obsequium
obsequium, compliance, yieldingness, complaisance, indulgence
ob-sĕquĭum, ii, n. [obsequor].
- In gen., compliance, yieldingness, complaisance, indulgence (class.; syn.: indulgentia, obsequentia): prosequium a prosequendo, obsequium ab obsequendo dicuntur, Paul. ex Fest. p. 226 Müll.: obsequium amicos, veritas odium parit, Ter. And. 68: obsequium atque patientia, Cic. Pis. 2, 5: obsequium et comitas, id. Att. 6, 6: alicui tribuere, Ov. Tr. 5, 6, 30: ventris, i. e. gluttony, Hor. S. 2, 7, 104: animo sumere, to follow the bent of one's inclinations, Plaut. Bacch. 4, 10, 7 (985): in obsequio uxoris, in the service of his wife, Vulg. 4 Reg. 5, 2.—Of inanim. things: flectitur obsequio curvatus ab arbore ramus, by yielding, by its pliancy, Ov. A. A. 2, 179.—In plur.: omnia ei obsequia polliceor, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 11, 3.—
- II In partic.
- A Compliance in love, yielding, consent, Petr. 113; Col. 6, 27, 10; Curt. 6, 7, 1; 10, 1, 25.—
- B Obedience, allegiance: in populum Romanum, Liv. 29, 15, 3: principum, i. e. towards them, Just. 3, 2, 9: ad obsequium redigere, to subjugate, Suet. Aug. 21: nulla colonia vestra erit, quae nos obsequio erga vos fideque superet, Liv. 7, 30, 19: obsequium in regem retinere, Tac. A. 6, 37 (43) fin.; 13, 3; Just. 20, 4, 9: jurare in obsequium alicujus, to swear obedience or allegiance to one, Just. 13, 2: obsequium erga aliquem exuere, to throw off, Tac. A. 3, 12.
obsequium, iī, n. (obsequor), die Nachgiebigkeit, Willfährigkeit, Gefälligkeit, Dienstbeflissenheit, bes. die sich hütet, den Launen anderer zu nahe zu treten, I) im allg., Ter., Cic. u. Liv.: amantis, Ov.: caelibis, Hor.: servorum, Serv. Verg.: ventris, das Schlemmen, Hor.: in obsequium desiderii, Willfahrung des Wunsches, Curt.: obsequio grassare, zeige dich recht höflich, Hor.: obsequium animo sumere, nach seinem Willen leben, Plaut.: obsequio et observantiā in regem cum omnibus certare, Liv.: redemptum esse ad obsequium mentiendi, Schol. Bob.: m. Gen. obi., obsequium scribendi, Frontin. – Plur., inter obsequia fortunae, Gunstbezeigungen, Curt.: omnia ei obsequia polliceor, Planc. in Cic. ep.: obsequia meliorum nox abstulerat, Tac. – übtr., v. Lebl., obs. aquarum, willfährige Strömung, Ov.: flectitur obsequio curvatus ab arbore ramus, durch Nachgeben, Ov. – II) insbes.: A) die Hingebung in der Liebe, zur Wollust, flagitiosa obsequia, Tac., dah. = Beischlaf, Begattung, v. Menschen u. Tieren, Curt. u. Colum.: obsequium amatori venditare, Liv. – B) der Gehorsam gegen Höhere (Ggstz. contumacia), deforme obsequium, Kriecherei, Servilismus (Ggstz. abrupta contumacia, Radikalismus), Tac.: u. so obsequium in principem, Tac.: obsequium erga Romanos, Tac.: in obsequium regentis parati, Tac.: iurare in alcis obsequium, Gehorsam schwören, den Eid der Treue leisten, Iustin.: obsequium rumpere, Suet.: populum in obsequia principum formare, Iustin. – als milit. t. t., der milit. Gehorsam, die Subordination, amor obsequii, Tac.; contra morem obsequii, contra fas disciplinae vim meditantur, Tac. – meton., a) der Dienst bei einem Höheren, bes. Ordonnanz-Dienst, ad obsequium venire, Capit.: milites ad obsequia iudicum vel tribunorum deputare, Veget. mil.: ratio obsequiorum, Veget. mil.- b) Plur. obsequia = Ordonnanzen, Klienten, Begleiter, Gefolge, Claud. Mam. u. Cassiod.: marinum obs., Gefolge, Apul. – ➳ Synk. Dat. Plur. obsequis, Corp. inscr. Lat. 5, 131.
obicitur crinis pexus, gens pallida, sermo / mollis, et obsequia deliciosa pedum
ancillas ‥ ad publicum prostibulum aut ad externum ~ium venditabant
deputavit ~io earum puellas aliquas pauperculas in habitu seculari servientes
quod predicta Isolda staret in ~io predicte Agnetis ‥ per annum integrum(
voluntariae servitutis affectum quem erga suorum ~ia principum exercere noscuntur
tradidi cuidam meo fideli ministro ‥ pro ejus benevolo ~io
pro laudabili ~io quod magister R. de C. regi diutius impendit ‥
cum dudum obtentu diutini †obsequi [MS: obsequii ] Johannis ‥ venatoris nostri ‥ concesserimus eidem Johanni decem et octo acras terre
pro navibus ‥ usque Wynchelse ducendis in ~ium domini regis
[Alquinus ] ‥ unam [epistolam ] transmisit scolaribus Cantebrigie cum esset in ~io Karoli in Francia
Gundulfus dulci ~io illi [sc. Anselmo ] semper et firmiter et fideliter adhesit
lego ‥ quinque marcas ‥ si usque ad mortem in meis ~iis perseverent
probitate armigerorum qui tunc in ~io abbatis erant
quilibet laicus ‥ per ~ium alicujus clerici ad universitatis privilegia ‥ admittendus
magno in Sanctum Aldhelmum ~io
ob specialem devocionem quam ad gloriosum confessorem Cuthbertum ‥ gerimus, cujus ~iis ‥ filii nostri sunt in dies dediti
nobis itaque qui speciali martyris protectione gaudemus precipue congruit, ut nos in ejus ~io specialiter affligamus
cum annis pluribus se diaboli ~iis ‥ mancipasset
in practicae conversationis studio ‥ quam Martha ‥ votivum Christo humanitatis ~ium praebens praefigurat
homo aeternum habere non posset praemium nisi Deo aeternum laborando exhiberet ~ium
cum ‥ aliquem filiorum pro se in Christi ~ium ‥ misisse debuisset
ab omni jugo seculari liberam exceptis arcis restauratione et pontis et expeditionis ~io
preter urbis pontisque constructione et expeditionis ~io
praeter arcem atque pontem agonisque ~ium
exceptis trium rerum obsequiis, expeditione sc. popularii viatici, fundatione pontis, arcisve conditione regalis
super feodo prebende de B. in militare et laicale ~ium ‥ converso
stipendia [in ] suis ~iis militantibus erogare
ob crucis ~ium
ejus delectabatur colloquio, gratulabatur ~io
humilitatis ‥ tanta ‥ prepollebat gratia, ‥ omnibus ~ium, omnibusque compassionis exhibentem affectum
Christus majori exhibitione ~ii hoc observari precepit
~ium, A.buxumnesse or servyse
tumere illum proculdubio ‥ pro tot obambulatorum ~io
talique temeritatis sue ~io edoctus est ipse et similes sui(
bestia ‥ / obsequium praebens praedas oblita recentes
ut omnes agnoscerent etiam torrentem martyri ~ium detulisse
videbitis elementa jam conspirata in meum ~ium
aviculam ‥ tanquam nocturnum ~ium indemnitate remunerans ‥ mane remittit illesam
que ~io maris in Italiam applicuit
homo ‥ gaudens canis ~io fidelis
~ia,ðenunga
videt ‥ angelos assistentes et coeleste illi ~ium praeparantes
audivit angelum ‥ ministri ~ium ei deferentem
eique ad scandendum equum ~ium prestitit
omnia ferme amicitiarum ~ia insidie sunt
cervisiam de celario ‥ est habiturus, necnon et vinum similiter, quociens conventui ~ium fit de vino
servientibus sibi fratribus ad hoc ~ium deputatis
si fratres ‥ non intersint alicui ~io quod ‥ imperfectum relinqui commodum non sit
in vestris secretariis et aliis ~iis privatis et publicis
si matrimonium fuerit in facie ecclesiae solemnizatum et mulier recesserit a viro, vel e contra si vir repudiaverit uxorem, tunc agendum est in causa restitutionis ~iorum conjugalium
peractis ergo consecrationum [sc. ecclesiae et sacerdotis ] ~iis
qualem vel quantam se in divinis praepararet ~iis
diurno et nocturno B. Virginis ~io ministrare constituti sumus
dies natalicios in ~iis divinis ‥ magnifice celebrarunt
quod ‥ capellanis in divinis humiliter ministret ~iis
Beate Virginis †obsequius [l. obsequiis ] insistendo
cumque ‥ in limine mors adesse putaretur, nihilque aliud quam funeris ~ium meditaretur
ut sit factum tale ~ium pro nobis quale debet fieri pro uno fratre de ecclesia, ubicumque moriamur
canonico ‥ defuncto statutum est triginta dierum in conventu ~ium fieri
die quo celebrabitur dies anniversarius dicti Johannis, quilibet canonicus qui presens ~iis interfuerit tres denarios
de morte incliti domini de M. et de suis solennibus ~iis celebratis
pro sustentacione ‥ aliorum ~iorum annuatim pro animabus omnium predictorum
obsĕquĭum, (9) ĭī, n. (obsequor), ¶ 1 complaisance, condescendance, déférence : Ter. Andr. 68 ; Cic. Pis. 5 ; Att. 6, 6, 1 ; Læl. 89 || erga aliquem Liv. 7, 39, 19 ; Tac. Ann. 3, 12 ; 5, 3 ; H. 3, 5, ou in aliquem Cic. Att. 10, 4, 6 ; Liv. 29, 15, 3 ; Tac. Ann. 6, 37 ; Just. 20, 4, 9, à lʼégard de qqn || corporis Cic. Leg. 1, 60, complaisance pour son corps ; ventris Hor. S. 2, 7, 104, pour son ventre || [poét., en parl. de choses] Ov. Ars 2, 179 || pl., obsequia Planc. d. Cic. Fam. 10, 11, 3, marques de déférence ¶ 2 complaisances coupables : Curt. 6, 7, 1 ; 10, 1, 25 ¶ 3 obéissance, soumission : Suet. Aug. 21 ; Just. 3, 2, 9, etc. || [décad.] service [dʼordonnance, de planton] : Veg. Mil. 2, 19 ; obsequia, clients, suite, cortège.
- 1. toegeeflijkheid, meegaandheid, inschikkelijkheid, onderdanigheid, gehoorzaamheid (jegens: gen.; in m. acc.; erga) [ventris slemperij; in principem; erga Romanos]; ➤ in alcis -um iurare gehoorzaamheid zweren aan iem.; -um rumpere; alci -um tribuere;
- 2. (Tac.) discipline; ➤ mos -i;
- 3. het zich overgeven, prijsgeven, overgave; ➤ flagitiosa -a.
obsequium , ii. n.
情分。服事。— exuere 不服。逆不從。— animo sumere 安逸。自在。Obsequio grassari 諂媚人。
Suggest a Translation
See an image
情分。服事。— exuere 不服。逆不從。— animo sumere 安逸。自在。Obsequio grassari 諂媚人。
Suggest a Translation
See an image
Ἀπό τινος Φιλίππου στρατηλάτου τοῦ βασιλικοῦ ὀψικίου.Capitolinus in Pertinace :
Cum de castris ad Obsequium Principis convenissent.Paulus Warnefrid. lib. 5. de Gestis Langob. cap. 33 :
Ibi omnia Obsequia Palatina, omnemque regiam dignitatem... præparatam se reperit expectare.Adde lib. 1. cap. 20. Gesta Constantini M. :
Dum festinus vellet a latere Imperatoris transire, Obsequium ordinare volens calcavit chlamydem Imperatoris.Corippus lib. 1. vers. 188 :
Et lib. 3. vers. 214 :..... Itur in arcem Obsequio comitante Patrum.
Anastasius in S. Agathone :Adfuit Obsequio castorum turba virorum.
Advocati sunt in processione ad sanctam Dei Genitricem in Blachernas, in tanta honorificentia, ut etiam de Palatio caballos stratos dirigeret cum Obsequio pietas Imperialis.In Hadriano :
Direxit... universa Obsequia ad eundem Regem.Vita Aldrici Episc. Cenoman. n. 20 :
Constituit etiam, ut jam dicti Canonici pleniter et decenter venirent cum psallentio, id est cum Crucibus et reliquis divinis Obsequiis, et ornamentis, ut decet, etc.
In cujus(consecrationis Philippi I.) Obsequio Gervasius ejusdem Metropolis(Rem.) Præsul expendit non modicum apparatum.
Ecce quotidie, imo vero in præcipuis festivitatibus inter Græcam linguam veluti quiddam pretiosum, hancVita S. Madelgisili num. 7 :(Latinam) quam barbaram et Scythicam linguam appellatis, miscentes, quasi minus decori vestro facitis, si hac etiam bene ac ex toto intellectu in vestris Obsequiis ac officiis non utamini.
Expletis hymnorum Obsequiis.Herbertus de Miraculis lib. 2. cap. 24 :
Revelatum est quendam de filiis suis Clarevallensibus tunc migrasse : statimque de vehiculo descendens, fecit Obsequium pro defuncto, commendans animam ejus Deo.Anselmus Leod. cap. ult. :
Obsequium quo honorare debent quinque ecclesiæ... matrem Ecclesiam.Mox :
In quibus festis tenentur Ecclesiæ venire cum pleno choro et schola ad vesperas, etc.Vetus Charta apud Buzelinum in Gallo-Flandr. lib. 2. cap. 23 :
Cum fratribusVide Durandum lib. 5. Ration. cap. 2.de Monte Eligii talem habemus societatem, quod annis singulis unum plenarium Obsequium faciemus pridie Non. Martii, et Missam in conventu.
Hii, qui fuerint de dextro choro, incipiant psalterium et expleant eum cum letania et Obsequio et matutinos et vespera.Ubi
Obsequiumidem est quod alibi
Commendationesvocant. Vide in hac voce.
Reddatur obsequium pro genitrice mea Ilduara S. Andriani et Nataliæ : faciant Obsequelam sanctorum Facundi et Primitivi.
Mortalagium, Quod ex mortuis, seu ex decedentium legatis, ecclesiis obvenit. Charta ann. 1119. apud Murator. tom. 1. Antiq. Ital. med. ævi col. 323 :
Concedimus etiam vobis prædictis petitoribus... campos de plebe S. Petri cum usu bubulci, decimus(sic) et primitiis, et Obsequio mortuorum, et incensu, et synodo de prædictis ecclesiis in nobis reservato.
Obiit D. Betto Episc. qui dedit Vendosam ecclesiam et Rontonnacum villam et in Corboiaco mansum 1. ad exhibendam refectionem et commune Obsequium.
Ipsum prædium serviat ad vespertinalis cœnæ supplementum et in anniversario suo promptius celebrando habeant sufficiens Obsequium.Vide Generale.
obsequium ī, n
- SEC-, compliance, yieldingness, complaisance, indulgence: Obsequium amicos parit, T.: Antonium obsequio mitigavi: ventris, i. e. gluttony, H.: peritura amantis Obsequio, to her lover, O.: Flectitur obsequio ramus, by its pliancy, O.—Obedience, allegiance: in populumR., L.: erga vos, L.
-
…illa meos fugit avara sinus. hanc ego non auro, non Indis flectere conchis, sed potui blandi carminis obsequio. sunt igitur Musae, neque amanti tardus Apollo, quis ego fretus amo Cynthia rara mea est nunc mihi…
Propertius, Elegies
-
…fortunae nos, quantum humano consilio effici poterit, motum ratione quadam gubernabimus. cui qui noster honos, quod obsequium, quae etiam ad ceteros contempti cuiusdam hominis commendatio defuit ut meum iudicium reprehendi a Quinto fratre vulgoque ab omnibus…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…umquam sine lacrimis cogitare Cum enim te desidero, fratrem solum desidero, ego vero suavitate fratrem prope aequalem, obsequio filium, consilio parentem. quid mihi sine te umquam aut tibi sine me iucundum fuit quid, quod eodem…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…audeo dicere. et exspecto tuas litteras ; scripsisti enim te scripturum esse plura cum ipsum vidisses. omne meum obsequium in illum fuit cum multa severitate, neque unum eius nec parvum sed multa magna delicta compressi. Patris autem…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…ne quid properes. symphoniam Lysonis vellem vitasses, ne in quartam hebdomada incideres ; sed quoniam pudori tuo maluisti obsequi quam valetudini, reliqua cura. Curio misi ut medico honos haberetur et tibi daret quod opus esset me cui…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…accipienda amice, cum benevole fiunt. sed nescio quo modo verum est, quod in Andria familiaris meus dicit obsequium amicos, veritas odium parit. molesta veritas, siquidem ex ea nascitur odium, quod est venenum amicitiae ,…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…voluntate nostra communi consilio rei p. succurreret, se, liberos urbemque pluris quam unum perditum abiectumque latronem putaret obsequioque meo, si ita faceret, ad omnis res abuteretur. profeci. itaque per Laterensem internuntium fidem mihi dedit…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…senatus mala gratia comitiorum ratione privavi. ego Antonium conlegam cupidum provinciae, multa in re publica molientem patientia atque obsequio meo mitigavi. ego provinciam Galliam senatus auctoritate exercitu et pecunia instructam et ornatam, quam cum Antonio commutavi ,…
Cicero, in Pisonem
-
…pro vobis cedam. . do quidem ego operam ut etiam Lepidum ad huius rei societatem incitem, omniaque ei obsequia polliceor, si modo rem p. respicere volet. utor in hac re adiutoribus interpretibusque fratre meo et Laterense…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…decet neque defugere eam disputationem, ad quam te duo excellentes ingeniis adulescentes cupiunt accedere. Ego vero inquit istis obsequi studeo neque gravabor breviter meo more, quid quaque de re sentiam, dicere. Ac primum illud quoniam auctoritatem…
Cicero, de Oratore