silex
silex, a hard stone, flint, flint-stone, fire-stone, granite
- I Any hard stone found in fields, a pebble-stone, a flint, flint-stone: silicem caedere, Cic. Div. 2, 41, 85: silice vias sternere, Liv. 41, 27; cf. id. 41, 27, § 7: silici scintillam excudere, Verg. A. 1, 174: gravem medios silicem jaculatus in hostes, Ov. M. 7, 139 et saep.: per ampla spatia urbis, subversasque silices, pavements, Amm.14, 6, 16; cf.: silicem pedibus quae conteret atrum, Juv. 6, 350.— Freq. joined with lapis: Ag. Illa mulier lapidem silicem subigere, ut se amet, potest. Mi. Pol id quidem haud mentire: nam tu es lapide silice stultior, Plaut. Poen. 1, 2, 77 [290] sq.; Cato R. R. 18, 3; Liv. 30, 43; Fest. s. v. lapidem, p. 115 Müll.; and in inscrr.: II VIRI VIAM LAPID(e) SILIC(e) STERN(endam) CVR(averunt), Inscr. Bull. dell' Inst. 1839, p. 60; so Inscr. Orell. 6617.—With saxum: porcum saxo silice percussit, Liv. 1, 24 fin. —To denote hard-heartedness: non silice nati sumus, Cic. Tusc. 3, 6, 12: nec in tenero stat tibi corde silex, Tib. 1, 1, 64: nec rigidas silices in pectore gerit, Ov. M. 9, 614: et dicam silices pectus habere tuum, id. Tr. 3, 11, 4: moturaque duras Verba queror silices, id. M. 9, 304.—
- II In gen., a rock, crag (poet.), Lucr. 6, 683: validi silices, id. 1, 571; 2, 449: stabat acuta silex praecisis undique saxis, Verg. A. 8, 233: nudus silex, bare rock, Sen. Phoen. 69: excisae rupes durissimi silicis, Suet. Calig. 37: juventus duris silicum lassata metallis, Luc. 4, 304: Lycius Phrygiusque silex, Stat. S. 1, 2, 148.—Of limestone, Ov. M. 7, 107; cf. Plin. 36, 23, 53, § 174.
torvus vestigia taurus / impremit [in ] silici velut [in ] mollissima cera
~ex,flint
duo [cursus ] ex ~icibus ardentibus qui acutissimi fuerant
~ex, petra
hic et hec ~ex,a flyntstone
cum venisset ad quandam vallem, plaustrum cum bobus de ~ice in declivio cecidit(
percutiens virga bis ~icem
Dunstanus ‥ ex nativo ~icis sinu laticem produxit
cum per ~icem bis percussum egrederentur aque largissime, audivit [Moyses ] a Domino ‥
si ‥ rectitudine actionis et directione cordis ~icem ire tue bis valeam percutere, et duritiam frangere
occidit fratrem Radulphum ‥ cum magna scilice
gutte leves perforant cilicem [ME: ] sepe cadendoflint
altum ‥ murum ~ice et cemento cum calce aggressi sunt provehere
lapis ‥ in ecclesia ‥ quasi pro reliquiis ‥ reservatur, digitorum vestigiis tanquam in cera pressorum in ~ice comparentibus
apparuit ‥ inestimabilis imago decoris crucifixi Salvatoris ex atro ~ice
in garcionibus conductis ad colligendas petras de cilice in campis ad idem opus
pro cilicibus et aqua prole pynnynge domus cariandis
~ices in plateis strate sunt
Philippus ‥ fecit etiam omnes vicos Parisiensis civitatis sternere ~ice
Philippus apud Parisios ab equo corruens ad ~icem contritus est
nam silici, densas quae fudit viscere flammas, / durior aut ferro
num ignis in ~ice, nisi excutiatur, flammifacit?
patra [l. petra ] focaria,flint [gl.: ~ex ]
videmus ‥ de ~icibus ignem excudi
ex ~icibus ignis excuditur scintilla
~ex lapis, quo utimur in igne excitando; ~ex dicitur, quasi ex eo saliat ignis
si non dura silex genuit te, plange, precamur
sed quis homo, scopulis homo forte parentibus ortus, / ‥ / cui juveni silices cingunt precordia vene, / cui nihil humani pectoris esse patet?
in modum ~icis cor obduratur
sicut ‥ ~ex immobilis est et surda, sic torpens et negligens est luxuriosus
- 1. harde steen, kiezel(steen), vuursteen, graniet; ➤ viam silice sternere plaveien; rupes durissimi silicis; — vaak ter aanduiding v. hardvochtigheid: verba duros silices motura;
- 2. (poët.) (meton.) rots [acuta]; ➤ silicum cavernae.
- a hard stone, flint, flint-stone, fire-stone, granite: silicem caedere: vias sternere silice, L.: silici scintillam excudere, V.: silicem iaculatus in hostīs, O.: silicem pedibus quae conteret atrum, Iu.: privos lapides silices secum ferre, L.—As a symbol of hardness or fixedness of character: non silice nati sumus: Nec rigidas silices in pectore gerit, O.—A rock, crag: Stabat acuta silex praecisis undique saxis, V.— Lime-stone: terrenā silices fornace soluti, O.
-
…Amor. qui non ante patet, donec manus attigit ossa quisquis es, assiduas a fuge blanditias illis et silices et possint cedere quercus, nedum tu possis, spiritus iste levis. quare, si pudor est, quam…
Propertius, Elegies
-
…litora curvae praetexunt puppes. Iuvenum manus emicat ardens litus in Hesperium ; quaerit pars semina flammae abstrusa in venis silicis, pars densa ferarum tecta rapit silvas, inventaque flumina monstrat. At pius Aeneas arces, quibus altus Apollo…
Vergil, Aeneid
-
…aegritudinem tibi dixisti videri. Et vero ita existimo. Humanum id quidem, quod ita existumas. non enim silice nati sumus, sed est naturale in animis tenerum quiddam atque molle, quod aegritudine quasi tempestate quatiatur, nec…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…victoriam populi Romani Vatinio potius homini rustico quam M. Catoni qui tum erat princeps nuntiavisse ergo et illud in silice quod hodie apparet apud Regillum tamquam vestigium ungulae Castoris equi credis esse nonne mavis illud credere, quod probari potest…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…declarant, honestum hominem et nobilem, somniis crebris, ad extremum etiam minacibus, cum iuberetur certo in loco silicem caedere, perterritum visis irridentibus suis civibus id agere coepisse ; itaque perfracto saxo sortis erupisse in robore insculptas priscarum…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ad austrum aut ad praeceptum tuum elevabitur aquila et in arduis ponet nidum suum in petris manet et in praeruptis silicibus commoratur atque inaccessis rupibus inde contemplatur escam et de longe oculi eius prospiciunt pulli eius lambent sanguinem et ubicumque cadaver…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…et masei arabes ; gord y aeis vero iuncti azoni, per quos zerbis fluvius in tigrim cadit, azonis silices montani et orontes, quorum ad occidentem oppidum gau g amela, item suae in rupibus. supra silicas sitrae…
Pliny the Elder, Natural History
-
…tellus Candidaque antiquo detinet Alba Lare. Namque opibus congesta tuis hic glarea dura Sternitur, hic apta iungitur arte silex. Te canit agricola, a magna cum venerit urbe Serus inoffensum rettuleritque pedem. At tu, Natalis multos…
Tibullus, Elegiae
-
…, tempora nec petiit horamque animumque vacantem. Haec nocuere mihi. Neque enim est de tigride natus nec rigidas silices solidumve in pectore ferrum aut adamanta gerit nec lac bibit ille leaenae. Vincetur Repetendus erit, nec taedia coepti…
Ovid, Metamorphoses
-
…Graecorum structura ; non enim utuntur e molli caemento structura polita, sed cum discesserunt a quadrato, ponunt de silice seu lapide duro ordinaria, et ita uti latericia struentes alligant eorum alternis coriis coagmenta, et sic maxime ad…
Vitruvius, de Architectura