua hoc instrumentum publicum in hanc publicam formam per aliam manum scribi, redigi et grossari feci, aliis negotiis occupatus, virtute gratiæ regiæ mihi benigne concessæ, hicque manu propria me subscripsi, quia inveni concordare invicem.Hic tam prima perscriptio, nostris vulgo
matrice sive imbreviatura, ut verbis utar Statutorum Rom. l. 1. cap. 149. accipienda vox
Notain Edicto Philippi Pulcri ann. 1304. tom. 1. Ordinat. Reg. pag. 417. ubi :
In primis ordinamus.... quod cum Notarii seu Tabelliones publici contractus in loco in quo morari et tenere cartularia sua consueverunt, dictos contractus receperint, in ipsis cartularibus seu protocollis substantialiter et seriatim in continenti ponant et inserant, et in cartulariis redacta, contrahentibus præsentibus legant et exponant, et si opus fuerit, Notam suam corrigant in præsentia contrahentium prædictorum.Processus ann. 1459.
ColumbaCameræ Comput. Provinciæ :
Et inde facta decenti collatione de Nota cum suo extenso.Charta Bernardi de Stabulo ann. 1412. ex Schedis Marchionis
Et anullo omnes et singulas litteras, Notas, acta, memorialia.Hic referenda sunt, quæ de hujusmodi
Notisscribit Zinzelinus Extravagantium Johannis XXII. in cap. 5. tituli 14. De verborum significatione lit. X. in hanc clausulam
Et cetera:
Hæc clausula comprehensiva est multorum verborum.... unde facit in argumentum, pro more Tabellionum, qui habent in aliquibus regionibus, quod recipientes Notam in protocollo de aliquo facto vel contractu, utuntur frequenter ista clausula ; et post redigendo instrumentum in mundum, apponunt multa verba, quæ non apposuerunt in Nota vel in protocollo, et illa subintellecta fore dicuntur sub tali clausula, Et cetera. De jure tamen scripto nihil plus in mundo, quam in protocollo debet reperiri, ut omnis falsitas et suspicio evitetur.Vide Chartularium et Notula.
Actum Trecis teste me ipso, anno Verbi incarnati 1199. mense Novembri. Data per manum Galteri cancellarii, Nota Alermi.Nisi sit pro Signum seu subscriptio. Vide mox Notamen.
qu'à l'avenir tous Notaires et Tabellions feront bons et suffisans registres et protocolles des contrats et autres acts par eux reçus et passez, et qu'iceux mettroient par ordre selon la priorité et posteriorité des contrats et autres acts, afin que si doresenavant en étoit question, on pût avoir recours au protocolle, ou registres, fors et excepté les Notaires du Châtelet de Paris.
- GNA-, a means of recognition, mark, sign, stamp, impression: epistulis notam apponam eam, quae mihi tecum convenit: barbarus compunctus notis Thraeciis, i. e. tattooed: Quā notam duxit (vitulus), is marked, H.: notas et nomina gentis inurunt (in vitulos), brand with, V.: notam sine volnere fecit, bruise, O.—Plur., significant marks, written characters, signs: qui sonos vocis litterarum notis terminavit, letters.— A critical mark, marginal note: notam apponere ad malum versum.—Plur, letters, alphabetic writing(sc. litterarum): Quosque legat versūs . . . Grandibus marmore caede notis, large letters, O.: foliisque notas et nomina mandat, V.: Inspicit acceptas hostis ab hoste notas, the letter, O.: loci, quasi argumentorum notae, memoranda.—Of wine, a brand, stamp, kind, quality: nota Falerni, H.: hae notae sunt optimae, i. e. wines of these brands. —A nod, beck, sign: Innuet; acceptas tu quoque redde notas, O.: Concussā manu dantem sibi signa videt, redditque notas, O.— Fig., a mark, sign, token: notae ac vestigia suorum flagitiorum: interspirationis enim, non defatigationis nostrae neque librariorum notae, signs(punctuation marks). —A distinguishing mark, characteristic, note: cuiusque generis dicendi: inter conloquia insigni notā deprendi, by a marked peculiarity of dialect, L.: Signatum praesente notā nomen, with the note of the present time, H.: Fabella hominum discernit notas, Ph.—Because of the mark against the name of a degraded citizen on the censor's lists, a censorial reproach, judgment of degradation(see censor): censoriae severitatis nota: censores senatum sine ullius notā legerunt, not excluding any one, L.—A mark of ignominy, badge of infamy, reproach, disgrace: domesticae turpitudinis: homo omnibus insignis notis turpitudinis: in amore tuo cogor habere notam, i. e. am degraded, Pr.: nullā tristi notā insignitus, reproachful surname, L.
-
…in qua nemo est extra istam coniurationem perditorum hominum qui te non metuat, nemo qui non oderit. quae nota domesticae turpitudinis non inusta vitae tuae est quod privatarum rerum dedecus non haeret in fama quae libido ab oculis ,…
Cicero, in Catilinam
-
…quod mihi das flendi, Cynthia, principium qui modo felices inter numerabar amantis nunc in amore tuo cogor habere notam. quid tantum merui quae te mihi carmina mutant an nova tristitiae causa puella tuae sic mihi te referas ,…
Propertius, Elegies
-
…nobis et dici potuisse et non potuisse refelli. At tu, si modo sum caelesti stirpe creatus, ede notam tanti generis meque adsere caelo. Dixit et inplicuit materno bracchia collo perque suum Meropisque caput taedasque sororum traderet oravit…
Ovid, Metamorphoses
-
…cum tibi singultu fortia verba cadent, et tremulus maestis orietur fletibus horror, et timor informem ducet in ore notam, et quaecumque voles fugient tibi verba querenti, nec poteris, qui sis aut ubi, nosse miser tum…
Propertius, Elegies
-
…saepe ex C. Rutilio, quo utebar propter familiaritatem Scaevolae nostri, tamen ista mihi eius dicendi tanta laus nota non erat ; itaque cepi voluptatem tam ornatum virum tamque excellens ingenium fuisse in nostra re publica. hic ego…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…passus esset, respondit quod eos in iudicando nimium sui iuris sententiaeque cognosset. esse commune ; putabam non solum notis sed etiam ignotis probatam meam fidem esse et diligentiam. quod me non fefellit ; nam comitiis meis, cum…
Cicero, in Verrem
-
…. res est omnis in hac causa nobis, iudices, cum Clodia, muliere non solum nobili verum etiam nota ; de qua ego nihil dicam nisi depellendi criminis causa. sed intellegis pro tua praestanti prudentia, Cn .…
Cicero, pro Caelio
-
…amorem infinita in te aviditas gloriae quamquam illud existimo, cum iam tibi Asia sic uti uni cuique sua domus nota esse debeat, cum ad tuam summam prudentiam tantus usus accesserit, nihil esse quod ad laudem attineat quod non…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…nihil agens, agere melius sed non paucis, ut ille. difficile est enim in philosophia pauca esse ei nota, cui non sint aut pleraque aut omnia. nam nec pauca nisi e multis eligi possunt nec, qui…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…in hoc Asclepiade. haec quae est a nobis prolata laudatio obsignata erat creta illa Asiatica quae fere est omnibus nota nobis, qua utuntur omnes non modo in publicis sed etiam in privatis litteris quas cotidie videmus mitti a publicanis…
Cicero, pro Flacco