purgo
purgo, to free from what is superfluous, make clean, make pure, clean, cleanse, purify
Frieze-Dennison Vergil
Could not find purgetur in Logeion dictionaries.
purgetur Verb: present passive subjunctive 3rd singular of purgo
- I Lit.: oleam a foliis et stercore purgato, Cato R. R. 65, 1: cum falcibus purgarunt locum, cleared the place, freed it from bushes, etc., Cic. Tusc. 5, 23, 65; Liv. 24, 19: arva longis ligonibus, Ov. P. 1, 8, 59: domum muribus, Phaedr. 1, 22, 3: fossas, Plin. 18, 26, 64, § 236: proprios leniter ungues cultello, Hor. Ep. 1, 7, 51: cana labra, i. e. to clear or free from beard, Mart. 9, 28, 5: pisces, Ter. Ad. 376: segetes, Plin. 18, 26, 65, § 241.—Absol.: levi sarculo purgare, Plin. 18, 26, 65, § 241.—Mid.: purgor in amni, wash, Sil. 8, 125.—
- 2 In partic., in medic. lang., to cleanse by stool, vomiting, etc., to purge: quid scammoneae radix ad purgandum possit, Cic. Div. 1, 10, 16; Cato R. R. 157, 3: si is, qui saepe purgatus est, subito habet alvum suppressam, Cels. 2, 12: qui purgor bilem sub verni temporis horam, Hor. A. P. 302: se helleboro, Val. Max. 8, 7, 5 fin.: se per inferna aut vomitione, Plin. 25, 5, 21, § 51.—
- B Transf.
- 1 To make even by clearing away, to level, Inscr. Murat. 582 fin.; cf.: purgare viam proprie dicitur ad libramentum proprium redigere, sublato eo quod supra eam esset, Dig. 43, 11, 1, § 1.—
- 2 To clear away, remove: rudera, Suet. Vesp. 8: vermes clavo aëneo, Pall. 4, 10, 4: lapides, id. 3, 6: sordes, Claud. in Eutr. 1, 383; cf.: scindit se nubes et in aethera purgat apertum, melts away, Verg. A. 1, 587.—
- b In partic., in medicine, to remove or expel by purging, rinsing, etc., to heal, cure: purgatum te illius morbi, Hor. S. 2, 3, 27: pituitas, Plin. 20, 17, 73, § 188: fastidium lauri folio, id. 8, 27, 41, § 101: suppurationes, id. 23, 1, 16, § 24: tarditatem aurium, id. 23, 2, 28, § 59: succus purgat cicatrices et nubeculas (oculorum), id. 27, 12, 85, § 109.—
- II Trop., to cleanse, purify (syn. lustro).
- A In gen.: pectora, Lucr. 6, 24: urbem, Cic. Cat. 1, 5, 10: amplissimos ordines contaminatos veteri neglegentiā purgavit, Suet. Vesp. 9: rationes, to clear up, settle, pay, id. Calig. 29.—
- B To clear away, remove: metum doloris, Quint. 12, 2, 3.—
- C In partic.
- 1 To clear from accusation, to excuse, exculpate, justify (syn. excuso): ut me purgarem tibi, Plaut. Am. 3, 2, 28 (909): QVIBVS DE REBVS VOS PVRGAVISTIS ... QVOMQVE DE EIEIS REBVS SENATVEI PVRGATI ESTIS, S. C. de Tiburt. lin. 3 and 12 (ap. Grut. 499, 12): quod te mihi de Sempronio purgas, accipio excusationem, Cic. Fam. 12, 25, 3: cui se purgat, id. Or. 29, 230: ego me tibi purgo, id. Fam. 15, 17, 1; so, Caesarem de interitu Marcelli, id. Att. 13, 10, 3: si quis tibi se purgare volet, quod, etc., Q. Cic. Pet. Cons. 9, 35: si parum vobis essem purgatus, Cic. Phil. 14, 6, 17: velle Pompeium se Caesari purgatum, ne, etc., Caes. B. C. 1, 8; cf. id. B. G. 1, 28: ea pars epistulae tuae, per quam te ac mores tuos mihi purgatos ac probatos esse voluisti, Cic. Att. 1, 17, 7; Ter. Hec. 254: accedebant blanditiae virorum factum purgantium cupiditate atque amore, Liv. 1, 9 fin.: factum, Ov. P. 3, 2, 24: facinus, Curt. 7, 5, 39; 5, 12, 8: crimina, to disprove, Cic. Clu. 1, 3; Liv. 38, 48, 14; cf. probra, Tac. A. 4, 42: adulescentem crimine civilis belli, to acquit, id. ib. 3, 17: innocentiam suam, to vindicate, Liv. 9, 26: suspicionem, to remove, id. 28, 43: ea, quae ipsis obicerentur, to refute, id. 8, 23: purget miles, quod vicerit hostem, Sil. 7, 510: aliquem alicujus rei, Liv. 37, 28: se adversus alicujus criminationes purgare, Suet. Caes. 55: illi lacrimantes nunc purgare se, Curt. 5, 10, 11.—With acc. and inf.: laborare regem, ut purganti se nihil hostile dixisse aut fecisse, fides habeatur, Liv. 42, 14: qui purgarent nec accitos ab eo Bastarnas nec auctore eo quidquam facere, id. 41, 19.—
- 2 To cleanse or purge from a crime or sin with religious rites, to make expiation or atonement for, to expiate, purify, atone for, lustrate, = expiare, lustrare (poet. and in post-Aug. prose): di patrii, purgamus agros, purgamus agrestes, Tib. 2, 1, 17: populos, Ov. F. 4, 640: myrtea verbena Romanos Sabinosque, Plin. 15, 29, 36, § 119: pontifices purgantes moenia, Luc. 1, 593: domus purgantur lustranturque, Plin. 25, 9, 59, § 105. —With the crime or act as an object: nefas, Ov. M. 13, 952: crimen gladio, Luc. 8, 518; Vulg. Ecclus. 47, 13.
- —Hence, purgā-tus, a, um, P. a.
- A Cleansed, purified, pure (poet.): auris, Hor. Ep. 1, 1, 7: somnia pituitā purgatissima, Pers. 2, 57: purgatioris auri vena, Mart. Cap. 1, § 7 (cf. Plaut. Mil. 3, 1, 179 (774)).—
- B Excused, exculpated: ita fiducia quam argumentis purgatiores dimittuntur, Sall. Fragm. ap. Non. 310, 22, and ap. Don. Ter. Phorm. 206.—
- C Pure, freed from sin (eccl. Lat.): vota purgatiora, Aug. Civ. Dei, 6, 2: purgatissima ecclesia, id. Doctr. Christ. 2, 16: pietas, id. Ver. Rel. 1. —Hence, adv.: purgātē, purely: enucleate dicitur purgate, exquisite, Non. 60, 5.
➳ forme prim. purigo Varro R. 2, 4, 14 ; Pl. Merc. 738.
- 1. reinigen, schoonmaken, zuiveren (ook metaf.) [ungues; pisces; ova pellen; aurum; domum muribus; fossas; segetes; suppurationes; urbem van verraders]; ➤ levi sarculo ~; aures purgatae open; se helleboro ~; — pass. (poët.) zich reinigen (van: acc. of gen.): purgatus morbi genezen van; purgor in amni;
- 2. wegdoen, opruimen [lapides; metaf. metum doloris];
- 3. (med. t.t.) purgeren, laxeren; ➤ purgor bilem ik neem een laxeermiddel tegen de gal;
- 4. (poët.) (metaf.) van zonde zuiveren [crimen gladio; populos]; ➤ domūs purgantur lustranturque;
- 5. rechtvaardigen, verontschuldigen [facinus weer goedmaken; probra weerleggen; innocentiam suam verdedigen]; — se alci ~ zich bij iem. verontschuldigen (wegens: de; gen.): ego me tibi purgo; se adversus alcis criminationes ~; ea pars epistulae tuae per quam te ac mores tuos mihi purgatos esse voluisti; — m. aci.: als verontschuldiging naar voren brengen, als rechtvaardiging aanvoeren;
- 6. vrijspreken (van: de; abl. of gen.) [civitatem facti hostilis de burgerij vrijspreken van een vijandelijke daad; de luxuria]; ➤ adulescentem crimine civilis belli ~;
- 7. (Suet.) in het reine brengen, vereffenen [rationem].
拭淨。推故。脫罪。— cultello ungues 削指甲。— alvum 服泄肚藥。— se apud eum vel ei 于其前脫罪。— rationes 淸數。— crimina 脫罪。— arva ligonibus 鋤田。— pisces 刮魚鱗。— fastidium 治饜病。
Suggest a Translation
See an image
- purus+1 AG-, to free from what is superfluous, make clean, make pure, clean, cleanse, purify: piscīs ceteros purga, bone, T.: falcibus locum, cleared the ground: domum muribus, Ph.: educ omnīs tuos, purga urbem: miror morbi purgatum te illius, H.—To clear the body, purge: quid radix ad purgandum possit: Qui purgor bilem, purge myself of, H.—To clear away, remove: ligonibus herbas, O.: scindit se nubes et in aethera purgat apertum, melts away, V.: Cultello unguīs, trim, H.—Fig., of persons, to clear from accusation, excuse, exculpate, justify: Sullam ipsius virtus purgavit: me tibi: Caesarem de interitu Marcelli: si sibi purgati esse vellent, Cs.: civitatem facti hostilis, L.—To remove, refute, repel, justify: Aut ea refellendo aut purgando vobis corrigemus, T.: factum, O.: facinus, Cu.: purgandis criminibus, by disproving: suspicionem, remove, L.: ea, quae ipsis obicerentur, refute, L.—To establish, vindicate, plead: innocentiam suam, L.: viri factum (esse) purgantes cupiditate atque amore, pleading in excuse, L.: purgantibus iis multitudinis concursu factum, L.—In religion, to make atonement for, expiate, purify, atone for, lustrate: populos, O.: nefas, O.
-
…Germanorum contenderunt. Quod ubi Caesar resciit, quorum per fines ierant his uti conquirerent et reducerent, si sibi purgati esse vellent, imperavit ; reductos in hostium numero habuit ; reliquos omnes obsidibus, armis, perfugis traditis in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…te imperatorem tua illa Manliana castra desiderant. Educ tecum etiam omnis tuos, si minus, quam plurimos ; purga urbem. Magno me metu liberaveris, modo inter me atque te murus intersit. nobiscum versari iam diutius non…
Cicero, in Catilinam
-
…Perditus. Risu omnes qui aderant emoriri denique Metuebant omnes iam me. Non iniuria. Sed heus tu, purgone ego me de istac Thaidi, Quod eam me amare suspicata est Nihil minus. Immo auge magis suspicionem .…
Terence, Eunuchus
-
…subito motus oreretur, reliquas copias equitatumque traducit. Vbii, qui ante obsides dederant atque in deditionem venerant, purgandi sui causa ad eum legatos mittunt, qui doceant neque auxilia ex sua civitate in Treveros missa neque ab se…
Julius Caesar, Gallic War
-
…intellego, pontifices, me plura extra causam dixisse quam aut opinio tulerit aut voluntas mea ; sed cum me purgatum vobis esse cuperem, tum etiam vestra in me attente audiendo benignitas provexit orationem meam. sed hoc compensabo brevitate…
Cicero, de Domo sua
-
…nam cuius scientiam de omnibus constat fuisse, eius ignoratio de aliquo purgatio debet videri. sed iam non quaero purgetne Cassius Sullam ; illud mihi tantum satis est contra Sullam nihil esse in indicio. exclusus hac criminatione Torquatus rursus…
Cicero, pro Sulla
-
…, eamque causam multis omnino non eundi fuisse. quererer tecum atque expostularem, ni, ut supra scripsi, purgare me tibi hoc tuo tempore quam accusare te mallem idque putarem esse rectius. itaque nihil de te, quod…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…in eum quem vis et putas ; nam Sullam et oratio mea ab initio et ipsius eximia virtus omni tempore purgavit. ego haec omnia Chrysogonum fecisse dico, ut ementiretur, ut malum civem Sex. Roscium fuisse fingeret ,…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…statim Syracusanis erant autem principes mecum dixi me illud ipsum arbitrari esse, quod quaererem. inmissi cum falcibus multi purgarunt et aperuerunt locum. quo cum patefactus esset aditus, ad adversam basim accessimus. apparebat epigramma exesis posterioribus partibus…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…ab Oppianico esse corruptum ; si doceo non ab habito, vinco ab Oppianico ; si ostendo ab Oppianico, purgo habitum. qua re, etsi satis docui rationem nullam huic corrumpendi iudici fuisse, ex quo intellegitur ab Oppianico…
Cicero, pro Cluentio