obnoxius
obnoxius, liable, addicted, guilty
- Lit.
- A Subject, liable to punishment, obnoxious to punishment, punishable: obnoxius poenae obligatus ob delictum, Paul. ex Fest. p. 191 Müll.: ego tibi me obnoxium esse fateor culpae compotem, Plaut. Truc. 4, 3, 61 (835); Dig. 48, 15, 1: ego lege Aquiliā obnoxius sum, ib. 11, 3, 14.—
- B Liable or addicted to a fault or failing, guilty of it (cf.: deditus, addictus); constr.
- 1 With dat.: animus neque delicto neque lubidini obnoxius, not addicted to vice or to sensual pleasures, Sall. C. 52, 21: communi culpae, Ov. A. A. 1, 395: facto, Tib. 3, 4, 15.—
- 2 With gen.: obnoxios criminum, digno supplicio subjectos, sepulturae tradi non vetamus, for, on account of, Cod. Just. 3, 44, 11.—
- II Transf., in gen.
- A Subject, submissive, obedient, complying: dum illos obnoxios fidosque sibi faceret, Sall. C. 14, 6: obnoxium atque subjectum esse alicui, Liv. 7, 30, 2; 6, 28, 7; 23, 12, 9; 37, 53, 4; 42, 46, 3; Flor. 4, 4, 2. —
- B Obliged, under obligation, beholden, indebted, responsible, answerable: uxori obnoxius sum, Ter. Hec. 302: totam Graeciam beneficio libertatis obnoxiam Romanis esse, Liv. 35, 31: fratris radiis obnoxia Luna, Verg. G. 1, 396: facies nullis obnoxia gemmis, not indebted to any jewels, Prop. 1, 2, 21: tantum in eo obnoxius est, si quid ipse dolo fecerit, Gai. Inst. 3, 207.—
- C Exposed to a person, humbled before one: ne obnoxius filio sim et servo, Plaut. Bacch. 5, 2, 80 (1199).—
- D Submissive, abject, servile, slavish, mean-spirited, timid, cowardly, etc.: non quibus ego essem obnoxius, Plaut. Mil. 3, 1, 150 (745): summissaeque manus, faciesque obnoxia mansit, Ov. M. 5, 235: si aut superbus, aut obnoxius videar, Liv. 23, 12: pax, servile, dishonorable, id. 9, 10.—
- 2 Subject, liable, exposed, obnoxious to any thing; with dat., ad, or in and acc.
- α With dat.: infidis consiliis obnoxius, Tac. H. 3, 55: insidiis, id. A. 14, 40: infelici fecunditate fortunae, exposed, id. ib. 2, 75: aemulationi, odio, privatis affectionibus, id. ib. 3, 58: morbo, Plin. 17, 24, 37, § 221: contumeliis, Suet. Tib. 63: bello, Ov. P. 1, 8, 73: plerique Crasso ex negotiis privatis obnoxii, Sall. C. 48, 5: urbs artis itineribus (sc. incendiis), Tac. A. 15, 38.—
- β With ad: terra solida ad tales casus obnoxia, exposed to such accidents (viz. earthquakes), Plin. 2, 82, 84, § 197.—
- γ With in and acc.: in omnia obnoxius, exposed to every thing, Flor. 3, 20, 1. —
- 3 In gen., exposed or liable to injury, danger, or misfortune, weak, infirm, frail: in hoc obnoxio domicilio animus liber habitat, Sen. Ep. 65, 21: supplex et obnoxius, Cic. ad Brut. 1, 17, 6: corpora, sickly, weakly, Plin. 31, 6, 32, § 60: flos, which soon falls off, soon suffers injury, frail, delicate, id. 14, 2, 4, § 27.—
- b Obnoxium est, it is hazardous, dangerous, Tac. Or. 10.—Comp.: obnoxior (al. noxior), Sen. Clem. 1, 13.—Hence, adv.: obnoxĭē (only in Plaut. and Liv.).
- A Guiltily, culpably: nihil obnoxie perire, quite innocently, Plaut. Stich. 3, 2, 41 (494).—
- B Submissively, slavishly, timidly: sententias dicere, Liv. 3, 39, 1.
igitur infantes, ratione non utentes, aliorum peccatis ~ii ‥ per baptismi sacramentum salvari possunt
donum igitur vestrum nequaquam vobis reddo ne quo modo minus vobis reddar ~ius
quod negotium, tum quia omnino eramus ~ii adinvicem, libens concessi
ut in nullo vobis ~ius foret vel astrictus
ut munificentie vestre liberalitatem ‥ multiplici gratiarum actione prosequi debeamus, specialiores et obnixiores [sic MS ] solito vobis effecti
si servilis aut ex origine non est conditionis ~ius
ei non solum Cantia ingentis beneficii est ~ia
Christiani ‥ Turcis ~ii
magne pecunie dampno ~ius erit
poenis etiam canonicis sese sciant esse ~ios
ut exempti sitis ad decimarum solutione, quibus ~ie terre erant
operum ‥ bonorum perfectionem liberam et nulli ~iam perturbationi possidet
vitam temporalem et morti ~iam agebat in carne
domestico ~ius veneno
caro nostra ‥ afflicta infirmitatibus, ~ia passionibus
~ius, scyldig
quod autem et regi et his qui ~ii videntur adeo condescendimus
quia quicumque illuc confugerit, cujuscumque criminis ~ius, subsidium invenit
proditores eos proclamant ac laesae majestatis criminis ~ios
Adam praevaricator extitit et isti quoque praevaricatione ejus ~ii fuere
qui in simili praevaricatione ut ego nequaquam ~ii sunt
quatinus innocens sine ulla difficultate hoc pabulum probationis deglutiat, ~ius autem ‥ nullatenus devorandi valetudinem percipiat(
~ium cohercere et innocentem ‥ liberare
omnes ‥ exules faceret vel membris ~ios
quippe multis ~iis, qui vix aliorum dictamina ‥ intelligere ‥ quiveram nedum propria incudere sufficiens, sed velut barbarus aliorum linguam infringens temere commendavi
➳ v. Gell. 6, 17 sur ce mot.
- 1. strafbaar, schuldig, met schuld belast, onder een verplichting staand (wegens: gen.) [pecuniae debitae];
- 2. ten prooi, overgeleverd, verslaafd aan [libidini];
- 3. afhankelijk van (m. dat.) [uxoris amori];
- 4. (aan enig onheil) blootgesteld, prijsgegeven [periculis; bello; insidiis; irae]; ➤ corpora morbis -a; -um est (m. inf.) het is gevaarlijk;
- 5. onderdanig, gehoorzaam [animus];
- 6. deemoedig, slaafs; ➤ -e sententias dicere.
有罪者。可罰。可受害。服者。— fortunae 可罹凶。吉凶未定 — irae 易忿怒者。— gratiae judex 可贿之官。— animus 卑志意者。Nulli obnoxius 不賴於人。Terra procellis obnoxia 有風暴之處。Obnoxia pax 無顏之平和。Corpora obnoxia 病之身。Arva nulli obnoxia curae 不用種之田。Mens turpi obnoxia facto 有醜事虧心。Obnoxia valetudo 嬌嫩身體。
Suggest a Translation
See an image
- liable, addicted, guilty: animus lubidini, S.: Terra nulli obnoxia bello, exposed, O.: Obnoxium est (withinfin.), it is dangerous, Ta. —Subject, submissive, obedient, complying, servile: vobis, L.: pars (hominum) pravis obnoxia, H.: Crasso ex privatis negotiis, under the influence of, S.: amori uxoris, Ta.—Servile, abject, weak, timid: facies obnoxia, O.: obnoxius videar, L.: pax, dishonorable, L.—Obliged, under obligation, indebted, responsible, answerable: uxori, T.: Graecia beneficio libertatis Romanis, L.: hominum non ulli curae, dependent on, V.: facies nullis obnoxia gemmis, indebted, Pr.
-
…omnes, strenui, boni, nobiles atque ignobiles, vulgus fuimus, sine gratia, sine auctoritate, iis obnoxii, quibus, si res publica valeret, formidini essemus. Itaque omnis gratia, potentia, honos, divitiae…
Sallust, Catilina
-
…, Eveni patriis filia litoribus ; nec Phrygium falso traxit candore maritum avecta externis Hippodamia rotis sed facies aderat nullis obnoxia gemmis, qualis Apelleis est color in tabulis. non illis studium vulgo conquirere amantis illis ampla satis forma pudicitia…
Propertius, Elegies
-
…aliis scorta praebere, aliis canes atque equos mercari ; postremo neque sumptui neque modestiae suae parcere, dum illos obnoxios fidosque sibi faceret. Scio fuisse nonnullos, qui ita existumarent iuventutem, quae domum Catilinae frequentabat, parum honeste…
Sallust, Catilina
-
…, quia inopia minus largiri poterat, repente glorians maria montisque polliceri coepit et minari interdum ferro, ni sibi obnoxia foret, postremo ferocius agitare, quam solitus erat. At Fulvia insolentiae Curi causa cognita tale periculum rei publicae…
Sallust, Catilina
-
…tamen, quia in tali tempore tanta vis hominis magis leniunda quam exagitanda videbatur, plerique Crasso ex negotiis privatis obnoxii, conclamant indicem falsum esse deque ea re postulant uti referatur. Itaque consulente Cicerone frequens senatus decernit Tarquini indicium…
Sallust, Catilina
-
…quae nobis nulla sunt domi industria, foris iustum imperium, animus in consulundo liber, neque delicto neque lubidini obnoxius. Pro his nos habemus luxuriam atque avaritiam, publice egestatem, privatim opulentiam. Laudamus divitias, sequimur inertiam…
Sallust, Catilina
-
…quod ille obtinuit tametsi tuae litterae dubia etiam nunc significant. vivat hercule Cicero, qui potest, supplex et obnoxius, si neque aetatis neque honorum neque rerum gestarum pudet ; ego certe quin cum ipsa re bellum geram ,…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…habet quae desunt in γ ; e quibus paulo plura sunt quam illic reiectanea, sed eadem interpolationis suspicioni non obnoxia, quare ne illa quidem interpolatori adscribere animum induxi de quibus dubitare possis. Hinc quae oritur persuasio, ut…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…; eum laudibus ad caelum ferebant, deuotioni P. Deci consulis, aliis claris facinoribus aequabant emersisse ciuitatem ex obnoxia pace illius consilio et opera ; ipsum se cruciatibus et hostium irae offerre piaculaque pro populo Romano dare. arma…
Livy, ab Urbe Condita
-
…parcendi moderandique rationibus dicitur et a voluptatum labe cavisse et salubritates corporis retinuisse, ut nequaquam fuerit communi omnium cladi obnoxius. II Quae ratio observatioque officiorum esse debeat inter patres filiosque in discumbendo sedendoque atque id genus rebus domi forisque…
Aulus Gellius, Attic Nights