proprius

proprium id Tiberio fuit
that was peculiar to Tiberius

proprius , a, um: (adj.), peculiar to any one; one's own, 1.73; fitting, proper; lasting, permanent, enduring, 6.871.

prō̆prĭus, a, um, adj. [etym. dub.; perhaps from root prae; cf. prope], not common with others, one's own, special, particular, proper (class.; cf.: peculiaris, privatus).

• I In gen., opp. communis: nam virtutem propriam mortalibus fecit: cetera promiscue voluit communia habere, Varr. ap. Non. 361, 25: proprium et peculiare, Plin. 7, 25, 26, § 93: tria praedia Capitoni propria traduntur, to him for his own, Cic. Rosc. Am. 8, 21: proprio sumptu edere ludos, Tac. A. 1, 15: propriā pecuniā militem juvare, id. ib. 1, 71: basilicam propriā pecuniā firmare, id. ib. 3, 72 init.; id. H. 2, 84: propria impensa, Just. 12, 11, 1: propriis viribus, Liv. 2, 53: familia, id. 7, 9: libri, Hor. S. 1, 10, 64: horreum, id. C. 1, 1, 9: proprio Marte, by his own bravery, Ov. P. 4, 7, 14.—With pron. poss. (class. and freq.): ut cum ademerit nobis omnia, quae nostra erant propria, ne lucem quoque hanc, quae communis est, eripere cupiat, all that belonged peculiarly to us, Cic. Rosc. Am. 52, 150: suā quādam propriā, non communi oratorum facultate, id. de Or. 1, 10, 44: ut redeas ad consuetudinem vel nostram communem vel tuam solius et propriam, Luc. ap. Cic. Fam. 5, 14, 3: omnia qui jubet esse communia, ne quis civis propriam aut suam rem ullam queat dicere, Cic. Rep. 4, 5, 5; id. ap. Non. p. 362: suis propriis periculis parere commune reliquis otium, id. Rep. 1, 4, 7: quod (periculum) autem meum erat proprium, id. Fam. 2, 17, 7; id. Sest. 7, 15; calamitatem aut propriam suam aut temporum queri, Caes. B. C. 3, 20.—
• • B Opp. alienus, etc., one's own, peculiar, special, characteristic, personal: tempus agendi fuit mihi magis proprium quam ceteris, Cic. Sull. 3, 9: reliquae partes quales propriae sunt hominis, id. Fin. 5, 12, 35: id non proprium senectutis est vitium, sed commune valetudinis, id. Sen. 11, 35: libertatem propriam Romani generis, id. Phil. 3, 11, 29: proprium id Tiberio fuit, Tac. A. 4, 19: ira, personal resentment, id. ib. 2, 55.—As subst.: prō̆prĭ-um, i, n.
  • • 1 Lit., a possession, property: id est cujusque proprium, quo quisque fruitur atque utitur, Cic. Fam. 7, 30, 2: vivere de proprio, Mart. 12, 78, 2.—
    • 2 Trop., a characteristic mark, a sign, characteristic, etc., Cic. Off. 1, 1, 2; 2, 5, 17; Caes. B. G. 6, 23.—
• II In partic., peculiar, extraordinary: nisi mihi fortuna proprium consilium extorsisset, Sent. ap. Cic. Fam. 10, 35, 1: superbo decreto addidit propriam ignominiam, Liv. 35, 33.—
• • B Lasting, constant, permanent, perpetual (class.): illum amatorem tibi proprium futurum in vitā, Plaut. Most. 1, 3, 67 (223); Att. ap. Non. 362, 5: nihil in vitā proprium mortali datum esse, Lucil. ib. 362, 15: alicui proprium atque perpetuum, Cic. Imp. Pomp. 16, 48: perenne ac proprium manere, id. Red. in Sen. 4, 9: parva munera diutina, locupletia non propria esse consueverunt, Nep. Thras. 4, 2; Hor. S. 2, 6, 5; cf. id. Ep. 2, 2, 172: deferens uni propriam laurum, id. C. 2, 2, 22; Verg. A. 6, 871: victoriam propriam se eis daturam, lasting, Auct. B. Afr. 32.—Comp., Ov. M. 12, 284; id. P. 1, 2, 152; Liv. 4, 27, 3. —Hence, adv.: proprĭē.
  • A Specially, peculiarly, properly, strictly for one's self (opp. communiter; class.): quod me amas, est tibi commune cum multis: quod tu ipse tam amandus es, id est proprie tuum, Cic. Fam. 9, 15, 1: promiscue toto (Campo Martio), quam proprie parvā parte frui malletis, for yourselves, individually, separately, id. Agr. 2, 31, 85.—
  • B In partic.
  • • 1 Particularly, in particular: neque publice neque proprie, Cic. Sest. 16, 37.—
    • 2 Especially, eminently, exclusively: mira sermonis, cujus proprie studiosus fuit, elegantia, Quint. 10, 1, 114; cf. Vell. 2, 9, 2.—
  • C Properly, accurately, strictly speaking, in the proper (not tropical) sense: magis proprie nihil possum dicere, Cic. Phil. 2, 31, 77: illud quidem honestum, quod proprie vereque dicitur, id. Off. 3, 3, 13; Liv. 34, 32; 44, 22: uti verbo proprie, Gell. 9, 1, 8; 2, 6, 5; 7, 11, 2; 16, 5, 1.

proprius, a, um (aus *pro-p(a)trios, also ›dem προπάτωρ gehörig, von ihm herstammend‹), jmdm. ausschließlich eigen, eigentümlich, mir (dir usw.) allein angehörig, I) eig., und zwar a) im Ggstz. zu communis (gemeinschaftlich), tria praedia vel nobilissima Capitoni propria traduntur, Cic.: propriis viribus consiliisque bella gerere, Liv.: ista calamitas communis est utriusque nostrûm, sed culpa mea propria est, Cic.: proprio sumptu ludos edere, Tac.: propriā pecuniā militem iuvare, Tac.: propriā impensā aes alienum omnium solvere, Iustin.: propriā morte obire, eines natürlichen Todes sterben, Ruf. Fest.: u. so propriā morte mori, Firm.: omnia ex proprio usu agere, eigennützig handeln, Vell. – oft mit dem Pronom. poss. verb., proprius et suus, suus et proprius, auch suus proprius, noster proprius, s. Jordan Cic. Caecin. p. 221. Moser und Osann Cic. de rep. 1, 7. – u. proprius aut suus, s. Cic. de rep. 4, 5. – b) im Ggstz. zu aliunde sumptus (entlehnt) u. alienus (einem anderen angehörig, fremd), assumpto aliunde uti bono, non proprio, non suo, Cic.: familia pr., Liv.: horreum pr., Hor.: cultello proprios purgare ungues, Hor.: et propria studia verecunde et aliena callide aestimare, Val. Max. – subst., proprium, iī, n., das Eigene, das Eigentum (Ggstz. alienum), Phaedr., Mart. u.a.: Plur., propria (das Eigentum) retinere, Amm.: ad propria remeare od. reverti, nach Hause zurückehren, Amm.

II) übtr.: A) im allg., einer einzelnen Person od. Sache eigen, a) eigentümlich, individuell, persönlich, charakteristisch, wesentlich, bei jmd. od. etwas gewöhnlich (Ggstz. communis, universus), at id non proprium est senectutis vitium, sed commune valetudinis, Cic.: sic enim est faciendum, ut contra universam naturam nihil contendamus, eā tamen conservatā propriam naturam sequamur, Cic.: libertas propria Romani et generis et nominis, Cic.: id quod primum atque huius imperii disciplinaeque maiorum proprium est, Cic. – mit Pronom. poss. verb., suā quādam propriā facultate (Ggstz. communi oratorum), Cic.: tua solius et propria consuetudo (Ggstz. nostra, communis), Luccei. in Cic. ep. – m. peculiaris verb., Caesari proprium et peculiare sit clementiae insigne, quod etc., Plin.: propria ac peculiaria huius urbis vitia, Tac. – m. vernaculus verb., haec propria ac vernacula vitia, Tac. – dah. proprium est alcis mit folg. Infin. od. ut u. Konj., es ist jmdm. od. einer Sache eigentümlich = das wesentliche Merkmal, -Kennzeichen jmds., es kennzeichnet jmd. od. etw., fuit hoc proprium populi Romani longe a domo bellare, Cic.: harum virtutum proprium est nihil extimescere, Cic.: Zeno censet artis maxime proprium esse creare et gignere, Cic.: hoc est epistulae proprium, ut is, ad quem scribitur de his rebus, quas ignorat, certior fiat, Cic. – b) besonder, ausschließlich, alleinig, ausdrücklich, nulla est enim in republica causa mea propria; tempus agendi fuit magis mihi proprium quam ceteris, Cic.: pabulatoribus praesidio p oprio (zum besonderen, alleinigen Schutze für die F.) flumen transisse, Caes.: u. so lex pr., Cic.: remedia pr., Scrib. Larg.: propria ipsius veneratio, Curt.: tribuni plebi, quasi proprii (alleinige) iudices et detensores, Eutr.: propriis nominibus incusant vallum, Tac.: offensus urbi propriā irā, hatte einen besonderen Groll auf die St., Tac.: superbo decreto addidit propriam ignominiam, Liv.: nisi fortuna mihi proprium consilium extorsisset, Lentul. in Cic. ep. – dah. c) v. Wörtern, einem Begriffe eigentümlich-, besonders beigelegt, eigentümlich, eigentlich, translatione utens discedebat a verbis propriis rerum ac suis, Cic.: u. so öfter verbum pr., Cic.: nomen pr., Cic. u. (Ggstz. tralaticium) Varro LL. u. (Ggstz. appellativum) Gramm. B) insbes., gleichs. als bleibendes Eigentum angehörig = bleibend, beständig, unvergänglich, a) v. Lebl., munera (Ggstz. diutina), Nep. u. Hor.: quies, Sisenn. fr.: voluptates, Ter.: nil esse proprium quoiquam, Ter. (u. so proprium est nihil, Corp. inscr. Lat. 1, 1010): neque quicquam ulli proprium in vita est, Acc. fr.: verb., quod ut illi proprium sit atque perpetuum optare debetis, Cic.: si illud de duobus consulibus perenne ac proprium manere potuisset, Cic. Vgl. die Auslgg. zu Ter. Andr. 4, 3, 1 (716) u. zu Hor. ep. 2, 2, 172. – b) v. Pers., amator, beständiger, zuverlässiger, Plaut. most. 225. – ➳ Compar., uno verbo propriore usus, Sen. contr. 10, 33, 19 B. (Kießling proprio): propriore vocabulo, Hilar. in psalm. 118, 113.

proprius [CL] 1 one’s own, belonging to or connected with one: a (of possession, property, or sim.); b (of person); c (in ~ia persona or in ~iis as adv.) personally, in (one’s own) person; d (of part of body); e (of act or quality). a Sandwice jacet in suo ~io hund’[redo] DB I 3ra; 1234 nec aliquis monachus aliquid ~ium penes se habeat Vis. Bury 735; 1236 magnates pecierunt ~iam prisonam suam de illis quos ceperunt in parcis et vivariis suis SelPlForest cxix; 1293 dicit se nullam bestiam ~iam habere unde possit arrare nisi ex mutuo SelPlMan 111; 1460 de custuma quatuor lastarum ‥ lane de ~iis gregibus abbatis de Melros ExchScot VII 33.  b ~ia tua amota conjuge ejusdemque honesta morte Gildas EB 31; quod a ~io discipolo xxx argenteis venundatur Judaeis ante presignatum est in Joseph Theod. Laterc. 20; qui maculat uxorem proximi sui iij annos absque uxore ~ia jejunet Id. Pen. I 14. 9; nichil in hoc puero materne nature revera videmus. totus enim noster est ~ius Gir. SD 68; heu! facinus! proprius miles Basilius illum / telo consequitur, visus ab arce procul Garl. Tri. Eccl. 53; 1294 abbas, monachi ‥ conversi, clerici, et ~ii homines dictorum religiosorum Reg. Paisley 94.  c s1178 videbatur eis plus posse proficere si viros sapientes et bellicosos misissent quam si in ~iis issent G. Hen. II I 199; 1216 ad nos in ~ia persona veniatis Pat 13; 1219 vult sequi [sc. placitum] in ~ia persona CurR VIII 35; s1238 abbas in ~ia persona, vel si necessitas urget, per clericum vel monachum M. Par. Maj. III 513; culpam suam ‥ in ~ia persona cognoscet Cust. Westm. 117; 1322 nobis scire facias, in ~ia persona vel per litteras tuas sub sigillo tuo Lit. Cant. I 75.  d sacerdotes habet Britannia ‥ non commoda plebi providentes sed ~ii plenitudinem ventris quaerentes Gildas EB 66; de manu tua ~ia Comm. Cant. I 474; ut membra sua ~ia ‥ laniaret Felix Guthl. 41 p. 128; 738 ego Eadberht rex Cantuariorum ~ia manu confirmavi Ch. Roff. 3 p. 4; quam propriis animam ferri vidisset ocellis Alcuin SS Ebor 1360.  e ne forte ~iae disputationis verbosa garrulitas ‥ firmo scripturarum fulcimento carens a quolibet criminetur Aldh. VirgP 19 p. 249; Latinam ‥ linguam aeque ut ~iam, in qua nati sunt, norunt Bede HE IV 2 p. 205; proprius, Domine, te zelus attrivit [cf. Psalm. lxviii 10, Joh. ii 17] J. Howd. Cant. 91; 1392 E. de sua ~ia negligencia et insania cecidit in puteum SelCCoron 50; quo cognito, rex, ~ie infirmitatis inmemor sed federis initi cum duce Burgundie reminiscens Ps.-Elmh. Hen. V 127 p. 330. 2 special or peculiar (to). b (as sb. n.) special feature, property, peculiarity (usu. w. inf. or ut & subj.). omnis domus habens ~ias leges moresque quibus utebantur Comm. Cant. I 59; similiter ‥ ~ium fuit Hebraeis et paene naturalis leprositas Ib. I 208; hec podagra ‥ i. pedum ~ia quedam infirmitas Osb. Glouc. Deriv. 411; de Deo predicantur passiones ~ie sibi Ockham Quodl. 551.  b etenim ~ium est unius esse ex altero et ~ium est alterius alterum esse ex illo Anselm (Mon. 38) I 56; habet enim hoc ~ium arrogantie tumor ut se commetiatur aliis J. Sal. Met. 825C; ratio est quoddam instrumentum quo mens omnes sensus suos exercet; ~ium ejus est investigare et apprehendere veritatem Ib. 941C; zinzinnare ~ium pardorum est Osb. Glouc. Deriv. 631; sapientis est ~ium ‥ fastidiosa quelibet alterna delectatione distinguere Gir. TH intr. p. 8; elementa perire putantur, quod est eorum ~ium, sicut et corporis Alb. Lond. DG 6. 10. 3 (gram., of sb.): a that designates a particular kind or type; b that designates an individual person or place, (as sb. n.) proper name. a alabastrum, ~ium nomen lapidis Comm. Cant. III 56; dicta vocatur avis ~io cognomine gallus [i. cock] Alcuin Carm. 49. 1; alabastrum, vas de gemma, ~ium nomen lapidis et vas nominatur de illo lapide factum GlC A 442; primum ‘percunctatio’, secundum velut ~io nomine ‘interrogatio’ appellabatur Balsh. AD rec. 2 127.  b Turbo, si sit ~ium, Turbonis facit; si appellativum, turbinis Bede Orth. 55; Calistratus, ~ium viri; Idasteles, ~ium viri; Diodorus, properter [? l. proprium] viri; Adepiades, ~ium viri Gl. Leid. 38. 11–13; in ‘-or’ vero ~ia penultimam genitivi habent correptam ut ‘Castor, Castoris, Nichanor, Nichanoris’ Abbo QG 16 (37); Meander, ~ium nomen fluvii Osb. Glouc. Deriv. 362; [nomen] dividitur quoque in ~um et commune sive appellativum. ~um quidem est quod uni soli conveniens est de sua racione ut Socrates Ps.-Gros. Gram. 37. 4 (mus., ~ius cantus) properchant, natural hexachord (that beginning on C). sunt tres differentie a quibus omnis cantus habet denominari, sc. b durum sive quadratum, b molle sive rotundum, et natura sive ~ius cantus ‥ omnis cantus naturalis in ejus confinio principium habet et finem, et ideo vocatur ~ius cantus MS BL Add. 8866 f. 22; C ~ius cantus ‥ G b quadratum ‥ F b molle MS BL Royal 12 C vi f. 52v; ille vero cantus qui neutram earum [vocum] admiserit ~ius cantus vocatur quia voces sue non moventur sicut reliquorum sed stabiles persistunt Odington 97. 5 that is in accordance with the strict sense of a word, proper, real. diptongus est conjunccio duarum vocalium ut fiat unus sonus vocalis, vel vocalis cum consonante, et habent octo ~ias diptongos et tres improprias Bacon Gram. Gk. 7; investigat ~ium modum tactus T. Sutton Gen. & Corrupt. 50. 6 (as sb. n.): a one’s own property, (pl.) one’s own things or possessions. b (ad ~ia redire or sim.) to return to one’s home, business, or country. a ut ‥ non furtim usurpent aliena sed liberaliter communicent ~ia J. Ford Serm. 24. 2; 1203 de suo ~io xx solidos et j pallium. ‥ de suo ~io j marcam et j capam. ‥ de suo ~io robavit ij solidos SelPlCrown 46; 1464 allocate ‥ pro cona triginta quatuor librarum quatuor unciarum argenti fabricati in grossis domine regine pie memorie de ~iis ejusdem ExchScot 292.  b dedit mihi licentiam ‥ inde ad ~ia revertendi Asser Alf. 81; mane facto jam amplius ductore non indigens ad ~ia cum gaudio reversus est videns Wulf. Æthelwold 42; velut expulsus demum redire ad ~ia Enc. Emmae II 1; domicatio, reditus ad ~ium Osb. Glouc. Deriv. 177; divina opitulante gratia prospere ‥ ad ~ia reversione Gir. TH II 43; s1307 populus ad ~ia est reversus (v. funeralis a); abiit unusquisque in sua ~ia Eul. Hist. I 129. 7 (leg.) demesne, (~in ~io, w. ref. to being held in demesne). 10‥ duarum carrucarum in ~io in Suamberga cum villanis ad eam pertinentibus ‥ et villam F. ubi sunt tres carruce proprie cum his omnibus que ad eam pertinent (Ch.) VCH Suss I 364n.

proprĭus, (8) a, um, ¶ 1 qui appartient en propre, quʼon ne partage pas avec dʼautres : tria prædia Capitoni propria traduntur Cic. Amer. 21, trois terres sont remises en toute propriété à Capito ; meis propriis periculis parere commune reliquis otium Cic. Rep. 1, 7, au prix de dangers courus par moi uniquement, assurer aux autres une tranquillité générale ; quod meum erat proprium ut... Cic. Fam. 2, 17, 7, ce qui était mon fait à moi personnellement, savoir de... ; populi Romani est propria libertas Cic. Phil. 6, 19, la liberté est le patrimoine des Romains, cf. Cic. Phil. 3, 29 ¶ 2 propre, spécial caractéristique : id non proprium senectutis vitium est, sed commune valetudinis Cic. CM 35, cʼest un défaut qui nʼest pas le propre de la vieillesse, mais un caractère général de la mauvaise santé ; quod est oratoris proprium Cic. Off. 1, 2, ce qui est le propre de lʼorateur ; viri propria maxime est fortitudo Cic. Tusc. 2, 43, le courage est surtout le propre de lʼhomme ; hoc proprium virtutis existimant finitimos cedere Cæs. G. 6, 23, 1, ce qui caractérise le courage à leurs yeux, cʼest que les voisins sʼen vont... ; quod est epistulæ proprium, ut... Cic. Q. 1, 1, 37, ce qui est le propre dʼune lettre, à savoir de... || qui concerne en particulier, spécialement : tempus agendi fuit magis mihi proprium quam ceteris Cic. Sulla 9, lʼopportunité de lʼaction me regardait plus particulièrement que les autres ¶ 3 verbum proprium : Cic. de Or. 3, 150, mot propre ; qui proprio nomine perduellis est Cic. Off. 1, 37, celui qui de son vrai nom est un perduellis [ennemi de guerre] ¶ 4 qui appartient constamment en propre = durable, stable, permanent : quod ut illi proprium ac perpetuum sit, optare Cic. Pomp. 48, souhaiter que ce bonheur lui soit en propre et constamment, cf. Cic. Sen. 9 ; Pl. Most. 224.

➳ compar. proprior Hil. Pict. Psalm. 118, 13 || superl. propriissimus Boet. Top. Arist. 1, 7.

proprius , a, um. adj.
自有者。私自。長久者。Culpa mea propria 吾自己之罪。Suum proprium proelium 自己之戰。In propria pelle non quiescere 不安分。心不见。Remedia propria 木藥。各病之藥。

Suggest a Translation
See an image

proprius adj.,

• not common with others, own special, several, individual, peculiar, particular, proper: tria praedia Capitoni propria traduntur, as his private property: familia, L.: proprio Marte, by his own bravery, O.: contumelia, i. e. personal insult, L.: omnia, quae nostra erant propria, all that belonged peculiarly to us: suā quādam propriā, non communi oratorum facultate: calamitas propria sua, Cs.: id est cuiusque proprium, quo quisque fruitur, each man's own.—As substn.: Amittit merito proprium qui alienum appetit, his own . . . another's, Ph.—Personal, individual, peculiar, own: propriā ut Phaedria poteretur, have her for his own, T.: agitur in criminibus Cluenti proprium periculum: libri, H.: Da propriam domum, V.: tempus agendi fuit mihi magis proprium quam ceteris.—Peculiar, characteristic: hoc proprium virtutis existimant, Cs.: oratoris: reliquae partes quales propriae sunt hominis: libertas propria Romani generis.—Appropriate, exact, proper, strict: qui proprio nomine perduellis esset, is hostis vocaretur: vocabula rerum.—Lasting, constant, enduring, permanent: voluptates eorum (deorum), T.: quod ut illi proprium sit atque perpetuum: parva munera diutina, locupletia non propria esse consueverunt, N.: dona, V.; cf. tamquam Sit proprium quidquam, quod Permutet dominos, etc., H.