propalare

propălare [LL] 1 to (bring out so as to) make visible, to show, display (also in fig. context). basilicas construunt ‥ ac veluti victricia signa passim ~ant Gildas EB 12 (= Bede HE I 8 p. 22); ubi tandem post tot annos placuit celestem thesaurum absconditum in agro ~are hominibus quem haberent pretiosum Gosc. V. Iv. 84B; thesaurum tuum, tot seculis abditum, in lucem ~asti W. Malm. GP V 251. 2 to make known, reveal, disclose; b (w. indir. qu. & subj.). illi strofam in abdito perpetratam profetica virtute ~atam [gl.: divulgatam, manifestatam; geswuteled] cognoscentes Aldh. VirgP 37 p. 286; en revelatum est mihi hoc mysterium et ego vobis ~abo Nen. HB 185; jam enim ultio Dei per sanctum [Eadmundum] debebat ~ari Herm. Arch. 1 p. 28; eorum quidam Andegavensi favebant sed manifestam rebellionem ~are non audebant Ord. Vit. XIII 18 p. 46; audita voluntate ipsius quam tamen ‥ in publicum ~are nolebat Gir. RG III 12 p. 111; super quodam negocio ‥ quod rex eis injunxit ‥ imperatori propallandum RGasc I 139b; c1273 ex secularium fida relacione indubitanter accepimus quod non sine angustia propallamus Ann. Durh. 91.  b ut nescientibus ~arem quam profusus in largitate ille sit Asser Alf. 81; quid sibi nocte illa revelatum fuisset universis ~avit Byrht. HR 52 p. 50; haut ad escam neque potum vadam ‥ donec hoc prodigiosum quid fuerit a Deo nobis ~etur (Cadocus 26) VSB 82; feruntur ‥ nonnulli mortui ‥ ubi corpora eorum inhumata jacerent nescientibus ~asse Ailr. An. III 17; justus judex non distulit Dominus dilecti sui Martini ‥ expoliationem quanti pendat ~are Chr. Battle f. 39v; que ventura essent sibi ex ordine ~avit Croyl. 2. 3 to tell, narrate. novies binos circiter / propalant evangelica / trini Tonantis famina / turris fregisse fragmina / cum immensa maceria (Aldh.) Carm. Aldh. 1. 189. 4 to set forth, describe, state. prout in recapitulacione ‥ evidencius ~atur Cust. Westm. 16; aliqua ‥ ex hiis que eorum incumbunt officio breviter ~are Ib. 149 (= Cust. Cant. 195). 5 to make available or accessible, to publish (text). historiam ‥ latius ~ari desideras Bede HE pref. p. 5; veteranum amicum †lacesere [MS: lacescere] jam desine ad scribendum suasve scedulas ad †praepalandum [l. propalandum] H. Los. Ep. 1; denique decretalia sinodi Remensis capitula ~ari imperavit Ord. Vit. XII 21 p. 391; falsa ‥ acta de morte Christi ‥ fecerunt ~ari R. Niger Chr. I 32; liber ‘De Principis Instructione’ ‥ inter primos inchoatus, inter ultimos autem ~atus Gir. Catal. Brevior 423 (cf. id. JS VII p. 334); s1457 in tantum ‥ superbierat ‥ quod ‥ ederet in suo vulgari ‥ alias tres [sc. Oraciones], ut populo ad dicendum ~aret Reg. Whet. I 280.