rigidus
rigidus, stiff, hard, inflexible, rigid
- I Lit.: pruinae, Lucr. 2, 521; cf.: rigidum permanat frigus ad ossa, id. 1, 355: tellus, Verg. G. 2, 316: aqua, Ov. Tr. 3, 10, 48: umbrae, Lucr. 5, 764: frigus, id. 1, 356: cervicem rectam oportet esse non rigidam aut supinam, Quint. 11, 3, 82; cf. id. 11, 3, 160; so, cervix, Liv. 35, 11; Suet. Tib. 68; Ov. Tr. 1, 4, 14: artus morte, Lucr. 6, 1196: crura, Cic. N. D. 1, 36, 101: rostrum, Ov. M. 5, 673: cornu, id. ib. 9, 85: setae, id. ib. 8, 428: capilli, id. ib. 10, 425: oculi (with extenti), Quint. 11, 3, 76 et saep.: quercus, Verg. E. 6, 28; cf. columnae, Ov. F. 3, 529: malus, id. H. 5, 53.— In mal. part.: illud, Petr. 134, 11; cf. Mart. 6, 49, 2.— Hence: custos ruris, i. e. Priapus, Ov. F. 1, 391; Auct. Priap. 46; and absol.: rĭgĭda, f., Cat. 56, 7: silices, hard, Ov. M. 9, 613; 225: saxum, id. ib. 4, 517: mons, hard, rocky, id. ib. 8, 797: Niphates, Hor. C. 2, 9, 20: ferrum, Ov. R. Am. 19: serae, id. F. 1, 124: ensis, Verg. A. 12, 304; Ov. M. 3, 118: hasta, Verg. A. 10, 346: unguis, Ov. Am. 2, 6, 4 et saep.—
- II Trop., stiff, hard, inflexible, rigid; hardy, stern, rough (syn.: tristis, severus): vox, hard, harsh, Quint. 11, 3, 32: Sabini, rough, rude, unpolished, Hor. Ep. 2, 1, 25; Ov. M. 14, 797: Getae, Hor. C. 3, 24, 11; Ov. Tr. 5, 1, 46: fossor, hardy, Mart. 7, 71, 4; cf. manus, Ov. M. 14, 647: virtutis verae custos rigidusque satelles, stern, inflexible, Hor. Ep. 1, 1, 17; so, censor, Ov. A. A. 2, 664: parens, id. M. 2, 813: senes, id. F. 4, 310: mens, id. H. 3, 96: vultus, id. ib. 4, 73: rigidi et tristes satellites, Tac. A. 16, 22: (Cato) rigidae innocentiae, Liv. 39, 40, 10; cf. of the younger Cato: rigidi servator honesti, Luc. 2, 389; so, mores, Ov. R. Am. 762: rigida duraque sententia Macri, Plin. Ep. 4, 9, 19; Sen. Ep. 11, 10; 21, 3; 81, 4: Mars, rough, fierce, Ov. M. 8, 20: leo, Mart. 10, 65, 13.— Comp.: quis non intellegit Canachi signa rigidiora esse quam ut imitentur veritatem? too stiff, hard, harsh, Cic. Brut. 18, 70: similis in statuariis differentia ... jam minus rigida Calamis fecit, Quint. 12, 10, 7.— Sup.: Abdera fatua et stoliditatis rigidissimae, Arn. 5, 164.—Hence, adv.: rĭgĭdē.
- a Inflexibly; in a straight line, Vitr. 2, 3, 2; Sen. Ben. 2, 17, 4.—
- b Rigorously, severely, Ov. Tr. 2, 251.— Comp.: disciplinam militarem rigidius adstringere, Val. Max. 9, 7 fin.
~a [gl.: dura, ] tundentis mallei duritiesstið
compedibus rigidi dampnatum carcere ferri / stringere
non ‥ senescente cute et arescentibus nervis strennue corpus erectum et ~um est
nec durum ac rigidum saeva seu morte gravatum, / sed ‥ / flexile jam tota corpus conpage videtur
non digitus ~ior
non acies flammae ‥ ~i tenoris ad occidentem ‥ potuit ‥ cohiberi
ne ‥ ~a [gl.: aspera ] conviciorum flagra virulentasque asperae invectionis mastigias ‥ experiamur
quicquid in me erat frigidum, incaluit, quicquid ~um, liquefactum est
sed reducem rigido tardant freta clausa Decembre
vallis ‥ flammis ferventibus et frigoribus horrenda ~is
frigida venit hiems, rigidis hirsuta capillis
squalens, at rigido dum solus in abditur antro
mitem te et humilem ad humiliores ostende, durum et ~um ad superbos
~us et asper erat temerariis atque adulari dedignabatur hypochritis
justicie cultor ~us
urgentibus incommodis, nemo benignior; resumpta securitate nemo ~ior [sc. Henricus II ]
quam ~us ad potentes, quam pius ad pauperes
pro inflexibili ~ae [gl.: durae ] mentis constantia angelico fulti suffragio
tempore quo rigidos saevi tormenta tyranni / anthletas Christi cogebant ferre cruenta
pastoris rigidi formam describo tenendam: / asperitas vestis, solide constancia mentis
quid de populo insipiente ~isque regibus pronuntiaverit
neu rigidus frangas decreta parentum
ne per arrogantiam ~iores effecti, mussitationem incidant plebis
colli contumacis et ~e cervicis erat
occasio ‥ effecit ut ‥ carne ‥ temperaret. non tamen comedentes ~o suspendens supercilio
nil in se altum habentes, nil ~um
tunc jussu rigidi truculento principis aeque / sanguine purpurpeo sanctarum membra rubescunt
Christus humiles paenitentum lacrimas plus quam ~am superborum justitiam dilexit
malo puniri propter magnitudinem misericordie quam ob ~e censuram justitie
quidquid in te reprobum inveneris, ~a animadversione percute
ad puniciones ~as contra eos
ad exemplum rigidae [gl.: arctae, asperae ] conversationis et ardui formam propositi ‥ militantium Christo
quam sit impossibile in quodam austero rigore et ~a austeritate tota aetate perseverare
neophitis ‥ optimos ritus ~e conversationis tradidit
nisi acutus ‥ gladius ~e conversationis cum quo viri sancti spiritu facta carnis mortificant, carnem suam crucifigentes
- 1. (poët.) star, stijf, onbuigzaam, hard [ensis; silex; aqua bevroren]; stijf makend [frigus];
- 2. (poët.) omhoogstaand, te berge rijzend [capilli rechtopstaand; columna; quercus];
- 3. uitgestrekt [crura; cervix];
- 4. (metaf.) vast, onwrikbaar [innocentia; sententia];
- 5. stijf, ruw [mores; signa niet kunstig bewerkt];
- 6. (poët.) gehard, ruw [Getae];
- 7. (poët.; postklass.) wreed, wild [Mars; ferae];
- 8. hard, streng, onbuigzaam, onverbiddelijk [censor; parens; mens; sententia].
冷凍者。硬。嚴。兇。固執。牛性者。Mons rigidus 粗糲之山。Capilli rigidi 堅起之髮。Rigida tellus 冷之地方。Vox rigida 冷硬之聲。Sententia rigida 嚴意見。Rigidae innocentiae homo 毫無可貶之人。
Suggest a Translation
See an image
- REG-, stiff, hard, inflexible, rigid: Tellus, V.: aqua, O.: cervix, L.: crura: capilli, O.: quercus, V.: mons, rocky, O.: ferrum, O.: hasta, V.—Fig., stiff, hard, inflexible, rigid, stern, rough: Sabini, rude, H.: manus, O.: Virtutis satelles, inflexible, H.: mens, obdurate, O.: (Cato) rigidae innocentiae, L.: Mars, inexorable, O.: Canachi signa rigidiora, too rude.
-
…aliquam utilitatem quam ex ea caperent consecraverunt ; velut ibes maximam vim serpentium conficiunt, cum sint aves excelsae cruribus rigidis corneo proceroque rostro ; avertunt pestem ab Aegypto, cum volucris anguis ex vastitate Libyae vento Africo invectas interficiunt atque…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…heres. Praependet sane nec tibi barba minor Sed quod et hircosis serum est et turpe pilosis, In molli rigidam clune libenter habes. Tu, qui sectarum causas et pondera nosti, Dic mihi, percidi, Pannyche ,…
Martial, Epigrammata
-
…mucronem laevo in latere, squalentia quamvis texta catenato ferri subtegmine corpus ambirent sutis et acumen vulneris hamis respuerent, rigidis nec fila tenacia nodis inpactum sinerent penetrare in viscera telum. rara tamen chalybem tenui transmittere puncto commissura dedit ,…
Prudentius, Psychomachia
-
…lateat vitium proximitate boni. Nec quotus annus eat, nec quo sit nata, require, Consule, quae rigidus munera Censor habet Praecipue si flore caret, meliusque peractum Tempus, et albentes iam legit illa comas. Utilis…
Ovid, Ars Amatoria
-
…credo, tempora nec petiit horamque animumque vacantem. Haec nocuere mihi. Neque enim est de tigride natus nec rigidas silices solidumve in pectore ferrum aut adamanta gerit nec lac bibit ille leaenae. Vincetur Repetendus erit, nec taedia…
Ovid, Metamorphoses
-
…horrificam sancto dimovit ab ore Caesariem, duroque admisit gaudia vultu. Ut primum tolli feralia viderat arma, Intonsos rigidam in frontem descendere canos Passus erat, moestamque genis increscere barbam. Uni quippe vacat studiisque odiisque carenti, Humanum…
Lucan, Pharsalia
-
…quaeso, pollicitam servet ad extimum oratoris opus cura modestiam, quo nil deterius, si fuerit simul in primis rigidus, mollis in ultimis. Quin immo quotiens epulo mensae lautioris hilarabere, religiosis, quod magis approbo, narrationibus…
Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII
-
…inuoluit humile pariter et celsum caput aequatque summis infima. ubi nunc fidelis ossa Fabricii manent, quid Brutus aut rigidus Cato signat superstes fama tenuis pauculis inane nomen litteris. sed quod decora nouimus uocabula num scire consumptos datur iacetis…
Boethius, Consolatio Philosophiae
-
…est ridicula et nimis iocosa. deprendi modo pupulum puellae trusantem hunc ego, si placet Dionae, pro telo rigida mea cecidi. Pulchre convenit improbis cinaedis, Mamurrae pathicoque Caesarique. nec mirum maculae pares utrisque, urbana altera…
Catullus, Carmina
-
…olim patrimonium principum fuit. Unum fuisse Homero servum, tres Platoni, nullum Zenoni, a quo coepit Stoicorum rigida ac virilis sapientia, satis constat. Num ergo quisquam eos misere vixisse dicet, ut non ipse miserrimus ob…
Seneca, De Consolatione ad Helvium