praedium
praedium, a farm, estate, manor
- a farm, estate, a manor (either in town or country): praedibus et praediis populo cautum est, Cic. Verr. 2, 1, 54, § 142; 2, 1, 55, § 143: urbanum, id. ib. 2, 3, 86, § 199; Liv. 22, 60; Cato ap. Fest. s. v. quadrantal, p. 258 Müll.; Cic. Caecin. 4, 11: tot praedia, tam pulchra, tam fructuosa, id. Rosc. Am. 15, 43: habet in urbanis praediis, id. Verr. 2, 3, 86, § 109: hunc in praedia rustica relegarat, id. Rosc. Am. 15, 42: fructus praediorum, id. Att. 11, 2, 2; Mart. 12, 72, 3: natis dividere, Hor. S. 2, 3, 169: urbana praedia omnia aedificia accipimus, non solum ea, quae sunt in oppidis, sed et si forte stabula sunt, vel alia meritoria in villis et in vicis, vel si praetoria voluptati tantum deservientia, quia urbanum praedium non locus facit, sed materia, Dig. 50, 16, 198: praedia Appula, Juv. 9, 54: praedia tam urbana quam rustica, Gai. Inst. 1, 120: praedia principio insulae, Vulg. Act. 28, 7.
sponsi ‥ impetrant ut ab urbe Roma ad propria ~ia [gl.: ] ducerentur, ne forte, si Christianae religionis titulo eas accusantes ‥ propalarent, possessiones earum et agrorum fundi fiscali jure proscriberenturhame
vovit ergo, quia si victor existeret, ‥ xij possessiones ~iorum ad construenda monasteria donaret
~ium, villa
ut omnium ~iorum redditus in tota Anglia notitie sue per scriptum adjiceret
~ia magna distrahi penitus et in perpetuum alienari permitterent
hoc ~ium,a maner
custodit populum populator, predia predo
- prae+HED-, a farm, estate, manor: praedibus et praediis populo cautum est: habet in urbanis praediis, city lots: fructus praediorum: rusticum, L.: gnatis dividere, H.
-
…; in ; insperatis ac repentinis pecuniis sumptuosius insolentiusque iactarunt. hi dum aedificant tamquam beati, dum praediis lectis, familiis magnis, conviviis apparatis delectantur, in tantum aes alienum inciderunt ut, si salvi esse velint…
Cicero, in Catilinam
-
…salvi esse possunt. quod si maturius facere voluissent neque, id quod stultissimum est, certare cum usuris fructibus praediorum, et locupletioribus his et melioribus civibus uteremur. sed hosce homines minime puto pertimescendos, quod aut deduci de…
Cicero, in Catilinam
-
…et Brutus filius, Tiburtem fundum requirebat ; Brutum autem, hominem sapientem, quod fili nequitiam videret, quae praedia ei relinqueret testificari voluisse dicebat. quod si potuisset honeste scribere se in balneis cum id aetatis filio fuisse ,…
Cicero, pro Cluentio
-
…quia consecrabantur aedes, non privatorum domicilia, sed quae sacrae nominantur, consecrabantur agri, non ita ut nostra praedia, si qui vellet, sed ut imperator agros de hostibus captos consecraret, statuebantur arae, quae religionem adferrent…
Cicero, de Domo sua
-
…aliquod ex scripto definiendum est quam vim habeat, ut cum ex testamentis quid sit penus aut cum ex lege praedi quaeritur quae sint ruta caesa, non scripti genus, sed verbi interpretatio controversiam facit. cum autem aut plura…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…Trebatium nam ad ipsum Caesarem qui mihi nihil scripsisset nolui quam illud hoc tempore esset difficile ; me tamen in praediis meis esse neque dilectum ullum neque negotium suscepisse. in quo quidem manebo dum spes pacis erit ; sin bellum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…probatio tua. ne parum locuples esset at erat et esset amplius, si velles, populo cautum praedibus et praediis. hic te si res ipsa, si indignitas iniuriae tuae non commovebat, si pupilli calamitas, si propinquorum…
Cicero, in Verrem
-
…eo T. Roscius non paululum nescio quid in rem suam convertit sed hunc funditus evertit bonis, ipse tria praedia sibi depectus est, voluntatem decurionum ac municipum omnium tantidem quanti fidem suam fecit. videte iam porro cetera ,…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…, Quirites, sicuti res ipsa cogit, commoveri vel legis vel orationis impudentia, legis quae ius melius Sullanis praediis constituat quam paternis, orationis quae eius modi ; in ; causa insimulare quemquam audeat rationes Sullae nimium…
Cicero, de Lege Agraria
-
…ipsum nudum neque praeterea quicquam excepit, ut sibi per te liceat innocenti amicorum opibus vitam in egestate degere. praedia mea tu possides, ego aliena misericordia vivo ; concedo, et quod animus aequus est et quia necesse est…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
PRAE´DIUMetymologically seems to be derived from the root hed (PRAEDA), through either praes or praeda: with the first it is connected by Varro, who says that it originally signified any property which was made security to the state by a praes ( praedia dicta, item ut praedes, a praestando, quod ea pignori data publice mancupis fidem praestent, L. L. 5.40): by others it is brought into relation with praeda: quod antiqui agros quos bello ceperant ut praedae nomine habebant (Gromat. Veter. ed. Lachmann, 1. p. 369). Subsequently the term was limited to signify land generally, being used in contrast with fundus or solum especially when the situation of the land, or the purpose for which it was used, was in contemplation: thus praedia rustica are parcels of land devoted to tillage or pasture, even though they may be partly built upon, while praedia urbana are those which are not used for the production of the fruits of the earth, but for residence and commercial ends: though from different points of view a piece of land might be considered at once both urbanum and rusticum (Dig. 20, 2, 4, 1; 50, 16, 198). Rights over land which, though less in orbit than dominium, are yet real in their nature (e. g. rights of way), were mostly called jura praediorum: see SERVITUTES
Provincialia praedia were called either stipendiaria or tributaria, because the land tax was termed stipendium in those provinces which were considered to belong to the populus, and tributum in the provinces of the emperor (Gaius, 2.21: cf. Dig. 50, 16, 27, 1). This distinction, however, was merely nominal even in Gaius' time, and ceased entirely about the end of the second century.
[J.B.M]Originally any property which was made security to the State by a praes (q. v.) (Varro, L. L. v. 40). Later it means land or an estate in general.