purgatio
purgatio, a cleansing, purging
purgātĭo, ōnis, f. [purgo], a cleansing, purging.
- I Lit.: cloacarum, Trajan. ap. Plin. Ep. 10, 41 fin.: menstrua, the monthly courses of women, Plin. 32, 10, 46, § 131; so, feminarum, id. 20, 9, 34, § 86; 20, 14, 53, § 148; 24, 13, 72, § 116; 30, 14, 44, § 129; Sen. Q. N. 3, 16: alvi, a purging, Cic. N. D. 3, 22, 57; also simply purgatio, id. Fam. 16, 10, 1.—
- II Trop.
- A A religious purgation or purification from guilt, an expiation, Plin. 15, 30, 40, § 135; Vulg. Heb. 1, 3.—
- B An apology, justification, Cic. Inv. 1, 11, 15; 2, 31, 94; Ter. Heaut. 625.
pūrgātio, ōnis, f. (purgo), die Reinigung, I) eig. u. meton.: 1) eig.: cloacarum, Traian. in Plin. ep.: frumenti, Chalcid. Tim.: menstrua, die monatliche Reinigung der Frauen, Plin.: alvi, u. im Zshg. ohne alvi, das Laxieren, Abführen, Cic. – 2) meton.: a) der Abwurf, p. ferri, die Schlacken, Th. Prisc. 1, 1. – b) Plur. purgationes, Abführungsmittel, Cic. ep. 16, 10, 1. – II) übtr.: A) die Berichtigung, Klarstellung, decreti cuiuspiam ex philosophia perperam invulgati purgatio, Gell. 18, 2, 6. – B) die Entschuldigung, Rechtfertigung, Ter., Cic. u.a. – C) die relig. Reinigung von der Sculd, die Sühne, Plin. 15, 135. Fest. 213 (a), 26.
dentes ‥ lanei ‥ panni ~one, tanquam eburneos reddunt
uni fulloni pro ~one vestium, viij d.
Joh’i Armerer pro ~one armorum, vj s.
pro expensis Dedrici Gunnare laborantis circa ~onem et custodiam bumbardorum et artillarie domini regis in castro de Edinburgh
pro ~one ij par’ caligarum nexat’ de worsted
invenerunt mulierem a ~one [ME: ] tritici cessasse et obdormissewindwung
assignavimus ipsum clericum nostrum ad supervidendum ‥ ~onem et peraffinacionem auri et argenti predictorum
pro ~one lxxxvj petrarum cineribus plumbi, vij s. iij d.
pauca grana supernis recipienda mansionibus in comparatione loliorum quae flammis sunt mancipanda perpetuis. cujus areae ~o et nunc viritim geritur cum quisque perversus ‥ ob manifesta peccata de ecclesia sacerdotali castigatione reicitur
operariis ad ~onem latrine, iij s. iiij d.
et sol’ diversis operariis laborantibus circa extraccionem antiqui meremii et imposicionem novi meremii, una cum ~one [et ] mundacione dele fleme retro molend’ ‥xviij s. xj d.
pro ~one delez powndes ,iiij s. viij d.
pro factura et ~one ixxx rod’ foddarum
queritur quare dicantur menstrua? quia talis ~o de mense in mensem in novilunio fieri debet
sollemnis et debita est menstrualis ~o que superfluitas menstrualis appellatur
que [sc. mulieres ] quiescunt et multum comedunt suaviterque vivunt, tales multa ~one indigent
tunc pubescit et incipit moveri vis generacionis in masculis et ~o in mulieribus
ceterarum ‥ purgacionum superfluis impuris existentibus, genitalium ~ionis superfluum, quod est sperma, substancia hominis est purissima, virtute et potencia humanam effigiem continens
sciendum est quod si infante nato mulier bene purgetur ‥ nec est mulier aptior ad impregnandum que post ~onem partus queque cito fluxu purgata levat se de lecto et potest ire per domum
mulier tres menses debet se abstinere a viro suo quando concepit, ante partum et post tempore ~onis
postquam impleti sunt dies ~onis Marie
is circa Dominice nativitatis solemnia languore correptus, ventre constipato, nullo ~onis remedio nature superflua deponere prevalebat
requisito medicorum auxilio, crebris ~onum evacuationibus fatigatus
accepta ~one a medico ‥ et non valens sufferre, unius diei languore obiit
propter quod in istis quadris, alio impedimento cessante, ~ones recipere laudabile est
quatenus non carnis tantum studeat afflictioni sed et cordis multo magis ~oni
Salomon ‥ in Parabolis promittit se docturum sapienciam, et tamen plurimum quod docet est ~o affectus et aspectus mentis
nec electuaria, que mihi mittis preciosa, tam mihi conferre poterunt, vel syrupus, ad dilatationem vel ~onem cordis mei
bulla de ~one electi, et de benedictione ejusdem(
multorum peccatorum ~onem atque justificationem
donec fuerit debitum observationis illius legis positive dimissum in ~one illius originalis transgressionis per aliquod sacramentum
ut absque ~one sacrosancta quis oblationi sacrosanctae communicaret
statim post mortem et ~onem ‥ etiam ante resumptionem corporum et judicium generale ‥ sunt in celo
quum incipit ~o, et quamdiu durabit?
~o est per quam ejus qui accusatur non factum ipsum, sed voluntas defenditur
in factis notoriis ‥ fiat condempnatio. in occultis autem inficientibus, judicatur ~o
ad recipiendum legitimam ~onem Thome de Ossebaldewyke, clerici
poterit ‥ contingere quod predictus ‥ [ponat ] se per patriam, et post ~onem petat inquiri de abbettatoribus
concessit litteras ~onis et mandavit priori Roffensi quod ipse reciperet ~onem eorum(
hic intrabit pagetum de ~one Marie et Joseph
tres sunt ~ones in placitis corone regis per quas ‥ accusati se debent acquietare(
qui ‥ conquirere debet simplicem ~onem simplici sacramento [(AS: ] hoc faciatanfealde foraðe
simplexque ~o attingatur simplici prejuramento et triplex triplici(
Goduinum quoque obliquis oculis intuitus ad sacramentum ~onis compulit
quod ‥ quarte vel quinte manus ei ~onem indixit
ad ‥ ~onem suam faciendam producit dominum Johannem Jercok‥, quem vice duorum compurgatorum admisit
Wilhelmus ‥ cum sufficienti numero compurgatorum ‥ factis ‥ proclamationibus ‥ quod omnes ‥ volentes ejus ~onem impugnare ‥ compareant ‥ se purgavit
prejuramentum est unius hominis jurantis, antequam ille juret qui Dei judicium inire debet, et si contra illum qui ad Dei judicium simplex vel ad Dei ~onem simplicem(
~o igniti nullatinus admittatur, nisi ubi nuda veritas nequit aliter investigari(
adjudicata fuit et ~io ferri candentis, secundum consuetudinem regni
sacerdote constanter inficiante, cum non posset super homicidio per accusatores convinci, canonica indicitur ~o accusato
accepta siquidem ab eis canonica ~one illius, illi de mandato summi pontificis publice sententiaverunt eum ab hoc crimine coram Deo et hominibus esse innoxium
coram prefato officiali canonica ~one ei secundum morem ecclesie indicta innocenciam suam super dicto crimine canonice et legitime purgavit
quibus ~ones canonicas ‥ indixistis, super variis articulis ‥ in visitacione vestra compertis
comissarii nostri ‥ Willelmo canonicam super his ~onem indixerunt(
debita ‥ que clara non sunt ‥ purgari et hinc inde allocaciones et compensaciones fieri faciatis ‥ in ~one illa ‥
pūrgātĭō, (14) ōnis, f. (purgo), ¶ 1 nettoyage, curage : Plin. Min. Ep. 10, 32, 2 || menstrua Plin. 32, 131, menstrues || purgation : Cato Agr. 157, 13 ; Cic. Fam. 16, 10, 1 ¶ 2 [fig.] excuse, justification : Ter. Haut. 625 ; Cic. Inv. 1, 15 || expiation : Plin. 15, 135.
- 1. reiniging [cloacarum]; ~ (alvi) het laxeren [mulierum menstruatie];
- 2. (metaf.) rechtvaardiging, verontschuldiging.
Espurgement, apud Bellomaner. cap. 39. Chartul. S. Magdal. Castrodun. fol. 56 :
In duellis et aliis Purgationibus quibus sacramenta sunt necessaria, pugiles veniant ad ecclesiam canonicorum.Hæc vero multiplici ratione peragebatur ; at quæ ab Ecclesiæ canonibus magis probaretur, nuncupata.
Alioquin quia publica fama laborat, et manifestæ præsumptiones apparent, Purgationem super præmissis canonicam cum manu decima ejusdem dignitatis et ordinis indicatis.Occurrit passim in Jure Canonico. Vide Judicium.
vulgaremCanonistæ dixere
Purgationem, quæ aqua frigida vel fervente et similibus fit ex cap. 7. qu. 5. caus. 2. Decret. 2. part. Vide ibi cap. 20. et Murator. Antiq. Ital. tom. 3. col. 611.
Purgatio canonicaetiam nunc usitata in foro Inquisitionis. Si quis enim de hæresi diffamatus, nec propria confessione, nec facti evidentia, nec testium productione legitima convincitur, tenetur, ut absolutus exeat, testibus ejusdem ac ille conditionis et status, quique a judice, eo, quo illi placet numero, definiuntur, purgare se de illata infamia ; ita tamen ut si defecerit in uno, duobus, tribus aut pluribus testibus, exinde convictus plene de crimine censeatur. Plura vide apud Hofman. in Lexico.
Alia Purgatio fit per testimonium aliorum et per juramentum ; et ista Purgatio canonica vocatur. Espurge,nostratibus. Lit. ann. 1317. apud Marten. tom. 1. Anecdot. col. 1351 :
Leur avons fait tant comme à chacun leur apartient ladite Espurge par nos sermens.Charta ann. 1320. in Reg. 60. Chartoph. reg. ch. 16 :
Avons pris l'Espurge doudit chevalier par son serment que il ne fist lesin Lit. remiss. ann. 1404. ex Reg. 159. ch. 160 :cas dessusdiz ;... ladite Espurge ainsi receue, etc. Purge,
Comme le suppliant ait esté pour ce puniz ou purgiez par justice,... telement que par le moyen d'icelle Purge ou punition, etc.
Purgatio canonica, quam eo peragendam modo præscribunt eorumdem Constit. MSS. part. 3. rubr. 9 :
Purgatio autem canonica sic erit in capitulo facienda... Frater suspectus probabiliter de aliquo crimine,... cum tribus aut quinque vel sex bonis fratribus, aut pluribus vel paucioribus ;... qui quidem fratres purgatores sint bonæ famæ et a longo tempore ejus conversationem noverint, secum etiam conversatus, et eosdem sacros ordines, sicut purgandus, habentes, et qui fuerint de dicta suspicione et suspicionis causa plenarie informati, et demum in illorum præsentia, coram præsidente et cæteris fratribus, super sancta Dei Evangelia sollemniter juret, quod ipse numquam perpetravit illud crimen vel illas criminosas res aut sceleratas, de quo vel quibus est infamatus : quo juramento ab eo sic facto, statim illi purgatores ibidem etiam, coram præsidente et fratribus, stantes sigillatim jurabunt quod ipsi credunt ipsum vera jurasse et dixisse. Et sic se reddat dictus suspectus et infamatus a crimine expurgatum.Ex quibus existimare facile est, quo ritu etiam a laicis hujusmodi purgatio efficiebatur.
pūrgātiō ōnis, f
- purgo, a cleansing, purging: alvi: purgationibus consumptus es.—Fig., an apology, justification, T.: purgatio est, cum factum conceditur, culpa removetur.
-
…, obiurgatio, promissio, deprecatio, obsecratio, declinatio brevis a proposito, non ut superior illa digressio, purgatio, conciliatio, laesio, optatio atque exsecratio. His fere luminibus inlustrant orationem sententiae. Orationis autem ipsius tamquam…
Cicero, de Oratore
-
…, secundus secundi Mercuri frater is fulmine percussus dicitur humatus esse Cynosuris ; tertius Arsippi et Arsinoae, qui primus purgationem alvi dentisque evolsionem ut ferunt invenit, cuius in Arcadia non longe a Lusio flumine sepulcrum et lucus ostenditur .…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…extra coniurationem hunc esse se scire dixisset. nam cuius scientiam de omnibus constat fuisse, eius ignoratio de aliquo purgatio debet videri. sed iam non quaero purgetne Cassius Sullam ; illud mihi tantum satis est contra Sullam nihil esse…
Cicero, pro Sulla
-
…TIRONI S. ego vero cupio te ad me venire, sed viam timeo. gravissime aegrotasti, inedia et purgationibus et vi ipsius morbi consumptus es ; graves solent offensiones esse ex gravibus morbis si quae culpa commissa est ;…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…in solo esse sapiente. est autem quaedam animi sanitas, quae in insipientem etiam cadat, cum curatione et purgatione medicorum conturbatio mentis aufertur. et ut corporis est quaedam apta figura membrorum cum coloris quadam suavitate eaque dicitur pulchritudo…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…illo refici uolumus. Cumque diligenter ac saepe ab illo essent admoniti nequaquam ita fieri posse, ut absque purgatione sacrosancta quis oblationi sacrosanctae communicaret, ad ultimum furore commoti aiebant Si non uis adsentire nobis in tam facili causa…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…Domino sin autem mortuus fuerit subito quispiam coram eo polluetur caput consecrationis eius quod radet ilico et in eadem die purgationis suae et rursum septima in octavo autem die offeret duos turtures vel duos pullos columbae sacerdoti in introitu foederis testimonii…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…, mellis, imbris. ex alto et ad hunc usum advehunt fictilique vaso et picato condunt. prodest ad purgationes maxime sine stomachi vexatione et sapore grato et odore. hydromeli quoque ex imbre puro cum melle temperabatur quondam ,…
Pliny the Elder, Natural History
-
…vel ex vino, item iocineris et renium suffusisque felle et hydropicis, per se vel cum absinthio. sistit purgationum mulierum impetus. eius vero, quod phun eodem loco appellavimus, radix datur potui trita vel decocta ad strangulatus…
Pliny the Elder, Natural History
-
…nervis, aluminata paralyticis aut simili modo solutis, bituminata aut nitrosa, qualis cutilia est, bibendo i taque purgationibus. plerique in gloria ducunt plurimis horis perpeti calorem earum, quod est inimicissimum, namque paulo diutius quam balineis…
Pliny the Elder, Natural History