observantia
observantia, attention, respect, regard, reverence
observantĭa, ae, f. [observo], a remarking, noting, regard, observance.
- I In gen.: temporum observantia, Vell. 2, 1063. —
- II In partic.
- A Observance, attention, respect, regard, reverence shown to another: observantia est, per quam aetate, aut sapientiā, aut honore, aut aliquā dignitate antecedentes veremur et colimus, Cic. Inv. 2, 22, 65: officia observantiamque dilexit, id. Balb. 28, 53: tenuiorum, id. Mur. 34, 71: amicos observantiā, rem parsimoniā retinere, id. Quint. 18, 59: observantia, quā me colit, id. Fam. 12, 27, 1: in regem, Liv. 1, 35: eadem pro libertis adversus patronos, Quint. 11, 1, 66.—
- B An obedient observance; a keeping, following, performing of laws, customs, etc.: prisci moris observantia, Val. Max. 2, 6, 7: juris, Dig. 1, 2, 2.—
- 2 An observance of religious duties, divine worship, religion: fides Catholicae observantiae, Cod. Th. 16, 5, 12, § 54: religio et observantia, Vulg. 2 Macc. 6, 11.
observantia, ae, f. (observans), I) die Beobachtung, Wahrnehmung, temporum, Vell. 2, 106, 3. – II) insbes.: A) die Ehrerbietung, die Ehrfurcht, die Hochachtung, die rücksichtsvolle Aufmerksamkeit gegen jmd., Cic.: in regem, Liv.: mea, gegen mich, Planc. in Cic. ep. – B) die Achtsamkeit auf etw., die Befolgung, a) übh.: prisci moris, Val. Max. 2, 6, 7: iuris, legum, ICt. – b) prägn., die Befolgung relig. Gebräuche, der Gottesdienst, die Religion, Cod. Theod. 16, 5, 12 u. 54.
~ia est hominibus dignitate antecedentibus reverentie exhibitio
cuicumque fidelium fidem et juvamentum suum multa convenit ~ia custodire(
volo ut ‥ omnia injusticia, quanta possumus ~ia sarculetur et explantetur [(] : in quantum humana ratio et diligentia valeat Cons. Cnuti
cum in cunctis sit modus observandus, ‥ in nullo magis actu humano opus est ~ia quam sermone
defendat se Francigena plano juramento, non in verborum ~iis(
in Hamtesira qui verborum jurat ~iis, semel juret(
est Pietas justo comes, Observantia Verum / Ultio Relligio Gratia grata juris
ut ~iam [AS ] quam corporaliter exhibemus, mentibus valeamus implere sincerisbihaldennisse
juxta ritum, consuetudinem, et ~iam predecessorum tuorum
~iae et debitae executioni
in fide ‥ et confessione nominis ejus, ‥ in ~ia mandatorum ejus
reconciliamur Creatori ‥ ~ia bonorum operum
super barones ‥ habet judex fiscalis justicie legis ~iam(
juxta publicam juris civilis ~iam
ad detestationem vitiorum per ~iam virtutum
quos ‥ impar legis ~ia non debeat separare
immaturam litterae legalis ~iam
carnalis ~ia legis abolita est
~ias rituum venerande legis ‥ infestare ‥ presumpsi
patefacta nostre redemptionis gratia cessat hec legalis ~ia
~ia decem mandatorum [ME: ]holdung of ðe tene olde hesten
eidem monasterio ‥ in ~ia disciplinae regularis ‥ praefuit
ea regula et ~ia disciplinae, sua monastica jura studeant observare
per clausuram ordinis, per disciplinae ~iam
sub ~ia monastice vite
munitissima civitas est ordo noster et vallata undique bonis ~iis ‥ ne hostis noster nos decipiat
~iis quibusdam arida magis consuetudine quam pia devotione inservire curamus
secundum antiquas ~ias a sociis dicte domus usitatas
ceremonias, ritus, et ~ias ab ecclesia receptas
miscebantur quedam carnales ~ie adhuc
Deus adoratur non in carnalibus legis ~iis sed in spiritu et veritate
quomodo novicius habere se debeat ‥ et quibus uti ~iis oporteat dicendum
oportebat eum interesse divinis obsequiis et claustralibus ~iis
propter ‥ penuriam ~ias ordinis Cisterciensis observare non valuit
injuncta est penitencia ‥ Roberto, juxta ~ias regulares
ad intelligendas ~ias noviciorum in tempore professionis
juxta ‥ regulares ~ias dictorum ordinis et monasterii
regularis ~iae magisterio fratribus praeesse jussus est
fastidientes districtionem tantae ~iae
cogor irrefragabiliter ferre monachilem ~iam
in hiis que spectant ad ~iam regularem et disciplinam monachalem in dicto prioratu
fratres eremite Sancti Augustini habuerunt initium ~ie sue a Sancto Paulo primo eremita
in ‥ regularis ~ie violacionem
magistri Johannis ordinis Sancti Francisci de ~ia
statutorum ‥ familie cismontane de ~ia
regularem ‥ sacri ordinis Fratrum Minorum ~iam
observantĭa, (13) æ, f. (observans), ¶ 1 action de remarquer, dʼobserver : Vell. 2, 106, 3 ¶ 2 observation, respect de [des coutumes, des lois] : Val. Max. 2, 6, 7 ; Dig. 1, 2, 2 || considération, égards, déférence : Cic. Inv. 2, 66 ; Fam. 12, 27, 1 ; Balbo 53 || in aliquem Liv. 1, 35, à lʼégard de qqn || culte, religion : Cod. Th. 16, 5, 54.
- 1. eerbied, hoogachting [in regem];
- 2. (postklass.) oplettendheid, inachtneming (jegens, van: gen.) [moris; iuris].
Universis igitur Ecclesiasticis hanc Observantiam damus, quam quisquis præterierit communionis jacturam habebit. Observantia Christiana,lib. 7. Capitul. cap. 276.
Observantiæ regulares, Gall.
servitium placiti, in veteri charta apud eumdem Haltaus. col. 233. voce
Insuper convalidaverunt et comprobaverunt... omnia et quæcumque acta... in observatione dictorum capitulorum.... respectu ejus, quod dicipotest Observantiam seu tempus per quod dicta capitula et statuta..... concessa et convalidata fuere, tunc amplius non durare.
observantia ae, f
- observo, attention, respect, regard, reverence: observantiam dilexit: amicos observantiā retinere: in regem, L.