oboedientia

ŏboedĭentĭa (obed-), ae, f. [oboediens],

• obedience (class.).
• • A Of persons.
  • • 1 With gen.: servitus est oboedientia fracti animi, Cic. Par. 5, 1, 35.—
    • 2 Absol.: relinquunt enim et abiciunt oboedientiam, Cic. Off. 1, 29. 102.—
  • B Of bees: mira plebi circa regem oboedientia, Plin. 11, 17, 17, § 52.—
  • C Of elephants: intellectus illis sermonis patrii et imperiorum oboedientia, Plin. 8, 1, 1, § 1.

oboedientia (obēdientia), ae, f. (oboediens), der Gehorsam, absol. od. m. subj. Genet., Cic. de off. 1, 102; parad. 5, 35. Vulg. eccl. 4, 17; Sirach 3, 1 u.a. – m. obj. Genet., imperiorum, Plin. 8, 1 (der Elefanten). – m. circum u. Akk., mira plebei circum eum ob. (der Bienen), Plin. 11, 52. – m. in u. Abl., laudabilior quattuor et viginti (fascium) in consimili re ob., Val. Max. 1, 1, 3.

oboedientia [CL] 1 act of obeying or condition of being obedient, obedience (also eccl. & mon.); b (w. subj. gen.; in quot., transf. & fig.); c (w. dat. or obj. gen.). in superficie tantum vultus presso in altum cordis dolore sui ~iam proferentem edictis subjugavit Gildas EB 5; quo exemplum ~iae mortalibus in valle lacrimarum ‥ praebet Aldh. VirgP 6 p. 234; eis quae tonsura majores sunt virtutibus, humilitatis aut ~iae, non mediocriter insignitus Bede HE V 19 p. 323; 802 ~ia vestra, caritas vestra, humilitas vestra notae sint omnibus Alcuin Ep. 250 p. 405; in qua congregatione erat quidam frater, Aelfstanus nomine, simplex et magnae ~iae vir Ælf. Æthelwold 10.  b ad hoc ‥ conveniunt ‥ sanguinis ~ia vel inobedientia, loci habilitas, et tenor virtutis Quaest. Salern. B 299.  c ut talentum verbi quod fama didicerunt per fidei ~iam reddant Bede Tob. 932; regulariter sub abbatis ~ia et non in propriae voluntatis arbitrio Anselm (Ep. 38) III 148; si pacem inter vos et ~iam domno priori servatis Ib. (Ep. 286) IV 206; resurrectio ‥ et vita per ~iam Christi qui est resurrectio et vita Bald. Cant. Serm. 2. 1. 429; in dilectione familiarum, in ~ia majorum T. Chobham Praed. 202; ~ia mandatorum Dei Id. Serm. 3.13vb. 2 (feud., usu. Cont.): a (w. ref. to allegiance or vassalage); b (w. ref. to jurisdiction, power, or authority); c (w. ref. to) territory over which the power of a ruler extends, dependent territory. a1283 homagiis, juramentis, fidelitatibus et aliis ~iis nobis ‥ per vos factis RGasc II 220a; rex Francie et filius suus senior ‥ tradent ‥ regi Anglie ‥ omnes ~ias, homagia, feoda, justicias etc J. Reading f. 175v; s1360 omnes ~ias, homagia, feoda, justicias, recogniciones Wals. HA I 292.  b 1514 comitatus, civitates, opida, villae, territoria, et alia quaecumque sub ~ia dicti principis existentia Foed. XIII 419.  c 1502 infra terras, patrias, dominia, ~ias, portus, districtus, jurisdictiones, aut alia loca imperii Foed. XIII 16. 3 (eccl. & mon.): a (w. ref. to obedience required by monastic rule or ecclesiastical hierarchy); b (w. ref. to gesture or sim. that expresses vow or profession of obedience). a ut ‥ monachi non migrent de loco ad locum ‥ sed in ea permaneant ~ia quam tempore suae conversionis promiserunt Bede HE IV 5 p. 216; c1075 tibi Lanfrance ‥ de canonica ~ia professionem facio Lanfr. Ep. (3) p. 44; servitium pro viribus ‥ servata regulari ~ia, fideliter exhibere Anselm (Ep. 308) IV 231; 1153 Rodberto Dei gratia Lincolniensi episcopo et ‥ universis sancte ecclesie filiis R. comes Cestrie ~iam et salutem in Christo Ch. Chester 108; a clericis exegit ~ias Diceto Chr. 250; 1228 faciendo ei [sc. decano] eandem ~iam que fieri solet predecessoribus suis Pat 227.  b tabula post capitulum pulsatur et ~ia [AS: hyrsumnys] agitur RegulC 32; nescientes quid agere possent pocius in hac parte, Henrico priori intruso, sicut et ceteri, manualem ~iam prestiterunt G. Durh. 39; accedant ad eum fratres ‥ et faciant ei ~iam manualem, primo sc. flexis genibus manum osculando et os postea Cust. Cant. 44; c1520 ~iam nostram manualem et juratoriam ‥ dicto ‥ patri ‥ prestandi Conc. Scot. I ccxliii. 4 ecclesiastical or monastic office (also w. ref. to papacy). c1150 me ‥ vicarium suum ‥ fecit quam ~iam multo tempore implevi Ch. Sal. 17; s1206 ne aliquo casu in manus regis deveniant ipsa officia ‥ vel per moram fiat deterioratio ~iarum Chr. Evesham 206; libentius voluisset fieri ‥ custos librorum quam abbas. illam utique ~iam dixit pre omnibus aliis se semper desiderasse Brakelond f. 130v.; antequam conveniret ad ipsum ~ia, mortuus erat Eccleston Adv. Min. 51; auxit siquidem supradictam ~iam, viz., coquinam monachorum G. S. Alb. I 207; 1411 Angelo Corario, tunc in sua ~ia Gregorio xijmo nuncupato Lit. Cant. III 125. 5 room, cell, or sim. in a monastery, that is appropriate to a certain office. omnes qui intra monasterium ~ias habent ‥ suarum ~iarum claves ante pedes ejus ponant Lanfr. Const. 141; c1156 concedimus monachis ‥ cameram suam et sacristariam et cellarium cum omnibus rebus ad easdem tres ~ias pertinentibus Doc. Theob. 47; s1206 proventus recipiant universos tam ad abbatis cameram quam ad alias ~ias pertinentes Vis. York 449; s1234 omnes ‥ similiter exeant vel ad gratias vel ad claustrum vel ad dormitorium vel ad ~ias suas Vis. Bury 732; cameram et sacristariam, et alias obedicientias [sicMS] in manu sua ‥ tenuit Chr. Evesham 105. 6 dependency of monastery. 1151 ut ‥ exactiones quas Giraldus ‥ in ~ia Maironis immiserant ‥ quassarentur Act. Hen. II I 24; c1159 Reginaldus Espeudri ‥ ibi coram me recognovit quod nullum jus habebat in ~ia de Fonte Caro Ib. I 322; in ~iis nostris libere et quiete per manum nostram tractandis Cust. Abingd. 297; 1199 in ~iis ipsius monasterii aut locis RChart 8b; tam hiis qui habitent in monasterio quam iis qui sunt per ~ias Ib. 9a..

ŏbœdĭentĭa, æ, f. (obœdiens), obéissance, soumission : Cic. Par. 35 ; abjicere obœdientiam Cic. Off. 1, 102, rejeter lʼobéissance [fig.] ; imperiorum Plin. 8, 1, [en parl. des éléphants] docilité à exécuter des ordres.

oboedientia ae, f

• oboediens, obedience: abiciunt oboedientiam: fracti animi.