scaenicus
scaenicus, of the stage, scenic, dramatic, theatrical
- I Lit.: poëtae, dramatic poets, Varr. L. L. 9, § 17 Müll.: artifices, players, actors, Cic. Arch. 5, 10; Suet. Caes. 84: actores, Quint. 6, 1, 26; 11, 3, 4: ludi, stage-plays, theatrical representations, in a gen. sense (opp. to games of wrestling, racing, etc.), Liv. 7, 2; 31, 4; 34, 54; Ter. Hec. 45; Suet. Calig. 26; id. Ner. 11; cf. operae (with gladiatoriae), id. Aug. 43: fabula, a drama, Amm.28, 1, 4: organa, Suet. Ner. 44: coronae, id. ib. 53: habitus, id. ib. 38: gestus, Cic. de Or. 3, 59, 220: modulatio, Quint. 11, 3, 57: venustas, Cic. de Or. 3, 8, 30: decor quidam, Quint. 2, 10, 13: dicacitas (with scurrilis), id. 6, 3, 29: fortuna dubia, Ter. Hec. 16: adulteria, represented on the stage, Ov. Tr. 2, 514.—In the neutr.: quin etiam, quod est inprimis frivolum ac scaenicum, verbum petant (declamatores), quo incipiant, Quint. 10, 7, 21: nihil scaenicum apud Graecos pudori est, Liv. 24, 24; cf., with a subject-clause: complodere manus scaenicum est et pectus caedere, Quint. 11, 3, 123.—
- B Substt.
- 1 scaē-nĭcus, i, m., a player, actor, Cic. Off. 1, 31, 114: orator plurimum aberit a scaenico (with comoedi), Quint. 1, 11, 3; Suet. Ner. 42 fin.—Plur., Cic. Planc. 12, 30; id. Verr. 2, 3, 79, § 184; Quint. 11, 3, 158; Suet. Tib. 34; id. Ner. 11; 21 et saep.—As a term of reproach applied to Nero (on account of his passion for the stage), a stage-hero, Tac. A. 15, 59.—
- 2 scaenĭca, ae, f., a female player, an actress, Cod. Just. 5, 27, 1; Ambros. Obit. Valent. § 17.—*
- II Transf. (opp. to real, true, actual), fictitious, pretended: populus Romanus, invictus a veris regibus, ab illo imaginario et scaenico rege (sc. Andrisco) superatur, by that theatrical king, Flor. 2, 14, 4.—* Adv.: scaenĭcē, theatrically, after the manner of players: cum aliqua velut scaenice fiunt, Quint. 6, 1, 38.
Londonia pro spectaculis theatralibus, pro ludis ~is, ludos habet sanctiores
in camera ‥ parietes ambiat ‥ cortina, sive canopeum ~um [gl.: ] ad muscarum evitationemdu thueatre
quod ea sola ~is efferunt plausibus
ad ‥ aliorumque ludorum ~os gestus ac modos exprimendos
- , σκηνικός, of the stage, scenic, dramatic, theatrical: artifices, actors: ludi, stage-plays, T., L.: res forensīs scaenicā venustate tractavit.—Plurm. as subst, players, actors: factum quodam in scenicos iure.
-
…est atque opinio eius modi, esse quandam illi beluae cum genere humano societatem. his ego tamen diebus ludis scaenicis, ne forte videar tibi non modo beatus sed liber omnino fuisse, dirupi me paene in iudicio Galli Canini…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…vix diebus decem post eum diem, qui hoc et superiore libro continetur. Ut enim Romam rediit extremo ludorum scaenicorum die, vehementer commotus oratione ea, quae ferebatur habita esse in contione a Philippo, quem dixisse constabat videndum…
Cicero, de Oratore
-
…aliqua arte praeditis gratuito civitatem in Graecia homines impertiebant, Reginos credo aut Locrensis aut Neapolitanos aut Tarentinos, quod scaenicis artificibus largiri solebant, id huic summa ingeni praedito gloria noluisse quid cum ceteri non modo post civitatem datam sed…
Cicero, pro Archia
-
…eos me scribas revoca, si placet, noli hos colligere, qui nummulis corrogatis de nepotum donis ac de scaenicorum corollariis, cum decuriam emerunt, ex primo ordine explosorum in secundum ordinem civitatis se venisse dicunt. Eos scribas…
Cicero, in Verrem
-
…idem tempus Polydorum Hecuba partu postremo parit. Omnis autem hos motus subsequi debet gestus, non hic verba exprimens scaenicus, sed universam rem et sententiam non demonstratione, sed significatione declarans, laterum inflexione hac forti ac virili ,…
Cicero, de Oratore
-
…cuiusque maxime suum. Suum quisque igitur noscat ingenium acremque se et bonorum et vitiorum suorum iudicem praebeat, ne scaenici plus quam nos videantur habere prudentiae. Illi enim non optimas, sed sibi accommodatissimas fabulas eligunt ; qui voce…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…, sed impunitum in maledicto mendacium ; raptam esse mimulam, quod dicitur Atinae factum a iuventute vetere quodam in scaenicos iure maximeque oppidano. O adulescentiam traductam eleganter, cui quidem cum quod licuerit obiciatur, tamen id ipsum falsum…
Cicero, pro Plancio
-
…aut rusticum sit. Nec vero histrionibus oratoribusque concedendum est, ut iis haec apta sint, nobis dissoluta. Scaenicorum quidem mos tantam habet vetere disciplina verecundiam, ut in scaenam sine subligaculo prodeat nemo ; verentur enim, ne…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…satis asper ; sed plus operae foro tribuebat, amicis, rei familiari. Valerius cotidie cantabat ; erat enim scaenicus quid faceret aliud At Numerius Furius, noster familiaris, cum est commodum, cantat ; est enim paterfamilias ,…
Cicero, de Oratore
-
…genus induxit prope singulare Quis umquam res praeter hunc tragicas paene comice, tristis remisse, severas hilare, forensis scaenica prope venustate tractavit atque ita, ut neque iocus magnitudine rerum excluderetur nec gravitas facetiis minueretur Ecce praesentes duo prope…
Cicero, de Oratore