notabilis
notabilis, noteworthy, conspicuous, extraordinary, memorable, notable
- I Prop.: exitus, * Cic. Fam. 5, 12, 5: rara et notabilis res, Plin. Ep. 7, 6, 1: id est notabilius, Quint. 8, 3, 22: illud notabile ex diversis, id. 8, 5, 5: notabilis introitus, Tac. Agr. 40: cunctis, Juv. 6, 374: magna ista et notabilis eloquentia, Tac. Or. 40.—
- B Esp., in a bad sense, infamous, notorious: turpitudine notabiles, Dig. 3, 1, 5: si quid in pejus notabile est, Quint. 1, 3, 1: quae imperitis quoque ad reprehensionem notabilia videntur, id. 9, 4, 33: eo notabilior caedes fuit, quia filius patrem interfecit, Tac. H. 3, 25.—
- II Transf., dis cernible, perceptible: aspice nobilissimarum civitatum fundamenta vix notabilia, Sen. Ira, 1, 2, 3.—
- B Pointed at, marked, indicated: digitis hominum nutibusque notabilis, Ap. Met. 11, 16, 5 Oud.—Hence, adv.: nŏtābĭlĭter, remarkably, notably; perceptibly: quaedam frequentius et notabiliter usurpavit, Suet. Aug. 87: expalluit notabiliter, Plin. Ep. 1, 5, 13: gaudium eminuit, id. ib. 5, 17, 5.—Comp.: notabilius turbare, Tac. H. 1, 55: aliquem odisse, Quint. Decl. 17.
quem ‥ sic Omnipotentis gratia ‥ protexerat ut omnem aetatem absque ~i reprehensione transigeret
ut ‥ pontificem cuidam prefecto, ~is sevitie viro ‥ committeret
dicit ‥ verbum memorabile et ~e de humilitate Gregorius
lotura lavas lateris / scelus orbis notabile
fuit aliqua ~is pluvia
est et aliud ibi ~e quia ‥ fluvius influens amaricatur
primitus textum ‥ legant: deinde ipsum ‥ exponant, et tunc ‥ ipsius textualia excerpunt ~ia
aveto, celebri laude notabilis / aveto, salubri luce capabilis / Augustine placabilis
quod ‥ ~is ambassiata virorum nobilium versus prefatos Karolum et ducem Burgundie mitteretur
neque decet te, ut ulla praesumptione insolitae rei te ~em et reprehensibilem hominibus ostendas
is Stigandum palam ~em reddidit, nolens ab eo sacramentum ‥ suscipere
si quo possint eos impietatis crimine ~es reddere
per notarium suum omni nequitia ~em
notarius etiam ille notis non innoxiis tam ~is aliosque ~es reddens
festucam, fatue, notas in socio / cum sis notabilis carnali vicio
rex ‥ ad hujusmodi admittendos viros, justos, ~es, prudentes suos commissarios constituit
major et aldemanni una cum certis aliis de ~ioribus civitatis(
eorum capita in excelsis locis ~ioribus villarum et civitatum super spicas ferreas exaltata
vendicio autem arborum in ~i quantitate non fiat sine episcopi qui pro tempore fuerit consilio et assensu
venerunt et armigeri †innotabili [MS: in notabili ] numero cum eisdem, usque ad numerum ‥ ccclx lancearum
in monocordo sic ponuntur: ab aliquo puncto ~i protrahatur una recta linea quantum placuerit, et puncto consimili terminetur
quod si post G idem quis fecerit, proponimus unde sit imperitia ~is, quia stultum est dicere ‘pingue’ pro ‘pinge’ ‥
tria demonstrativa sunt secundum hanc in sua ~i materia differenciam: hic sc., is et iste
sine ~i fine et redempcione facienda
si major vel aldermanni pro causa ~i electum non viderint admittendum ‥
de variacione sex specierum ~ium et modo perfeccionis et imperfeccionis earundem in figura trianguli
una cum ~ibus que ipsemet frater Rogerus posuit supra textum in multis locis
sicut dictum est in tercio ~i suprascripto
- 1. opvallend, opmerkelijk, in het oog springend;
- 2. (Sen.) (metaf.) waarneembaar; ➤ civitatum fundamenta vix notabilia.
Præsertim cum ipse nullo prorsus tempore aliquem de regno nostro Notabilem reddiderit, nec dissensionem seu discordiæ scrupulum cum aliquo ex aliis alio prætextu habuerit.Aliquot e Latinis Scriptores hanc quoque vocem interdum in malam partem acceperunt, ut Quintilianus :
Notabile verbum et veluti macula.Rursus :
Notabilia ad reprehensionem. Notabilis fœditas,apud Plinium lib. 36. cap. 5.
Tenebo fideliter frontariam contra ipsos ; quod nisi facerem, tanquam infamis ab omnibus de cætero et Notabilis haberer. Notauble,pro
Notable, Insignis, illustris. Chartul. S. Benign. Divion. :
Ce sont les personnes Notaubles et seculares, qui furent présens à Dyjon le 17. jour du mois de May l'an 1350. quant messire Jehans de France duc de Normandie, à cause dou bail de Philippe duc de Bourgogne meindre d'aage, reprit de frere Pierre abbé de S. Benigne de Dyjon.
- noto, noteworthy, conspicuous, extraordinary, memorable, notable: exitus: via Lactea candore notabilis, O.: cunctis, Iu.—Infamous, notorious: notabilior caedes, Ta.
-
…, conciliumque vocat tenuit mora nulla vocatos. Est via sublimis, caelo manifesta sereno lactea nomen habet, candore notabilis ipso. Hac iter est superis ad magni tecta Tonantis regalemque domum. Dextra laevaque deorum atria nobilium valvis celebrantur…
Ovid, Metamorphoses
-
…excellentis ancipites variique casus habent admirationem, exspectationem, laetitiam, molestiam, spem, timorem ; si vero exitu notabili concluduntur, expletur animus iucundissima lectionis voluptate. quo mihi acciderit optatius, si in hac sententia fueris ut a…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…quo M. Crassum divitem reprehendit, aerarii in consulatu secundo a. u. c. . expilati infamia notabilem, solum sapientem ait gaudere divitiis, ut quae cum in ceteris virtutibus tum maxime in continentia sint positae .…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…Valens A. et Saporis P. R. de Armeniae et Hiberiae regnis contendentium legationes. Haec per Armeniam notabiliter gesta sunt. Sapor vero post suorum pristinam cladem, comperto interitu Papae, quem sociare sibi impendio conabatur ,…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…tumidum alibi, et quae humilia circa res magnas, apta circa minores videntur. Vt autem in oratione nitida notabile humilius verbum et velut macula, ita a sermone tenui sublime nitidumque discordat fitque corruptum, quia in plano tumet…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…, qui sibimet uim ferro intulisse arguebatur, inlaesum corpus ueste deposita ostentante. fuerunt et illa in censura eius notabilia, quod essedum argenteum sumptuose fabricatum ac uenale ad Sigillaria redimi concidique coram imperauit ; quodque uno die XX edicta…
Suetonius, Lives
-
…pater, item tragoedia et comoedia, semiramis ex ancilla regnum apiscens, anus lampadas praeferens et nova nupta verecundia notabilis. verum omnes prius genitos futurosque postea superavit Apelles cous olympiade centesima duodecima. picturae plura solus prope quam ceteri…
Pliny the Elder, Natural History
-
…ne dilata Blaesi mors maturam perniciem, palam iussa atrocem invidiam ferret, placuit veneno grassari ; addidit facinori fidem notabili gaudio, Blaesum visendo. quin et audita est saevissima Vitellii vox qua se ipsa enim verba referam pavisse oculos…
Tacitus, Historiae
-
…suos insignitus color, nec rufus crinis et coactus in nodum apud Germanos virum dedecet. Nihil in uno iudicabis notabile aut foedum, quod genti suae publicum est ; et ista, quae rettuli, unius regionis atque anguli consuetudo…
Seneca, De Ira
-
…dies feriatus patitur plura contexi. Addam quod opportune de eodem Macedone succurrit. Cum in publico Romae lavaretur, notabilis atque etiam, ut exitus docuit, ominosa res accidit. Eques Romanus a servo eius, ut transitum daret…
Pliny the Younger, Letters