spectaculum
spectaculum, a place from which shows are witnessed, spectator’s seat, place in the theatre
- I In gen.: lepidum spectaculum, Plaut. Poen. 1, 1, 81 (209): superarum rerum atque caelestium, Cic. N. D. 2, 56, 140: bis terque mutatae dapis, Hor. Epod. 5, 34: potius quam hoc spectaculum viderem, Cic. Mil. 38, 103: capere oblatae spectacula praedae, Ov. M. 3, 246; cf. id. ib. 7, 780: scorti procacis, Liv. 39, 43: Euripi, id. 45, 27: non hoc ista sibi tempus spectacula poscit, Verg. A. 6, 37: spectaclum ipsa sedens, i. e. exposed to public view, in the sight of all, Prop. 4 (5), 8, 21: neque hoc parentes Effugerit spectaculum, Hor. Epod. 5, 102.—Esp. in the phrases: spectaculum (alicui) praebere, spectaculum (spectaculo) esse alicui: circuitus solis et lunae spectaculum hominibus praebent, Cic. N. D. 2, 62, 155; so, praebere, Liv. 45, 28: praebent spectacula capti, Ov. A. A. 2, 581: o spectaculum illud hominibus luctuosum, cedere e patriā servatorem ejus, manere in patriā perditores! Cic. Phil. 10, 4, 8; cf. id. Corn. 1, § 19: homini non amico nostra incommoda spectaculo esse nolim, id. Att. 10, 2, 2: insequitur acies ornata armataque, ut hostium quoque magnificum spectaculum esset, Liv. 10, 40 fin.—
- II In partic.
- A Lit., in the theatre, circus, etc., a public sight or show, a stageplay, spectacle (cf.: munus, ludi, fabula): spectacula sunt tributim data, Cic. Mur. 34, 72: apparatissimum, id. Phil. 1, 15, 36: gladiatorium, Liv. 39, 42: gladiatorum, id. 28, 21 fin.; Plin. 2, 26, 25, § 96: circi, Liv. 7, 2: scenae, Ov. A. A. 3, 351: ludorum, Suet. Aug. 14: athletarum, id. ib. 44; id. Ner. 12: naumachiae, id. Caes. 44: nondum commisso spectaculo, Liv. 2, 36, 1: interesse spectaculo, id. 2, 38, 4: inter matutina harenae spectacula, Sen. Ira, 3, 43, 2: meridianum, id. Ep. 7, 3.—
- B Transf., the place whence plays are witnessed, the seats of the spectators, seats, places in the theatre, the amphitheatre: spectacula ruunt, Plaut. Curc. 5, 2, 47 (645): ex omnibus spectaculis plausus est excitatus, Cic. Sest. 58, 124: resonant spectacula plausu, Ov. M. 10, 668: loca divisa patribus equitibusque, ubi spectacula sibi quisque facerent, Liv. 1, 35, 8: spectaculorum gradus, Tac. A. 14, 13: spectaculis detractus et in harenam deductus, Suet. Calig. 35; id. Dom. 10.—
- 2 In gen., the theatre: ingressum spectacula, Suet. Calig. 35: in caelum trabibus spectacula textis surgere, Calp. Ecl. 7, 23.—
- 3 The spectators: spectacula tantum este, viri, Sil. 2, 230: virtutis, id. 8, 556.—
- C A wonder, miracle: spectacula septem, the seven wonders of the world: in septem spectaculis nominari, Vitr. 2, 8, 11: numerari inter septem omnium terrarum spectacula, Gell. 10, 18, 4.
pulcherrimo saepe ~o contigit ut ‥ ipse rex ‥ interpres verbi existeret caelestis
admirabilis propter corporeae quantitatis ~um
concursus et ~a populorum ‥ inanescunt
boias ‥ in eadem ecclesia suspensas quasi memoriale tanti miraculi ad populi ~um posuimus
non omnes tunc concurrentes ad illud ~um habuerunt tunc actualiter appetitum beatitudinis
os [Johannis de Wiclif ] ‥ a loco suo miserabiliter distortum, horrendum ~um exhibebat
puelle ‥ que pro ‥ spetiei miraculo essent humano generi ~o
fuit ‥ roboris ingentis in lacertis ut magno sepe ~o fuerit quod nemo ejus arcum tenderet
id multis nonnullo fuisse ~o
vir Deo deditus liquidas fontium lymphas exorcizans et sacrae benedictionis ubertate fecundans stupendo virtutis ~o [gl.: i. miraculo, ] pinguescere fecitmid wunderfulre wæfersene
appensus est, admirando fortitudinis ~o, ut nec moriturus gemitum nec moriens produceret suspirium
ibi mirande fortitudinis dabat ~um
sponte ad pietatis istorum ~a gentes undique concurrerunt
illud ‥ commemorandum de apum concordi sodalitate et theatrali quodam ~o [gl.: ] stupendum autumowæfersene
hoc se Apion in urbanis ~is Romae vidisse refert
Londonia pro ~is theatralibus, pro ludis scenicis, ludos habet sanctiores
a ~is et potationibus publicis abstracti
sperne voluptates, lusus, spectacula mundi
sapiunt ‥ aliquid de ‥ demoniorum veneracione quorumdam ~orum inspectiones, utpote ~orum theatralium et circi et amphitheatri que Christianis prohibite sunt
~is publicis
sunt qui se fruuntur in vanis et ludicris, in seculi pompis et mundi ~is, in studio vanitatis et gaudio falsitatis
~um, A.wordelys vanyte
Achan ‥ saxorum imbribus obrutus horrendum mortis ~um [gl.: i. suplicium ] Ebreorum falangibus praebuit [cf. ]Jos. vii
~um facti sumus mundo, angelis et hominibus [cf. ]I Cor. iv 9
episcope, [solve ] aurum, aut hodie mundo eris ~um
ut injurias portet sed ‥ injuriatorem suum toti mundo ~um exponat
beatus Thomas, sanctitatis ~um, justitie norma
ut [Petrum ] faceret ~um et ludibrium populo post Pascha, et tandem eum turpi morte afficeret
mulieres a murorum et propugnaculorum ~is suorum miserias prospectabant
cum ‥ sitis ‥ supra omnes in eminenti ~o cum potestatis plenitudine constituti
[Paulus ] magna supernarum meruit spectacula rerum
stupendum ‥ ac ~o dignum his qui aderant ostensum erat miraculum
erat ‥ res digna ~o, cum videres omnia civitatis pomeria aquis infundi
[scriptor ] cavillam habeat vel ~um [gl.: ], ne ob errorem moram faciat disspendiosamspectacle
unum ~um cum duplici oculo precii ij s.(
una bursa de panno aureo cum uno ~o crystallino et diversis fragmentis reliquiarum sine billis
unum a nostris veteribus habemus eulogium, ut ~um manuale, quod nedum ‥ universitatis tranquillitas set eciam bellica perturbacio nostri regni similia pronosticant de futura
lego ‥ j par ~orum
receperunt ‥ vj ~orum custodias
~um ‥ est instrumentum juvans visum,a spectacle
a spectakyl , ~um, ocularius, oculare, spectacula
pro quinque ~is v d.
beacon , ~um, pharus
- 1. schouwspel, aanblik [magnificum; luctuosum; deforme]; ➤ -o esse alci iem. een lust voor het oog zijn; -um praebere een schouwspel of aanblik bieden; -um capere bekijken;
- 2. wereldwonder; ➤ inter septem -a numerari;
- 3. (meestal plur.) (a) tribune, zitplaatsen (voor de toeschouwers in het theater); (b) (meton.) (postklass.) (amfi)theater; ➤ -a plausu resonant;
- 4. (meton.) (opgevoerd) schouwspel [gladiatorum; scenae; ludorum; naumachiae; metaf. triumphi];
- 5. het beschouwen, bekijken [pugnae]; ➤ formam suam -o assiduo explorare.
- specto, a place from which shows are witnessed, spectator's seat, place in the theatre: ex omnibus spectaculis plausus est excitatus: spectacula sibi facere, L.— A show, sight, spectacle: superarum rerum atque caelestium: bis terque mutatae dapis, H.: scorti procacis, L.: Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit, V.: praebent spectacula capti, O.: homini non amico nostra incommoda spectaculo esse nolim.—A public sight, show, stage-play, spectacle: spectacula sunt tributim data: gladiatorum, L.: scenae, O.: nondum commisso spectaculo, L.
-
…adforet, atque una Phoebi Triviaeque sacerdos, Deiphobe Glauci, fatur quae talia regi Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit ; nunc grege de intacto septem mactare iuvencos praestiterit, totidem lectas de more bidentes. Talibus adfata Aenean…
Vergil, Aeneid
-
…consule factum restiterunt. nulla est enim poena quae possit observantiam tenuiorum ab hoc vetere instituto officiorum excludere. at spectacula sunt tributim data et ad prandium volgo vocati. etsi hoc factum a Murena omnino, iudices, non est…
Cicero, pro Murena
-
…isto fructu quisquam caruit, ut videre piratam captum non liceret at contra, quacumque iter fecit, hoc iucundissimum spectaculum omnibus vinctorum captorumque hostium praebebat ; itaque ei concursus fiebat undique ut non modo ex iis oppidis qua ducebantur sed…
Cicero, in Verrem
-
…ut ipsi inimici nostri voluntatem universi populi viderent venit, ut scitis, a columna Maenia tantus est ex omnibus spectaculis usque a Capitolio, tantus ex fori cancellis plausus excitatus, ut numquam maior consensio aut apertior populi Romani universi…
Cicero, pro Sestio
-
…nec Cassium tuto esse posse eamque armis oppressam ab Antonio, mihi quoque ipsi esse excedendum putavi ; taetrum enim spectaculum oppressa ab impiis civitas opitulandi potestate praecisa. sed animus idem qui semper infixus in patriae caritate discessum ab eius…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…tum humilis, ut demissus erat, ut ipse etiam sibi, non iis solum qui aderant, displicebat o spectaculum uni Crasso iucundum, ceteris non item nam quia deciderat ex astris, lapsus potius quam progressus videbatur, et…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…aegritudinis causa serviamus constabat eos, qui concidentem volneribus Cn. Pompeium vidissent, cum in illo ipso acerbissimo miserrimoque spectaculo sibi timerent, quod se classe hostium circumfusos viderent, nihil aliud tum egisse, nisi ut remiges hortarentur et…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…sed eis etiam si qui non moleste tulerunt. quibus, utri nostrum ceciderint, lucro futurum est, quod spectaculum adhuc ipsa Fortuna vitavit, ne videret unius corporis duas acies lanista Cicerone dimicantis qui usque eo felix est ut…
Cicero, Philippicae
-
…Tullia mea scripsit. sed et tempus alienum est, et homini non amico nostra incommoda, tanta praesertim, spectaculo esse nollem ; cui te meo nomine inimicum esse nolo. Scr. in Arcano vii Id. Apr .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…auctoritate sua spoliatum ornamentis omnibus vinctum paene Africanis oratoribus tradiderunt. ab equestri ordine quem trucidasti. a plebe cui spectaculum eius modi tua crudelitas praebuit, ut te nemo sine gemitu ac recordatione luctus aspicere possit. quod caput etiam…
Cicero, in Toga Candida