praedor
praedor, to make booty, plunder, spoil, rob
- I Neutr., to make booty, to plunder, spoil, rob (in war and otherwise; class.; syn.: spolio, diripio): spes rapiendi atque praedandi, Cic. Phil. 4, 4, 9: licentia praedandi, Liv. 22, 3: praedantes milites, Caes. B. G. 7, 46 fin.: ex hereditate, Cic. Verr. 2, 2, 18, § 45; 2, 3, 3, § 6; 2, 3, 20, § 51: praedatum exire, Liv. 4, 55: necessitate inpositā ex alieno praedandi, id. 5, 5, 3: ex alienis fortunis, id. 6, 41, 11: ex necessitate alicujus, Lact. 6, 18, 8: ex agris finitimorum praedari, Just. 23, 1, 10: classis pluribus locis praedata, Tac. Agr. 29: de aratorum bonis praedari, Cic. Verr. 2, 3, 78, § 182: praedari in re frumentariā et in bonis aratorum, id. ib. 2, 3, 62, § 146; 2, 3, 88, § 204: in bonis alienis, id. ib. 2, 2, 19, § 46: omnibus in rebus, upon every opportunity, id. ib. 2, 1, 50, § 130: in insulis cultorum egentibus, Liv. 22, 31, 3: ex alterius inscientiā praedari, to make use of another's ignorance to defraud him, Cic. Off. 3, 17, 72: cum apud tuos Mamertinos inveniare improbissimā ratione esse praedatus, id. Verr. 2, 4, 1, § 3.—
- B Transf.: praedātus, a, um, that has made booty; hence, well furnished with booty (Plautinian): bene ego ab hoc praedatus ibo, Plaut. Ps. 4, 7, 39 (1141); id. Rud. 5, 2, 29 (1316); id. Pers. 4, 4, 115 (673).—
- II Act., to plunder, pillage, rob any thing (rare before the Aug. period).
- A Lit.: pastorum stabula, Cic. Sest. 5, 13 Halm N. cr.; B. and K.; dub. (al. praeclara cepisset): dum socios magis quam hostes praedatur, Tac. A. 12, 49: arces Cecropis, Val. Fl. 5, 647: maria, Lact. 5, 9 med.; 7, 17, 9: bona vivorum et mortuorum, Suet. Dom. 12 (but cf. Roth ad loc.): Hylam Nympha praedata, Petr. 83, 5.—
- 2 Transf., to take or catch animals, birds, etc.: alia dentibus praedantur, alia unguibus, Plin. 10, 71, 91, § 196: ovem, Ov. A. A. 3, 419: pisces calamo praedabor, Prop. 4 (5), 2, 37.—
- B Trop., to rob, ravish, take (poet.): amores alicujus, to rob one of his mistress, Ov. Am. 3, 8, 59; cf.: quae me nuper praedata puella est, has caught me, id. Am. 1, 3, 1: singula de nobis anni praedantur euntes, Hor. Ep. 2, 2, 55: dapes, to consume, Val. Fl. 4, 429.☞ Act. collat. form praedo, āre: praedavit omnes filios Tharsis, Vulg. Jud. 2, 13; 16; Prisc. p. 799 P.
- —Hence, prae-dor, āri, in a pass. signif. (ante- and post-class.): mihi istaec videtur praeda praedatum irier, Plaut. Rud. 4, 7, 16 (1242): terra direptione praedabitur, Vulg. Isa. 24, 3: pecuniae praedatae, Gell. 4, 18, 12.—As subst.: praedātum, i, n., that which has been obtained by plunder, booty, Vop. Prob. 8, 3.
➳ sens pass. v. prædo.
- 1. buit maken, plunderen, roven; ➤ milites praedantes; classis multis locis praedata; licentia praedandi;
- 2. (metaf.) profijt trekken, zich verrijken [ex alterius inscitia; ex hereditate; in bonis alienis; de aratorum bonis]; ➤ omnibus in rebus ~; II. tr. (poët.; postklass.)
- 1. plunderen, beroven [socios];
- 2. buitmaken, roven, (weg)nemen, vangen (ook metaf.) [bona vivorum et mortuorum; ovem; amores alcis iems. geliefde].
- praeda, to make booty, plunder, spoil, rob: spes praedandi: licentia praedandi, L.: praedantes milites, Cs.: classis pluribus locis praedata, Ta.: in re frumentariā: omnibus in rebus, upon every opportunity: ex alterius inscientiā, make use of another's ignorance to defraud him: Italiae callīs et pastorum stabula: socios, Ta.—Supin. acc.: praedatum ire, L.—To take, catch, make prey of: ovem unam, O.—Fig., to rob, ravish, take: quae me praedata puella est, has caught me, O.: Singula de nobis anni praedantur euntes, H.
-
…hoc tempus ei rei student, sed quicquid possunt, pedestribus valent copiis, quo facilius finitimorum equitatum, si praedandi causa ad eos venissent, impedirent, teneris arboribus incisis atque inflexis crebrisque in latitudinem ramis enatis et rubis sentibusque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fugam petebant ; et calones, qui ab decumana porta ac summo iugo collis nostros victores flumen transire conspexerant, praedandi causa egressi, cum respexissent et hostes in nostris castris versari vidissent, praecipites fugae sese mandabant. Simul eorum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…populus Romanus voluit, et aequum est ita solvi aratoribus, tuus apparitor parva mercede populi conductus de aratorum bonis praedabitur et in hac causa scribarum ordinem in me concitabit Hortensius et eorum commoda a me labefactari atque oppugnari iura dicet…
Cicero, in Verrem
-
…Ne id quidem Caesar ab se impetrari posse dixit. Cognoverat enim magnam partem equitatus ab iis aliquot diebus ante praedandi frumentandi causa ad Ambivaritos trans Mosam missam hos expectari equites atque eius rei causa moram interponi arbitrabatur. Mosa profluit…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, et isti non nova, ne causam dicerent ; etiam alter locus, ut absolverentur damnatis quidem servis quae praedandi potest esse ratio produci ad supplicium necesse est. testes enim sunt qui in consilio fuerunt, testes publicae tabulae…
Cicero, in Verrem
-
…, subito in tabernaculo oppressus, ut meridie conquieverat, superiore corporis parte nudata vulnerato equo vix se ex manibus praedantium militum eriperet. Consecutus id quod animo proposuerat, Caesar receptui cani iussit legionique decimae, quacum erat, continuo…
Julius Caesar, Gallic War
-
…pecuniosissimum sine causa quaestus electum ad tam incredibile crimen aut sine eadem causa repente e carcere emissum, aut hoc praedandi genus ab isto in illo uno adhibitum ac temptatum, et non per illum omnibus pecuniosissimis Siculis metum propositum et…
Cicero, in Verrem
-
…privatim et publice spoliarit, versatusque sit sine ulla non modo religione verum etiam dissimulatione in omni genere furandi atque praedandi. sed quaedam mihi magnifica et praeclara eius defensio ostenditur ; cui quem ad modum resistam multo mihi ante est…
Cicero, in Verrem
-
…tantumque in hoc crimine suspicionis esse adfirmabo ut iam ipsis iudicibus sine mea argumentatione coniecturam facere permittam quod hoc genus praedandi, quam improbum, quam indignum, quamque ad magnitudinem quaestus immensum infinitumque esse videatur. nam quae iste in…
Cicero, in Verrem
-
…adferam rem eius modi in decumis ut Alba fateatur istum in re frumentaria et in bonis aratorum aperte palamque esse praedatum. decumas agri Leontini magno dicis te vendidisse. ostendi iam illud initio, non existimandum magno vendidisse eum qui…
Cicero, in Verrem